Sukta 33
Sukta 10.33
Pūṣan (inner guide) with Viśve Devāḥ as protectors
ఈ సూక్తంలో పూషన్‌ను “లోపల” మోసుకెళ్లే అంతర్గత మార్గదర్శిగా చిత్రిస్తుంది; విశ్వదేవాః సమూహరక్షకులుగా నిలిచి ప్రమాదం, శత్రుత్వ శక్తుల నుంచి కాపాడుతారు. ఇది ప్రయాణం–రక్షణ భావాన్ని నైతిక బోధతో మేళవిస్తుంది: దేవతల వ్రతం (కోస్మిక ధర్మం)ను అతిక్రమించకూడదు; నిజమైన విస్తరణ సరియైన యోగం ద్వారా—దైవ క్రమంతో నియమిత సమన్వయం ద్వారా—సాధ్యమవుతుంది.
Mantras
Mantra 1
प्र मा युयुज्रे प्रयुजो जनानां वहामि स्म पूषणमन्तरेण । विश्वे देवासो अध मामरक्षन्दुःशासुरागादिति घोष आसीत् ॥
మనుష్యులలో అగ్రగాములు నన్ను ముందుకు జోడించారు; నేను అంతరంలో పూషణను ధరించి మోసుకుంటూ ఉన్నాను. అప్పుడు సమస్త దేవతలు నన్ను రక్షించారు—“దుఃశాసు వచ్చాడు!”—అని ఆ ఘోష వినిపించింది.
Mantra 2
सं मा तपन्त्यभितः सपत्नीरिव पर्शवः । नि बाधते अमतिर्नग्नता जसुर्वेर्न वेवीयते मतिः ॥
నా పక్కెముకలు అన్ని వైపులా నన్ను కాల్చుతున్నాయి, సపత్నులైన భార్యలవలె; అమతి (అజ్ఞానం) నన్ను నొక్కుతోంది—నగ్నత, క్షీణత. నా మతి భయంలా వణికి దూరంగా పారిపోదు.
Mantra 3
मूषो न शिश्ना व्यदन्ति माध्य स्तोतारं ते शतक्रतो । सकृत्सु नो मघवन्निन्द्र मृळयाधा पितेव नो भव ॥
ఓ శతక్రతో! ఎలుకలు కొరికినట్లు వారు నా మధ్యస్థానంలో—నా బలాన్నే—మరియు నీ స్తోతారుని కొరికివేస్తున్నారు. ఓ మఘవన్ ఇంద్రా! ఒక్కసారైనా మాపై కరుణ చూపు; అప్పుడు నీవు మాకు తండ్రివలె అవు.
Mantra 4
कुरुश्रवणमावृणि राजानं त्रासदस्यवम् । मंहिष्ठं वाघतामृषिः ॥
ఋషి కురుశ్రవణుడు—త్రాసదస్యవ రాజును—ఎంచుకున్నాడు; వాక్కు గాయకులైన స్తోతారులకు అతడు అత్యంత ఉదారుడు, మహాదాత.
Mantra 5
यस्य मा हरितो रथे तिस्रो वहन्ति साधुया । स्तवै सहस्रदक्षिणे ॥
మూడు హరిత అశ్వాలు మోసే రథమున్నవాడు—సహస్ర-దక్షిణుడు, దానసామర్థ్యమున్న ప్రభువు—సద్గతిలో, నైపుణ్యంతో నడిచేవాడు; మా స్తవంతో స్తుతింపబడుగాక.
Mantra 6
यस्य प्रस्वादसो गिर उपमश्रवसः पितुः । क्षेत्रं न रण्वमूचुषे ॥
యస్య వాక్కులు క్రమంగా మరింత మధురమవుతాయో—పితృపుత్రుడైన ఉపమశ్రవసుని ఆ ‘గిర’లు—అవి రమ్యమైన క్షేత్రమువలె ప్రకటించాయి; విశాలమైన, మనోహరమైన భూమివలె ఆ వాక్యవిస్తారం వృద్ధి-శ్రేయస్సులకు ఆధారమవుతుంది.
Mantra 7
अधि पुत्रोपमश्रवो नपान्मित्रातिथेरिहि । पितुष्टे अस्मि वन्दिता ॥
హే పుత్ర ఉపమశ్రవసా, మిత్రాతిథి యొక్క నపాన్, ఇక్కడికి రా. పితృఆధారంపై నిలిచి, నేను నిన్ను వందించే స్తోత్రుడను; నీకు నమస్కారము అర్పిస్తున్నాను.
