Rig Veda 10.20.9: Mandala 10, Sukta 20, Mantra 9
Sukta 10.20
Devata: Agni (multi-hued manifestation; also generative source ‘janitā’)
Samhita Patha (Devanagari)
कृष्णः श्वेतोऽरुषो यामो अस्य ब्रध्न ऋज्र उत शोणो यशस्वान् । हिरण्यरूपं जनिता जजान ॥
Transliteration
kṛṣṇáḥ śvetó’ruṣó yā́mo asya bradhná ṛ́jra utá śóṇo yáśasvān | híraṇyarūpaṃ jánitā jajāna ||
Translation
కృష్ణం, శ్వేతం, అరుషం—ఇవే ఆయన గమనాలు; బ్రధ్నం (గోధుమవర్ణం), ఋజ్రం (నేరుగా), అలాగే శోణం (ఎరుపు)—యశస్సుతో. హిరణ్యరూప శక్తిని జనితా జన్మింపజేశాడు—అగ్నியின் బహురంగ తేజస్సు ప్రకాశించింది.
Word by Word
कृष्णःblack, dark
कृष्णः:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य)
TypeAdjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
श्वेतःwhite, bright
श्वेतः:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य)
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
अरुषःruddy, tawny
अरुषः:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य)
TypeAdjective
Rootअरुष (प्रातिपदिक)
यामःcourse; going; (here) the ‘phase/track’
यामः:
कर्तृ (समास/वाक्ये मुख्यः)
TypeNoun
Rootयाम (प्रातिपदिक)
अस्यof him/its
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ब्रध्नःthe tawny one; bright-brown
ब्रध्नः:
कर्तृ (यामः इत्यस्य सह-निर्देशः/विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootब्रध्न (प्रातिपदिक)
ऋज्रःreddish; ruddy
ऋज्रः:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य)
TypeAdjective
Rootऋज्र (प्रातिपदिक)
उतand; also
उत:
समुच्चय/अन्वय (connector)
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
शोणःred
शोणः:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य)
TypeAdjective
Rootशोण (प्रातिपदिक)
यशस्वान्glorious, renowned
यशस्वान्:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य)
TypeAdjective
Rootयशस् + वत् (प्रातिपदिक: यशस्वत्)
हिरण्यरूपम्having golden form; golden-shaped
हिरण्यरूपम्:
कर्म (जजान इत्यस्य)
TypeAdjective (accusative used as object/complement)
Rootहिरण्य-रूप (समास-प्रातिपदिक; कर्मधारय)
जनिताbegetter, progenitor
जनिता:
कर्तृ (जजान इत्यस्य)
TypeAgent noun
Rootजन् (धातु) → जनितृ/जनिता (कृदन्त-प्रातिपदिक; तृच्/तृन्-प्रकारः ‘begetter’)
जजानhas begotten; generated
जजान:
क्रिया
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.