Rig Veda 4.5.7: Mandala 4, Sukta 5, Mantra 7

Sukta 4.5

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

तमिन्न्वेव समना समानमभि क्रत्वा पुनती धीतिरश्याः । ससस्य चर्मन्नधि चारु पृश्नेरग्रे रुप आरुपितं जबारु ॥

Transliteration

tám innv èvá samanā́ samā́nam abhí kratvā́ punatī́ dhītír aśyāḥ | sasásya cármann ádhi cā́ru pṛ́śner ágre rúpá ā́rupitaṃ jabā́ru ||

Translation

ఆయననే—సమావేశంలో నిత్యం ఒకేలా, సమానంగా ఉన్నవాడిని—సంకల్పబలంతో శుద్ధి చేసే ‘ధీతి’ (చింతన-స్తుతి) చేరుతుంది. పెరుగుతున్న ‘సస్య’ యొక్క చర్మంపై, ‘చారు-పృష్ణి’ (అందమైన చుక్కల ప్రకృతి-క్షేత్రం) పై—అగ్రభాగంలో రూపం సౌందర్యంతో స్థాపించబడుతుంది; అదే ‘జబారు’—అంతర్గత నిర్మాణానికి బాహ్య సూచకం.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तमिन्: in him/therein
• तमिन्: अधिकारण
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + इदम्-आधार (तमिन् = तस्मिन्)

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• एव: just, indeed
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव (निपात)

• समाना: the same, identical
• समाना: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सम + अना (समाना- प्रातिपदिक)

• समानम्: the same (thing)
• समानम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: समाना- (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• क्रत्वा: with resolve/insight (krátu)
• क्रत्वा: करण
• Type: Noun
• Root: क्रतु- (प्रातिपदिक)

• पुनती: purifies
• पुनती: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: पू (धातु) / पुनाति

• धीतिḥ: thought, hymn, insight
• धीतिḥ: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: धीति- (प्रातिपदिक; √धी/√धा-सम्बद्ध)

• अश्याः: may attain, reaches
• अश्याः: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: अश् (धातु) / अश्नुते

• ससस्य: of the hare
• ससस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सस- (प्रातिपदिक; ‘hare/rabbit’)

• चर्मन्: on/at the hide (skin)
• चर्मन्: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: चर्मन्- (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, over
• अधि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• चारु: beautiful, lovely
• चारु: कर्म/सम्बन्ध (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: चारु- (प्रातिपदिक)

• पृश्नेः: of Pṛśni (the speckled one)
• पृश्नेः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पृश्नि- (प्रातिपदिक; ‘speckled one’, often cow/sky)

• अग्रे: in front, at the fore
• अग्रे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: अग्र- (प्रातिपदिक)

• रुपः: a form, appearance
• रुपः: कर्तृ/विषय
• Type: Noun
• Root: रुप- (प्रातिपदिक; ‘form/shape’)

• आरुपितम्: formed, fashioned, set up
• आरुपितम्: कर्म (कृदन्त-विशेषण)
• Type: Participle
• Root: आ-√रुप्/√रूप् (धातु; ‘to form/raise/shape’) → आ-रूपित (कृदन्त)

• जबारु: Jabāru (a proper name/epithet; Vedic term)
• जबारु: कर्तृ/विषय
• Type: Noun
• Root: जबारु- (प्रातिपदिक; वैदिक विशेष-शब्द)