Sukta 20
Sukta 10.20
Vāta / the inspiriting Breath (as carrier of bhadra)
ఈ సూక్తం వాతుని—ప్రేరణాత్మక శ్వాస/గాలిని—ఆరాధకులలో మనస్సును సరిగా నడిపించే మంగళకరమైన ప్రేరణ (భద్ర)ను ఊదిపంపమని ప్రార్థిస్తూ ప్రారంభమవుతుంది. అనంతరం యజ్ఞానికి సురక్షిత మార్గమూ శాంతియైన అగ్నిని ఆశ్రయిస్తుంది. చివరికి కవి ప్రేరిత వాక్కును అర్పించి, పోషణ, బలం, మరియు సత్త్వంలో స్థిరమైన నివాసాన్ని కోరుకుంటాడు.
Mantras
Mantra 1
भद्रं नो अपि वातय मनः ॥
మాపై—మాలోనికి వరకు—భద్రం (మంగళం) శ్వాసగా ప్రవహించుగాక; సద్ప్రేరణ అనే కల్యాణకర వాయువుతో మా మనస్సు ప్రేరితమగుగాక.
Mantra 2
अग्निमीळे भुजां यविष्ठं शासा मित्रं दुर्धरीतुम् । यस्य धर्मन्त्स्वरेनीः सपर्यन्ति मातुरूधः ॥
నేను అగ్నిని స్తుతిస్తున్నాను—భోగాల భరిత, యవిష్ఠుడు (అత్యంత యౌవనుడు); శాసకుడు, మిత్రుడు, ఎదుర్కోలేనివాడు. అతని స్థిర ధర్మాలను స్వరేణీ (దీప్త శక్తులు) సేవిస్తాయి; తల్లి ఊధఃను సేవించునట్లు—పోషక పరిపూర్ణతను ఆహరించి మా వృద్ధికై.
Mantra 3
यमासा कृपनीळं भासाकेतुं वर्धयन्ति । भ्राजते श्रेणिदन् ॥
యెవనిని యజ్ఞముఖాలు (ఆహుతి ముఖాలు) వృద్ధి చేస్తాయో—అగ్ని, సూక్ష్మంలో నీడమేసినవాడు, అతని కేతు వెలుగు; అతడు ప్రకాశిస్తాడు, మా శక్తులను శ్రేణిబద్ధంగా (సమన్విత క్రమంగా) నిలుపుతూ.
Mantra 4
अर्यो विशां गातुरेति प्र यदानड्दिवो अन्तान् । कविरभ्रं दीद्यानः ॥
అతడు ఆర్యుడు—ప్రజల మార్గాలకు మార్గదర్శి—ముందుకు సాగుతాడు; అతడు ద్యులోక అంతాల వరకు విస్తరించి/చేరినప్పుడు, కవి (ఋషి) లోపల నుంచే వెలిగే మేఘంలా ప్రకాశిస్తాడు.
Mantra 5
जुषद्धव्या मानुषस्योर्ध्वस्तस्थावृभ्वा यज्ञे । मिन्वन्त्सद्म पुर एति ॥
మానవుల హవ్యాలలో ఆనందించి, అతడు యజ్ఞంలో ఋభు-బలంతో ఊర్ధ్వంగా నిలిచాడు; సద్మ (గృహం/ఆశ్రయం) విస్తరింపజేస్తూ, అతడు పురః—ముందుభాగంలో—సాగుతాడు.
Mantra 6
स हि क्षेमो हविर्यज्ञः श्रुष्टीदस्य गातुरेति । अग्निं देवा वाशीमन्तम् ॥
అతడే క్షేమం, అతడే హవిర్యజ్ఞం; అతనికి శ్రుష్టి (విధేయత/సేవ) వలన మార్గం లభిస్తుంది. దేవులు వాశీమంత్—విజయనాదం ధరించిన—అగ్నిని ఆశ్రయించి సాగుతారు.
Mantra 7
यज्ञासाहं दुव इषेऽग्निं पूर्वस्य शेवस्य । अद्रेः सूनुमायुमाहुः ॥
యజ్ఞంలో జయాన్ని ప్రసాదించే, ప్రాచీన మంగళకరమైన అగ్ని యొక్క సేవ (దువః) నేను కోరుతున్నాను. ఆయనను దృఢ శిల (అద్రి) యొక్క పుత్రుడు—ఆయు (జీవశక్తి) స్వయమే—అని పిలుస్తారు.
Mantra 8
नरो ये के चास्मदा विश्वेत्ते वाम आ स्युः । अग्निं हविषा वर्धन्तः ॥
మా వద్దకు వచ్చే ఏ నరులైన—వారందరూ మీ మైత్రీ, సౌహార్ద్యంలో ప్రవేశించుగాక; హవిస్ (అర్పణం) ద్వారా అగ్నిని వర్ధింపజేస్తూ. ఈ విధంగా సామూహిక జీవనం అగ్నిలో ఏకమవుతుంది.
