Sukta 130
Sukta 10.130
Traditionally attributed in Anukramaṇī to a seer of the late 10th maṇḍala (often unspecified in brief citations); hymn concerns yajña as cosmic weaving
Yajña / Viśvakarman-like sacrificial principle (cosmic rite as power)
Triṣṭubh (predominant for this hymn section)
ఈ సూక్తం యజ్ఞాన్ని (బలి) విశ్వవ్యాప్తమైన మగ్గంలా చిత్రిస్తుంది: దివ్యమైన “కార్యక్రమాలు” దానిని అన్ని దిశలకూ విస్తరింపజేస్తాయి; పితృదేవులు దానిని నేస్తారు; ప్రేరిత ఋషులు దానిని నిలబెడతారు. అలాగే దేవతలు మరియు వైదిక ఛందస్సులు (చందస్) మధ్య ఆలోచనాత్మక అనుసంధానాన్ని చూపిస్తూ, సరైన యాజ్ఞిక వాక్కు మరియు సరైన ప్రమాణం (మాపు) స్వయంగా ఋతం—లోకవ్యవస్థ—క్రియాశీలంగా ఉన్న రూపమేనని సూచిస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
यो यज्ञो विश्वतस्तन्तुभिस्तत एकशतं देवकर्मेभिरायतः । इमे वयन्ति पितरो य आययुः प्र वयाप वयेत्यासते तते ॥
సర్వత్ర తంతువులతో విస్తరింపబడిన, శతదేవకర్మల విస్తారంతో వ్యాపించిన ఆ యజ్ఞాన్ని—ఇక్కడికి వచ్చిన ఈ పితరులు నేస్తారు; విస్తరించిన జాలంలో వారు ముందుకు నేయటానికి, విస్తరించి నేయటానికి కూర్చుంటారు.
Mantra 2
पुमाँ एनं तनुत उत्कृणत्ति पुमान्वि तत्ने अधि नाके अस्मिन् । इमे मयूखा उप सेदुरू सदः सामानि चक्रुस्तसराण्योतवे ॥
ఒక పురుష-శక్తి దీనిని విస్తరించి, కత్తిరించి రూపం ఇస్తుంది; ఒక పురుష-శక్తి దీనిని ఈ నాకం (స్వర్గం) మీద పరచుతుంది. ఈ మయూఖాలు (కిరణ/స్తంభ) సమీపించి కూర్చున్నాయి; తానా-బానాను ఒడిపించుటకు వారు సామగానాలను, నేయుటకు తసరా (షటిల్)లను నిర్మించారు.
Mantra 3
कासीत्प्रमा प्रतिमा किं निदानमाज्यं किमासीत्परिधिः क आसीत् । छन्दः किमासीत्प्रउगं किमुक्थं यद्देवा देवमयजन्त विश्वे ॥
అప్పుడు ప్రమాణం ఏమిటి? ప్రతిప్రమాణం ఏమిటి? నిదానం (ఆధారం) ఏమిటి? ఆజ్యం (నెయ్యి) ఏమిటి? పరిధి (చుట్టుముట్టే వలయం/వేడి) ఎవరు? ఛందస్సు ఏమిటి? ప్రఉగం ఏమిటి? ఉక్థం ఏమిటి?—సర్వ దేవతలు ఆ దేవుని (అంతర్యామి దివ్యాన్ని) ఉద్దేశించి యజ్ఞం చేసినప్పుడు.
Mantra 4
अग्नेर्गायत्र्यभवत्सयुग्वोष्णिहया सविता सं बभूव । अनुष्टुभा सोम उक्थैर्महस्वान्बृहस्पतेर्बृहती वाचमावत् ॥
అగ్నిలోనుండి గాయత్రీ ఉద్భవించింది—తన యుగంలో (సంయోగంలో) యుక్తమై; ఉష్ణిహ్‌తో సవితా సంపూర్ణ సంయోగానికి వచ్చాడు. అనుష్టుభ్‌తో సోముడు ఉక్థాలచే మహిమవంతుడవుతాడు; మరియు బృహస్పతినుండి బృహతీ మనలోని విశాల వాక్కును ధారించింది.
Mantra 5
विराण्मित्रावरुणयोरभिश्रीरिन्द्रस्य त्रिष्टुबिह भागो अह्नः । विश्वान्देवाञ्जगत्या विवेश तेन चाकॢप्र ऋषयो मनुष्याः ॥
విరాజ్ మిత్ర-వరుణుల అభిశ్రీ (దీప్త పరిపూర్ణత) అయింది; ఇక్కడ త్రిష్టుభ్ ఇంద్రుని దినభాగం. జగతీ ద్వారా సమస్త దేవతలు చలనంలో ప్రవేశించారు; ఆ విధానంతోనే మానవ ఋషులు తమ దర్శనంగా రూపుదిద్దుకున్నారు.
