Rig Veda 3.61.4: Mandala 3, Sukta 61, Mantra 4

Sukta 3.61

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)

Devata: Uṣas

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

अव स्यूमेव चिन्वती मघोन्युषा याति स्वसरस्य पत्नी । स्वर्जनन्ती सुभगा सुदंसा आन्ताद्दिवः पप्रथ आ पृथिव्याः ॥

Transliteration

áva syū́ma iva cinvatī́ maghóny uṣā́ yāti svásarasya pátnī | svàr jánantī su-bhágā su-dáṃsā ā́ntād diváḥ paprathá ā́ pṛthivyā́ḥ ||

Translation

ధనాన్ని ఎవరో కూడబెట్టినట్లు, మఘోనీ (సమృద్ధి/దానశీల) ఉషా కూడబెట్టుచు ముందుకు సాగుతుంది—తన స్వసృ (సోదరి) యొక్క పత్నీ. స్వః (స్వర్గలోక) జనయిత్రి, సుభగా, సుదంసా (సుందర కర్మ/ఉత్తమ నిర్మాణం) కలదానై, దివః యొక్క అంత్య సీమ నుండి పృథివీ వరకు విస్తరిస్తుంది.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अव: down; forth (as a preverb)
• अव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग) / अवस् (अव्यय)

• स्युम्: a thread; seam-thread (as in sewing)
• स्युम्: Karma (उपमेय-क्रियाविशेषण-सम्बन्ध) / क्रियाविशेषणवत्
• Type: Noun
• Root: स्युम् (प्रातिपदिक; ‘स्युम’ = सूचि/सूत्र/सीवन-सम्बद्ध)

• इव: like; as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• चिन्वती: gathering; arranging; stitching together
• चिन्वती: Kartā (उषा) के विशेषणरूपेण
• Type: Verb (participle)
• Root: चि (चिनोति) / √चि ‘to gather, pile up, arrange’

• मघोनी: bountiful; generous
• मघोनी: Kartā (उषा) का विशेषण
• Type: Adjective
• Root: मघोन् (प्रातिपदिक; ‘bountiful, rich’)

• उषाः: Dawn (Uṣas)
• उषाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• याति: goes; comes forth
• याति: — (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (याति) / √या ‘to go’

• स्वसुरस्य: of the father-in-law
• स्वसुरस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: स्वसुर् (प्रातिपदिक; ‘father-in-law’)

• पत्नी: wife
• पत्नी: Kartā (उषा) के अप्पोज़िशन/विशेषणरूपेण
• Type: Noun
• Root: पत्नी (प्रातिपदिक)

• स्वर्जनन्ती: bringing forth light/heaven (svar); generating radiance
• स्वर्जनन्ती: Kartā (उषा) का विशेषण
• Type: Verb (participle)
• Root: स्वर् + √जन् (जनयति/जनति) ‘to beget, produce’

• सुभगा: fortunate; auspicious
• सुभगा: Kartā (उषा) का विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु- + भग (प्रातिपदिक ‘fortunate, auspicious’)

• सुदंसा: of good marvels; splendid in deeds/appearance
• सुदंसा: Kartā (उषा) का विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु- + दंस (प्रातिपदिक; ‘wondrous deed/skill, marvel’)

• आन्तात्: from the end/boundary
• आन्तात्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: आन्त (प्रातिपदिक; ‘end, boundary’)

• दिवः: of heaven; of the sky
• दिवः: सम्बन्ध (आन्तात् के साथ: ‘of heaven’)
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)

• पप्रथ: has spread; has extended
• पप्रथ: — (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रथ् (पृथते) / √प्रथ् ‘to spread, expand’

• आ: unto; up to; towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• पृथिव्याः: of the earth
• पृथिव्याः: सम्बन्ध (आ के साथ सीमा: ‘up to/of earth’)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)