Rig Veda 4.4.15: Mandala 4, Sukta 4, Mantra 15

Sukta 4.4

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Mandala 4)

Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable for RV 4.4; verify against pada count in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

अया ते अग्ने समिधा विधेम प्रति स्तोमं शस्यमानं गृभाय । दहाशसो रक्षसः पाह्यस्मान्द्रुहो निदो मित्रमहो अवद्यात् ॥

Transliteration

ayā́ te agne sam-ídhā vidhema práti stómaṃ śasyámānaṃ gṛbhāya | dáhā́śaso rakṣásaḥ pā́hy àsmān drúhaḥ nídaḥ mitra-maho avadyā́t ||

Translation

హే అగ్నీ, ఈ సమిధతో మేము నిన్ను సేవించుదుము; ఉచ్చరింపబడుచున్న స్తోత్రమును ప్రతిఫలంగా స్వీకరించు. రక్షసీయ వక్ర అంధకారశక్తులను దహించు; మరియు హే మహామిత్రా, ద్రుహ్ (మోసగాడు) మరియు నిదా (నిందకుడు) నుండి, అలాగే సత్యం నుండి జారిన నింద్యమైన (అవద్య) సమస్తం నుండి మమ్మల్ని కాపాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अया: by this (fuel-stick/means)
• अया: करण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (प्रातिपदिक: अय- < इ-)

• ते: of/for you
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि

• समिधा: with kindling/fuel
• समिधा: करण
• Type: Noun
• Root: समिध् (प्रातिपदिक) / सम्+इध् (धातु) से निष्पन्न

• विधेम: may we perform/offer (service, worship)
• विधेम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) उपसर्ग: वि-

• प्रति: towards; in return
• प्रति: उपपद/दिशा
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति

• स्तोमम्: hymn of praise
• स्तोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्तोम

• शस्यमानम्: being recited/praised
• शस्यमानम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: शंस् (धातु) → शस्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• गृभाय: accept; grasp
• गृभाय: क्रिया
• Type: Verb
• Root: गृह्/गृभ् (धातु; वैदिक रूप)

• दहा॒शसः: the harmful/destroying ones
• दहा॒शसः: कर्तृ (द्वितीय क्रिया ‘पाहि’ के सन्दर्भ में शत्रु-समूह)
• Type: Noun
• Root: दहाशस् (प्रातिपदिक; ‘हानि/दाह’ से सम्बद्ध वैदिक शब्द)

• रक्षसः: the demons (Rākṣasas)
• रक्षसः: कर्तृ/विषय (दहा॒शसः के अपोजिशन में)
• Type: Noun
• Root: रक्षस्

• पाहि: protect
• पाहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)

• अस्मान्: us
• अस्मान्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• द्रुहः: hostilities; treacheries
• द्रुहः: कर्म (अपहर्तव्य/निवार्य)
• Type: Noun
• Root: द्रुह् (प्रातिपदिक) / द्रुह् (धातु ‘द्रोह’) से

• निदः: revilings; insults
• निदः: कर्म (निवार्य)
• Type: Noun
• Root: निद् (प्रातिपदिक) / नि+द् (धातु ‘निन्दा’) से

• मित्रमहो: O friend-rich / O possessor of friendly might
• मित्रमहो: सम्बोधन
• Type: Adjective (epithet) / Noun-compound
• Root: मित्र-महस् (समास; प्रातिपदिक)

• अवद्यात्: ward off; speak down/drive away
• अवद्यात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु) उपसर्ग: अव-