
Sukta 3.20
Agni, Uṣas, Aśvins, Dadhikrāvan (collective invocation)
ఈ చిన్న సూక్తం ఉదయకాల సమూహ ఆహ్వానం. ఇందులో అగ్నితో పాటు ఉషస్, అశ్వినులు, దధిక్రావన్లను పిలుస్తుంది. ‘శుభ కాంతి’ గల దేవతలు వినీ, యజ్ఞంతో కలిసి కదలాలని ప్రార్థిస్తుంది. తరువాత ఇది బృహస్పతి, సవితృ, మిత్ర-వరుణ, భగ, వసువులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులు వంటి ప్రధాన దివ్యశక్తులను కూడా సమగ్రంగా ఆహ్వానించి, యజ్ఞాన్ని ప్రకాశమయ ఋతం మరియు సమ్యక్ గతి మార్గనిర్దేశం చేసే సమన్విత యాత్రగా ప్రతిపాదిస్తుంది.
Mantra 1
अग्निमुषसमश्विना दधिक्रां व्युष्टिषु हवते वह्निरुक्थैः । सुज्योतिषो नः शृण्वन्तु देवाः सजोषसो अध्वरं वावशानाः ॥
ఉషస్సు ఉదయక్షణాల్లో ఆ వహ్ని (యజ్ఞవాహకుడు) స్తోత్రాలతో అగ్ని, ఉషస్, అశ్వినౌ, దధిక్రావన్లను ఆహ్వానిస్తాడు. శుభజ్యోతిగల దేవులు మా వాక్యాన్ని వినుగాక—ఏకమనస్కులై, యజ్ఞయాత్రకూ దాని ముందడుగుకూ ఉత్సుకులై.
Mantra 2
अग्ने त्री ते वाजिना त्री षधस्था तिस्रस्ते जिह्वा ऋतजात पूर्वीः । तिस्र उ ते तन्वो देववातास्ताभिर्नः पाहि गिरो अप्रयुच्छन् ॥
హే అగ్నీ, నీకు మూడు ‘వాజిన’—సమృద్ధి శక్తులు—ఉన్నాయి; మూడు స్థాపనాసనాలు ఉన్నాయి. హే ఋతజాతా, నీ మూడు జిహ్వలు—ఋతం నుండి జన్మించినవి, కార్యంలో ప్రాచీనమైనవి. ఇంకా నీ మూడు తనువులు ఉన్నాయి, దేవ-వాతచేత చలించేవి; వాటితో మమ్మల్ని కాపాడు—మా ‘గిరః’ (వాక్కు) మార్గం నుండి తప్పక, క్షీణించకుండునట్లు.
Mantra 3
अग्ने भूरीणि तव जातवेदो देव स्वधावोऽमृतस्य नाम । याश्च माया मायिनां विश्वमिन्व त्वे पूर्वीः संदधुः पृष्टबन्धो ॥
ఓ అగ్ని జాతవేదస్, ఓ దేవా, స్వధావన్—అమృతత్వానికి నీ నామాలు అనేకం. మరియు మాయినులైన సృష్టికర్తల విశ్వాన్ని ప్రేరేపించే నిర్మాణశక్తులైన ఆ మాయలు అన్నీ, ఓ పృష్టబంధో (లోకాలను బంధించువాడా), పూర్వకాలం నుంచే నీలో సమ్యక్గా సంధానమై ఉన్నాయి.
Mantra 4
अग्निर्नेता भग इव क्षितीनां दैवीनां देव ऋतुपा ऋतावा । स वृत्रहा सनयो विश्ववेदाः पर्षद्विश्वाति दुरिता गृणन्तम् ॥
అగ్ని దైవ జనుల నాయకుడు, భగుని వలె; ఆయన దేవుడు, ఋతుపా (ఋతువుల రక్షకుడు), ఋతావాన్ (ఋతంలో స్థితుడు). ఆయనే వృత్రహా, సనయ (విజేత), విశ్వవేదా (సర్వజ్ఞుడు)—స్తుతించువాడిని సమస్త దురితాలనుండి, సమస్త కఠిన మార్గాలనుండి దాటించి పార చేర్చుగాక.
Mantra 5
दधिक्रामग्निमुषसं च देवीं बृहस्पतिं सवितारं च देवम् । अश्विना मित्रावरुणा भगं च वसून्रुद्राँ आदित्याँ इह हुवे ॥
ఇక్కడ నేను దధిక్రావన్ను, అగ్నిని, దేవీ ఉషసును ఆహ్వానిస్తున్నాను; బృహస్పతిని, దేవుడు సవితృను ఆహ్వానిస్తున్నాను. అశ్వినులను, మిత్ర-వరుణులను, భగుని ఆహ్వానిస్తున్నాను; అలాగే ఇక్కడ వసువులను, రుద్రులను, ఆదిత్యులను కూడా హువే—ఆహ్వానిస్తున్నాను.
At the break of dawn the priestly ‘carrier’ calls Agni, Uṣas, the Aśvins, and Dadhikrāvan with hymns, seeking attentive hearing from the luminous gods.
The hymn deepens Agni’s stature as Jātavedas with many immortal names, in whom diverse formative powers are harmonized—suggesting unity behind many functions.
The integrated vision: multiple divine agencies consent together to propel the adhvara, the forward-moving sacrificial journey.
A final expansive roll-call of deities seals the rite’s inclusivity and asks their presence ‘here,’ establishing right movement and protection for the sacrificer.
sujyotiṣo naḥ śṛṇvantu devāḥ sajoṣasaḥ
bhūrīṇi tava… amṛtasya nāma
दधिक्रामग्निमुषसं च देवीं बृहस्पतिं सवितारं च देवम् । अश्विना मित्रावरुणा भगं च वसून्रुद्राँ आदित्याँ इह हुवे ॥It opens the sacrifice at dawn by calling Agni and other dawn-associated powers to hear the hymns and move together to advance the yajña safely and successfully.
The sukta treats the ritual as a coordinated journey: different divine functions—fire, dawn, healing speed, order and inspiration—must consent together for right movement (ṛta) and protection.
Dadhikrāvan is praised as a swift, victorious power (often linked with a racing horse energy) that helps propel the rite forward, removing obstacles and strengthening momentum.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.