Mantra 8
यदीशीयामृतानामुत वा मर्त्यानाम् । जीवेदिन्मघवा मम ॥
నేను అమృతులలో—లేదా మర్త్యులలోనైనా—ఈశిత్వాన్ని పొందగలిగితే, నా మఘవన్ (మఘవాన్) నా అంతరంలోనే నిశ్చయంగా జీవించుగాక; సమృద్ధి యొక్క ప్రభువు నా ప్రాణాన్ని ధారించుగాక.
Mantra 9
न देवानामति व्रतं शतात्मा चन जीवति । तथा युजा वि वावृते ॥
దేవతల వ్రతాన్ని అతిక్రమించువాడు—వంద ఆత్మలు ఉన్నా—జీవించడు. సమ్యక్ యోజన (యుజా) ద్వారానే మనిషి విస్తరించి, సత్య-భవనంలో ప్రవేశిస్తాడు.
Inside Sukta 33
How it unfolds
- Where it opens
The speaker is ‘yoked forward’ by leaders and bears Pūṣan within, while a sudden alarm of danger is voiced and met by divine protection.
- Development
The hymn develops as an invocation of guidance and safeguarding, expanding from personal peril to the wider principle that divine powers protect those who move rightly.
- Climax
The explicit moral-spiritual assertion: none survives who oversteps the gods’ vrata; true widening/fulfillment comes only through right yoking (yujā).
- Where it settles
It settles into reassurance—protection is secured through alignment with ṛta—leaving the hearer with a practical ethic for safe living and successful passage.
The deity: Pūṣan with Viśve Devāḥ as protectors
- In the VedaPūṣan is invoked as the safe guide of paths and journeys, the one who leads, finds, and protects; here he is portrayed as being borne ‘within’ (antareṇa), an intimate indwelling guidance. The Viśve Devāḥ appear as a united divine host who guards the worshipper when danger is announced and warded off.
- Cosmic functionPūṣan governs right movement—roads, passages, transitions, and successful arrival—while the Viśve Devāḥ represent the integrated powers of ṛta that collectively preserve order and avert calamity.
- Inner significancePūṣan symbolizes inner orientation: conscience, discernment, and the guiding intelligence that keeps one on the true path. The Viśve Devāḥ signify the harmonized faculties (and supports of life) that protect when the mind is aligned with ṛta rather than fear or aggression.
The seer
- UpamaśravasTraditionally linked to the late (10th) Maṇḍala poet families; specific gotra is not securely preserved in the received tradition. · Associated with RV 10.33, a hymn notable for its inwardized portrayal of Pūṣan as an ‘inner guide’ and its explicit ethical maxim about not overstepping the gods’ vrata.
Famous verses
vahāmi sma pūṣaṇam antareṇa
यस्य मा हरितो रथे तिस्रो वहन्ति साधुया । स्तवै सहस्रदक्षिणे ॥na devānām ati vratam
Attributes of the deity
- Path-finder and guide
- Protector in travel and liminal moments
- Indwelling guidance (antareṇa)
- Collective divine guardianship (Viśve Devāḥ)
- Upholder of ṛta/vrata (cosmic law)
Also by this seer
- RV 10.33 (entire sukta, traditional attribution)
- Late-maṇḍala style composition emphasizing protection, right guidance, and adherence to divine law (vrata)
The rite, step by step
- Prepare the fire (if available) or a clean recitation space; establish intention for protection and right guidance.
- Invoke Pūṣan as the inner guide and ask for safe leading on the path; mentally ‘carry’ the deity within as the hymn suggests.
- Invoke the Viśve Devāḥ as a protective circle; explicitly name dangers/obstacles to be averted.
- Recite the key verses emphasizing protection and vrata; conclude with a resolve to act within divine order.
- Offer gratitude and, if traveling, begin movement immediately after the closing recitation.
Offerings
- Ghee (ājyā) into Agni (where a fire rite is performed)
- Simple oblations such as grains or a small food offering (anna/odana) where customary
- Water libation and respectful salutation (namas) as a minimal offering in non-fire contexts
Frequently Asked Questions
Pūṣan is the Vedic guide of paths and safe passages. In this hymn he is presented as an inner guide—something the worshipper ‘carries within’ while moving through danger.
The Viśve Devāḥ are the ‘All-Gods,’ a collective form of divine protection. They represent the unified powers that guard the worshipper when threats arise and when one stays aligned with ṛta.
It teaches that no one truly thrives by crossing the gods’ law (vrata). Real growth and freedom come from ‘right yoking’—disciplined alignment of action and mind with divine order.
Ask anything about Sukta 33 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
