Rig Veda 2.16.3 — Mandala 2, Sukta 16, Mantra 3
Sukta 2.16
Rishi: Gṛtsamada Bhārgava
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify with Anukramaṇī)
Samhita Patha (Devanagari)
न क्षोणीभ्यां परिभ्वे त इन्द्रियं न समुद्रैः पर्वतैरिन्द्र ते रथः । न ते वज्रमन्वश्नोति कश्चन यदाशुभिः पतसि योजना पुरु ॥
Transliteration
ná kṣoṇī́bhyāṃ paribhvé ta indríyaṃ ná samudráiḥ párvatair indra te ráthaḥ | ná te vájram ánv aśnoti káś caná yad āśúbhiḥ pátasi yójanā purú ||
Translation
హే ఇంద్రా! నీ ఇంద్రియం (పరాక్రమం)ను రెండు లోకాలు కూడా ఆవరించలేవు; సముద్రాలు, పర్వతాలు కూడా నీ రథాన్ని ఆపలేవు. నీవు నీ శీఘ్ర అశ్వాలతో అనేక యోజనాల దూరం దూసుకుపోతే, నీ వజ్రాన్ని ఎవ్వరూ అనుసరించి అందుకోలేరు.
Word by Word
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
क्षोणीभ्याम्by/with the two earths (earth and heaven / the two worlds)
क्षोणीभ्याम्:
Karaṇa
TypeNoun
Rootक्षोणी
परिaround, all around
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि
भ्वेbecome / be (able to) encompass
भ्वे:
—
TypeVerb
Rootभू
तेof you / your
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootत्वद्
इन्द्रियम्power, might, lordly strength
इन्द्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
समुद्रैःby/with the oceans
समुद्रैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootसमुद्र
पर्वतैःby/with the mountains
पर्वतैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootपर्वत
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
—
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
तेyour
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootत्वद्
रथःchariot
रथः:
Kartā
TypeNoun
Rootरथ
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
तेyour
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootत्वद्
वज्रम्thunderbolt
वज्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootवज्र
अनुafter, along
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु
अश्नोतिattains, reaches
अश्नोति:
—
TypeVerb
Rootअश् (अश्नुते/अश्नोति)
कश्चनanyone at all
कश्चन:
Kartā
TypePronoun
Rootकश्चन (कः + चन)
यदाwhen
यदा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयदा
आशुभिःwith the swift (steeds)
आशुभिः:
Karaṇa
TypeAdjective (used substantively)
Rootआशु
पतसिyou fly, speed
पतसि:
—
TypeVerb
Rootपत्
योजनाyoking-distances, leagues
योजना:
Karma
TypeNoun
Rootयोजन
पुरुmany, much
पुरु:
—
TypeAdjective/Indeclinable (quantifier)
Rootपुरु
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.