Rig Veda 1.164.3: Mandala 1, Sukta 164, Mantra 3

Sukta 1.164

Rishi: dīrghatamā aucathyaḥ

Devata: viśvedevāḥ (septenary powers; hidden ‘cows’ of light)

Chandas: virāṭ-triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

इमं रथमधि ये सप्त तस्थुः सप्तचक्रं सप्त वहन्त्यश्वाः । सप्त स्वसारो अभि सं नवन्ते यत्र गवां निहिता सप्त नाम ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.164.3

Transliteration

imáṃ rátham ádhi yé saptá tasthúḥ saptá-cakraṃ saptá vahanty áśvāḥ | saptá svásāro abhí sáṃ navante yátra gavā́ṃ ní-hitā saptá nā́ma ||

Translation

ఈ రథంపై ఏడు స్థితిచెందారు; దీనికి ఏడు చక్రాలు, ఏడు అశ్వాలు దీనిని వహిస్తున్నాయి. ఏడు స్వసారులు (సోదరీమణులు) కలిసి దీనివైపు వంగుతారు—అక్కడ గవాం (కిరణాలు/జ్ఞానం) యొక్క ఏడు నామాలు నిహితంగా దాచబడి నిల్వ ఉన్నాయి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इमम्: this
• इमम्: कर्म
• Type: Pronoun (Demonstrative)
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, over
• अधि: अधिकारण (उपरि/अधिष्ठाने)
• Type: Indeclinable (Preverb/Preposition)
• Root: अधि

• ये: who (those who)
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun (Relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सप्त: seven
• सप्त: कर्तृ (ये… तस्थुः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Numeral
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक)

• तस्थुः: stood, were stationed
• तस्थुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• सप्तचक्रम्: seven-wheeled
• सप्तचक्रम्: कर्म (रथम्)
• Type: Adjective (Compound)
• Root: सप्त-चक्र (समास-प्रातिपदिक; कर्मधारय/द्विगु)

• सप्त: seven
• सप्त: कर्तृ (वहन्ति इत्यस्य)
• Type: Numeral
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक)

• वहन्ति: carry, bear, draw
• वहन्ति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु)

• अश्वाः: horses
• अश्वाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• सप्त: seven
• सप्त: कर्तृ (नवन्ते इत्यस्य)
• Type: Numeral
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक)

• स्वसारः: sisters
• स्वसारः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: स्वसृ (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, around
• अभि: (दिशा/समन्तात्—क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable (Preverb/Preposition)
• Root: अभि

• सम्: together, completely
• सम्: (सम्यक्/संयोग—क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable (Preverb)
• Root: सम्

• नवन्ते: bow/press on, incline (together)
• नवन्ते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नु/नव् (धातु; वेदिके ‘नु’ = स्तुतौ/नमने इत्यर्थे)

• यत्र: where
• यत्र: अधिकारण
• Type: Indeclinable (Relative adverb)
• Root: यत्र

• गवाम्: of the cows
• गवाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• निहिताः: placed, deposited
• निहिताः: (विशेषणम्; ‘नाम’ इत्यस्य)
• Type: Participle (Past passive) used adjectivally
• Root: नि-धा (धातु) → निहित (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)

• सप्त: seven
• सप्त: (विशेषणम्)
• Type: Numeral
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक)

• नाम: names
• नाम: कर्तृ/विषय (यत्र… निहिताः… नाम)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)