Rig Veda 10.33.6: Mandala 10, Sukta 33, Mantra 6
Sukta 10.33
Rishi: Upamaśravas (self-referential mention)
Devata: Indra (hymn context; praise of the invoking speech and its efficacy toward the Power invoked)
Chandas: Jagatī (probable; requires metrical confirmation)
Samhita Patha (Devanagari)
यस्य प्रस्वादसो गिर उपमश्रवसः पितुः । क्षेत्रं न रण्वमूचुषे ॥
Transliteration
yásya prásvādaso gíra upamá-śravasaḥ pitúḥ | kṣétram ná raṇvám ūcúṣe ||
Translation
యస్య వాక్కులు క్రమంగా మరింత మధురమవుతాయో—పితృపుత్రుడైన ఉపమశ్రవసుని ఆ ‘గిర’లు—అవి రమ్యమైన క్షేత్రమువలె ప్రకటించాయి; విశాలమైన, మనోహరమైన భూమివలె ఆ వాక్యవిస్తారం వృద్ధి-శ్రేయస్సులకు ఆధారమవుతుంది.
Word by Word
यस्यof whom/whose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
प्रस्वादसःhaving excellent sweetness/pleasantness; very sweet
प्रस्वादसः:
कर्तृ (गिरः के विशेषण/सम्बन्धी)
TypeAdjective (bahuvrīhi/tatpuruṣa sense) / Noun-like epithet
Rootप्र-स्वादस् (प्रातिपदिक; स्वाद् ‘to taste’ से) अथवा स्वादस्- (रस/स्वाद) + प्र-
गिरःsongs, hymns, utterances
गिरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगिर् (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक) ‘वाणी/स्तुति’
उपमश्रवसःof highest fame; most renowned
उपमश्रवसः:
कर्तृ (गिरः के विशेषण)
TypeAdjective (compound epithet)
Rootउपम-श्रवस् (प्रातिपदिक; उपम ‘श्रेष्ठ/उत्तम’ + श्रवस् ‘कीर्ति/श्रवणीय यशः’)
पितुःof the father
पितुः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) ‘पिता’
क्षेत्रम्field, domain
क्षेत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक) ‘क्षेत्र/भूमि/प्रदेश’
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
रण्वम्delightful, lovely
रण्वम्:
कर्म (क्षेत्रम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootरण्व (प्रातिपदिक) ‘रमणीय/आनन्ददायक’
ऊचुषेto the praiser who has spoken (praise)
ऊचुषे:
सम्प्रदान/कर्तृ-संबन्ध (दत्तिव-कर्तृ प्रयोग: ‘उचुषे’ = ‘to the one who has spoken/praised’)
TypeVerb (finite, perfect) used with dative of agent (Vedic) / verbal form
Rootवच् (धातु) ‘to speak’ → परिपूर्ण/परफेक्ट कृत्-रूप (उच्/ऊच्)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
