Rig Veda 4.33.8: Mandala 4, Sukta 33, Mantra 8

Sukta 4.33

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Rbhus

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

रथं ये चक्रुः सुवृतं नरेष्ठां ये धेनुं विश्वजुवं विश्वरूपाम् । त आ तक्षन्त्वृभवो रयिं नः स्ववसः स्वपसः सुहस्ताः ॥

Recitation with translationRig Veda 4.33.8

Transliteration

ráthaṃ yé cakrúḥ su-vṛ́taṃ nareṣṭhā́ṃ yé dhénuṃ viśvá-juvaṃ viśvá-rūpām | tá ā́ takṣantv ṛbhávo rayím naḥ svávasas svápasaḥ su-hástāḥ ||

Translation

సుగఠితమైన రథాన్ని—మానవయాత్రకు శ్రేష్ఠమైనదాన్ని—నిర్మించినవారూ, సమస్త శక్తులతో కదిలే, సమస్త రూపాలను ధరించే ‘విశ్వజువ్, విశ్వరూపా’ ధేనువును గాఢించినవారూ అయిన వారు—స్వవస్, స్వపస్, సుహస్త ఋభువులు—మాకు రయి (సంపద-పూర్ణత) ను చెక్కి ప్రసాదించుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• ये: who (those who)
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चक्रुः: they made
• चक्रुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• सुवृतम्: well-turned, well-made
• सुवृतम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सु-वृत (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक; वृत < √वृ/√वृत् ‘to turn/roll, be well-rounded’)

• नरेष्ठाम्: best among men, most excellent
• नरेष्ठाम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: नर-इष्ठ (प्रातिपदिक; इष्ठ = श्रेष्ठतम)

• ये: who
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धेनुम्: cow
• धेनुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)

• विश्वजुवम्: all-swift, swift in every way
• विश्वजुवम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: विश्व-जुव (प्रातिपदिक; जुव ‘swift, impetuous’)

• विश्व-रूपाम्: of all forms, manifold
• विश्व-रूपाम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: विश्व-रूप (प्रातिपदिक)

• ते: they
• ते: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आ: towards, forth; (as preverb)
• आ: (क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• तक्षन्तु: let them fashion, let them carve
• तक्षन्तु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तक्ष् (धातु)

• ऋभवः: the Rbhus (divine artisans)
• ऋभवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ऋभु (प्रातिपदिक)

• रयिम्: wealth
• रयिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• नः: to us / for us
• नः: सम्प्रदान (प्रायः ‘to us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्ववसः: having good wealth, well-endowed
• स्ववसः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सु-वास (प्रातिपदिक; वास ‘good dwelling/wealth’, ‘goodly’)

• स्वपसः: of good workmanship, skillful
• स्वपसः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सु-पस् (प्रातिपदिक; पस् ‘work, skill’)

• सुहस्ताः: with good hands, deft-handed
• सुहस्ताः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सु-हस्त (प्रातिपदिक)