Mantra 6
चाकॢप्रे तेन ऋषयो मनुष्या यज्ञे जाते पितरो नः पुराणे । पश्यन्मन्ये मनसा चक्षसा तान्य इमं यज्ञमयजन्त पूर्वे ॥
ఆ నియమం/వ్యవస్థ వల్ల మనుష్యులు ఋషులు (దర్శకులు) అయ్యారు; యజ్ఞం జన్మించిన వేళనే మా ప్రాచీన పితరులు అక్కడ ముందుగానే ఉన్నారు. మనస్సు-చక్షువుతో నేను వారిని చూస్తున్నానని అనుకుంటాను—ఆదిలో ఇదే యజ్ఞాన్ని ఆచరించినవారు వారే.
Mantra 7
सहस्तोमाः सहछन्दस आवृतः सहप्रमा ऋषयः सप्त दैव्याः । पूर्वेषां पन्थामनुदृश्य धीरा अन्वालेभिरे रथ्यो न रश्मीन् ॥
స్తోత్రాలతో, ఛందస్సులతో, ప్రమాణాలతో—అన్నీ కలసి—ఆ ఏడు దైవ ఋషులు అంతర్ముఖులయ్యారు. పూర్వుల మార్గాన్ని దర్శించి ధీరులు అదే మార్గాన్ని పట్టుకున్నారు—రథసారథులు రశ్ములను గట్టిగా పట్టుకునేలా.
Inside Sukta 130
How it unfolds
- Where it opens
Yajña is introduced as a vast fabric stretched everywhere by threads and divine workmanship, woven by the Fathers.
- Development
The hymn turns to the technology of sacred speech—metres and chants—showing how deities and chandas mutually uphold the ritual cosmos.
- Climax
The seven divine seers, together with chant, metre, and measure, ‘turn inward’ and grasp the ancient path like charioteers seizing the reins—symbolizing mastery of rite and vision.
- Where it settles
The hymn settles on continuity and correctness: the inherited path is seen, held, and re-enacted through measured recitation and ordered offering.
The deity: Yajña
- In the VedaYajña is envisioned not only as an offering but as an all-pervading fabric stretched by ‘threads’ and ‘divine works,’ sustained by Fathers (pitaraḥ) and realized through metres and chants.
- Cosmic functionTo bind gods, ancestors, and humans into a single ordered process, generating and maintaining ṛta through correctly measured speech, offering, and intention.
- Inner significanceThe disciplined weaving of attention: aligning thought (dhī), speech (vāc), and action (karma) so that one’s inner order mirrors cosmic order.
The seer
- Anukramaṇī-attributed late 10th-maṇḍala seer (name uncertain)Ritual-speculative vision that interprets yajña, chandas, and stoma as cosmic principles rather than merely liturgical techniques.
Famous verses
yo yajño viśvatas tantubhis tataḥ
अग्नेर्गायत्र्यभवत्सयुग्वोष्णिहया सविता सं बभूव । अनुष्टुभा सोम उक्थैर्महस्वान्बृहस्पतेर्बृहती वाचमावत् ॥rathyo na raśmīn
Attributes of the deity
- All-pervading ‘woven’ structure (tantu, tata)
- Measured speech and metre (chandas, pramā)
- Ancestral continuity (pitaraḥ, pūrveṣām panthāḥ)
- Divine craftsmanship (devakarma)
- Integrative power linking multiple deities and functions
Also by this seer
- Associated broadly with the late RV 10 ‘speculative/ritual’ stratum.
The rite, step by step
- Ācamana and saṅkalpa: establish intention to align speech and measure with ṛta.
- Agnyādhāna/Agni-kindling or approach to the āhavanīya fire (where applicable).
- Recite the sukta with attention to chandas, treating each verse as a ‘thread’ in the rite.
- Make offerings in synchrony with key refrains/turns of thought (weaving imagery; metre-deity mapping).
- Conclude with a brief silent contemplation: ‘holding the reins’—steadying mind and speech on the path of the ancients.
Offerings
- Ghee (ājya) into Agni
- Soma (where Soma context is present/evoked)
- Oblations appropriate to the rite (havis), with dakṣiṇā according to tradition
Frequently Asked Questions
It teaches that sacrifice (yajña) is like a woven fabric spread through the whole cosmos, and that correct chant, metre, and measure keep that order steady.
Because the hymn treats metre (chandas) as a power that shapes and stabilizes sacred speech; by linking metres with deities, it shows how ritual sound supports cosmic order.
The Fathers (pitaraḥ) are ancestral powers who transmit the rite, and the seven seers are archetypal inspired knowers who follow the ancient path and ‘hold the reins’ of disciplined recitation and insight.
Ask anything about Sukta 130 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
