Sukta 117

Mantra 1

न वा उ देवाः क्षुधमिद्वधं ददुरुताशितमुप गच्छन्ति मृत्यवः । उतो रयिः पृणतो नोप दस्यत्युतापृणन्मर्डितारं न विन्दते ॥

దేవులు క్షుధను వధగా నియమించలేదు; అయినా పోషణలేనివాడి దగ్గరకు మరణాలు చేరుతాయి. ఇతరులను నింపి పోషించేవాడిని రయి (సమృద్ధి) విడువదు; నింపని వాడికి మర్దితార్ (వైద్యుడు/రక్షకుడు) గానీ, రక్షకుడు గానీ దొరకడు.

Mantra 2

य आध्राय चकमानाय पित्वोऽन्नवान्त्सन्रफितायोपजग्मुषे । स्थिरं मनः कृणुते सेवते पुरोतो चित्स मर्डितारं न विन्दते ॥

అన్నమున్నవాడై కూడా, పానమూ ఆహారమూ కోరుతూ వచ్చిన ఆకలితో దాహంతో తిరిగే అవసరుడిపై మనసును కఠినం చేసుకునేవాడు—తన సంకుచిత ‘పురః’ (తన ముందున్న స్వార్థం)కే సేవ చేస్తాడు; అయినా తరువాత కూడా అతనికి మర్దితార్ (వైద్యుడు/ఉద్ధారకుడు) దొరకడు.

Mantra 3

स इद्भोजो यो गृहवे ददात्यन्नकामाय चरते कृशाय । अरमस्मै भवति यामहूता उतापरीषु कृणुते सखायम् ॥

నిజమైన భోక్తా అతడే; తన గృహంలో అన్నం కోరుతూ తిరిగే కృశుడు (దీనుడు) అయిన యాత్రికునికి అన్నదానం చేసేవాడు. అతనికి అవసరంతో పిలువబడే ప్రయాణమార్గాలు సూటిగా, సరిపడినట్లుగా మారుతాయి; ఇంకా అత్యంత దూరమైన దారుల్లోనూ అతడు ఒక స్నేహితుణ్ని సంపాదించుకుంటాడు.

Mantra 4

न स सखा यो न ददाति सख्ये सचाभुवे सचमानाय पित्वः । अपास्मात्प्रेयान्न तदोको अस्ति पृणन्तमन्यमरणं चिदिच्छेत् ॥

సఖుడు కాడు అతడు; సఖ్యంలో, పోషణ కోరుతూ చేరువయ్యే సహచరునికి దానం చేయనివాడు. అతనిని విడిచి దూరంగా వెళ్లాలి; అది నిజమైన నివాసం కాదు. నింపి పోషించేవాడైన మరొకరిని వెతకాలి—అతడు పరాయివాడైనా సరే.

Mantra 5

पृणीयादिन्नाधमानाय तव्यान्द्राघीयांसमनु पश्येत पन्थाम् । ओ हि वर्तन्ते रथ्येव चक्रान्यमन्यमुप तिष्ठन्त रायः ॥

అభావంలో ఉన్నవానిని నింపి పోషించాలి; ఇంకా దూరమైన, విశాలమైన మార్గాన్ని గమనించాలి. ఎందుకంటే ధనం రథమార్గంలోని చక్రాల వలె తిరిగి తిరిగి కదులుతుంది; ఒకసారి ఒకరి వద్ద నిలుస్తుంది, మరొకసారి ఇంకొకరి వద్ద నిలుస్తుంది.

Mantra 6

मोघमन्नं विन्दते अप्रचेताः सत्यं ब्रवीमि वध इत्स तस्य । नार्यमणं पुष्यति नो सखायं केवलाघो भवति केवलादी ॥

అప్రబుద్ధుడు, అవివేకి అన్నం పొందినా అది వ్యర్థమే—నేను సత్యమే చెబుతున్నాను, నాశమే అతని భాగం. అతడు ఆర్యమణుని పోషించడు, స్నేహితుని కూడా ఆదరించడు; అతడు కేవలం పాపమయుడై, ఒంటరిగా తినేవాడు (‘కేవలాది’) అవుతాడు.

Mantra 7

कृषन्नित्फाल आशितं कृणोति यन्नध्वानमप वृङ्क्ते चरित्रैः । वदन्ब्रह्मावदतो वनीयान्पृणन्नापिरपृणन्तमभि ष्यात् ॥

నాగలీ (హలం) శ్రమిస్తే అన్నం కలుగజేస్తుంది; ఎందుకంటే తన గమనచర్యలతో మార్గాన్ని తొలగించి సరిచేస్తుంది. మాట్లాడే బ్రహ్మన్, మౌనుడికంటే శ్రేష్ఠుడు; నింపి దానం చేసే వాడే నిజమైన సహాయకుడు—నింపని వాడికి ఎదిరించి నిలవాలి.

Mantra 8

एकपाद्भूयो द्विपदो वि चक्रमे द्विपात्त्रिपादमभ्येति पश्चात् । चतुष्पादेति द्विपदामभिस्वरे सम्पश्यन्पङ्क्तीरुपतिष्ठमानः ॥

ఒకపాద స్థితి నుండి అది మళ్లీ ద్విపాదంగా విస్తరిస్తుంది; ద్విపాదం నుండి వెనుకన వెనుకన అనుసరిస్తూ త్రిపాదాన్ని చేరుతుంది. ఆపై చతుష్పాదంగా ముందుకు సాగుతుంది, ద్విపాదంపై ప్రతిధ్వని చేస్తూ; క్రమబద్ధమైన వరుసలను దర్శిస్తూ, సమీపించి తన స్థానాన్ని స్వీకరిస్తుంది.

Mantra 9

समौ चिद्धस्तौ न समं विविष्टः सम्मातरा चिन्न समं दुहाते । यमयोश्चिन्न समा वीर्याणि ज्ञाती चित्सन्तौ न समं पृणीतः ॥

సమానంగా కనిపించే రెండు చేతులూ కూడా సమాన శక్తితో కదలవు; రెండు తల్లులూ కూడా సమానంగా పాలు దోహించవు. యమజులలోనూ వీర్య-శక్తులు సమానమవు; కలిసి ఉన్న జ్ఞాతి-బంధువులూ సమానంగా దానం చేసి పూరించరు.