Mantra 9
कृष्णः श्वेतोऽरुषो यामो अस्य ब्रध्न ऋज्र उत शोणो यशस्वान् । हिरण्यरूपं जनिता जजान ॥
కృష్ణం, శ్వేతం, అరుషం—ఇవే ఆయన గమనాలు; బ్రధ్నం (గోధుమవర్ణం), ఋజ్రం (నేరుగా), అలాగే శోణం (ఎరుపు)—యశస్సుతో. హిరణ్యరూప శక్తిని జనితా జన్మింపజేశాడు—అగ్ని యొక్క బహురంగ తేజస్సు ప్రకాశించింది.
Mantra 10
एवा ते अग्ने विमदो मनीषामूर्जो नपादमृतेभिः सजोषाः । गिर आ वक्षत्सुमतीरियान इषमूर्जं सुक्षितिं विश्वमाभाः ॥
హే అగ్నీ! ఈ విధంగా విమదుడు—హే ఊర్జల నపాత్—అమృతులతో ఏకసామ్యంగా నీకు ఈ మనీషా (ప్రేరిత బుద్ధి)ను అర్పించాడు. ముందుకు సాగుతూ సుమతి కలిగించే వాణిని నీ వద్దకు మోసుకొచ్చాడు; మా కొరకు అతడు సమగ్రంగా—ఇష్ (ప్రేరణ), ఊర్జ్ (పోషక బలం), మరియు విశ్వమంతటా వ్యాపించే సుక్షితి (సురక్షిత నివాసం)—ను ప్రకాశింపజేశాడు।
Inside Sukta 20
How it unfolds
- Where it opens
A direct plea to Vāta to breathe bhadra into the worshippers and set the mind in beneficent motion.
- Development
The hymn links inner inspiration to outer rite: the sacrificial order is stabilized through Agni, who embodies kṣema and reveals the path through attentive alignment (śruṣṭi).
- Climax
Agni is affirmed as the secure center of yajña—peace, offering, and the discovered way—drawing the gods toward him.
- Where it settles
The seer offers inspired thought and words to Agni (Ūrjo Napāt), asking for the total boon: impulse, sustaining strength, and a secure dwelling (sukṣiti).
The deity: Vāta with a turn to Agni as the ritual leader
- In the VedaVāta is invoked as the moving, life-bearing current that can carry bhadra—auspiciousness and right inspiration—into the inner faculty of mind (manas). Agni is praised as the kṣema (peace/secure felicity), the very yajña with oblation, and the guide by whose obedience the path (gātu) is found.
- Cosmic functionVāta circulates vitality and auspicious impulse through the worlds; Agni establishes the sacrificial order, conveys offerings to the gods, and opens the traversable path between human and divine realms.
- Inner significanceVāta signifies prāṇa-like inspiration that clears and uplifts mental movement toward the good (bhadra); Agni signifies awakened will and discernment that stabilizes life into kṣema—right order, protection, and fruitful dwelling.
The seer
- Vimadá (traditional attribution; some verses list/indicate him explicitly)A seer-poet associated with bringing manīṣā (inspired thought) and ordered speech to Agni, often emphasizing right-mindedness (sumati) and the securing of kṣema (peaceful well-being) through yajña.
Famous verses
bhadraṃ no api vātaya manaḥ
स हि क्षेमो हविर्यज्ञः श्रुष्टीदस्य गातुरेति । अग्निं देवा वाशीमन्तम् ॥iṣam ūrjaṃ sukṣitiṃ
Attributes of the deity
- Auspicious inspirer (bhadra-vāhana)
- Mover of mind (manas-preraka)
- Life-current and purifier
- Agni as path-finder (gātu-dātṛ)
- Agni as peace and secure well-being (kṣema)
- Bearer of offering and leader of the gods
Also by this seer
- Verses associated with the Vimadá tradition in Mandala 10 (attributions vary across Anukramaṇīs/recensions)
- Hymnic themes linking inspired speech (giras) with prosperity (iṣa/ūrj) and secure settlement (sukṣiti)
The rite, step by step
- Prepare the altar/fire (Agni) and seat the intention: request bhadra to enter and move the mind rightly (Vāta invocation).
- Recite the hymn as an invitation for the vital current and for Agni to establish the sacrificial path.
- Offer oblations while affirming obedience/attunement (śruṣṭi) to the divine order that reveals the gātu (right way).
- Conclude with the poet’s dedication of inspired speech (manīṣā/giras) seeking iṣa, ūrj, and sukṣiti for the community.
Offerings
- Ghee/clarified butter (ājya) into Agni
- Simple havis (grain, cakes, or milk preparations as customary)
- Optional: fragrant fuel/woods in keeping with local śrauta/smārta practice
Frequently Asked Questions
It asks Vāta (the inspiriting Wind/Breath) to bring bhadra—auspicious, right inspiration—into us so the mind moves in a wholesome direction, and it seeks Agni’s guidance for peace and a clear path.
Vāta represents the incoming current of inspiration and vitality, while Agni represents the ordered sacrificial fire that makes that inspiration effective—turning it into a stable path, protection (kṣema), and blessings.
It asks for iṣa (impulse/provision), ūrj (sustaining strength), and sukṣiti (secure dwelling or well-being), understood as both outer prosperity and inner steadiness.
Ask anything about Sukta 20 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
