మత్స్యావతారము

మత్స్యుడు పలికెను—“ఈ రోజు నుండి భూమిపై వర్షం ఉండదు; సంపూర్ణ వంద సంవత్సరాలు మరియు అంతకన్నా ఎక్కువకాలం అశుభఫలదాయకమైన ఘోర దుర్భిక్షము కలుగును.”

మత్స్యభగవాన్ పలికెను—ప్రతిదినం శ్రాద్ధం చేయవలెను; వండిన అన్నాది నైవేద్యాలతో గాని, కేవలం నీటితో గాని, లేదా పాలు, కందమూలాలు, ఫలాలతో గాని—ఇలా పితృలకు ప్రీతి కలుగుతుంది.

మత్స్యుడు పలికెను—లోకం ఏకార్ణవమైపోయినప్పుడు, మహాద్యుతిమంతుడైన నారాయణుడు హంసరూపంగా, భూమిని జలాలతో కప్పి శయనించెను.

‘హుం’కార గర్భమున ఉన్న ఆ మత్స్యాన్ని చూచి మహేశ్వరుడు తన తేజస్సుతో దానిని స్థంభింపజేసి, అనంతరం ఈ వాక్యములు పలికెను।

అప్పుడు దురాచారుడైన పుష్కస వృక్షం నుండి దిగివచ్చెను; జలసమ విస్తారానికి చేరి చేపలను చంపుటకు ప్రారంభించెను।

పారదము ‘శివా దేవీ’ అనే నామముతో, ‘త్ర్యంబక’మని కూడా స్మరింపబడును. మత్స్యాది రూపములు ‘శాస్త్ర-లింగ’ములు; అవి ‘వృషాకపి’ అనే నామముతోనూ ప్రసిద్ధము.

లోకనిందితమైన, తమోగుణమయమైన, కష్టదాయకమైన మత్స్యరూపాన్ని భగవంతుడు ఎందుకు ధరించాడు—కర్మబంధంలో పడ్డ జీవిలా? ఓ ప్రభూ, దయచేసి ఇది అంతా యథార్థంగా చెప్పండి; ఉత్తమశ్లోకుని చరితం వినుట సమస్త లోకాలకు సుఖమంగళకరం।

సృష్టికారణమైన మత్స్యభగవానునికి నమస్కారం, ప్రళయ సముద్రంలో సంచరించినవాడికి నమస్కారం. మధు-కైటభ సంహారకుడైన హయశీర్షునికి నమస్కారం. మందర పర్వతాన్ని ధరించిన మహా కూర్మునికి నమస్కారం. భూమిని ఉద్ధరించిన లీలను ఆడిన శూకరరూప వరాహునికి నమస్కారం.

చాక్షుష మనువు కాలాంతంలో మహాప్లావం వచ్చి సమస్త లోకం జలంలో మునిగినప్పుడు ప్రభువు మత్స్యరూపం ధరించాడు. ఆయన నావపై ఎక్కించి వైవస్వత మనువును రక్షించాడు.

అప్పుడు విష్ణురూపం అవసరమని గ్రహించి, తన దివ్య తేజస్సుతో భూమిని పైకి ఎత్తుటకు, మత్స్య-కూర్మాది అవతారాలవలె ఇతర దేహమైన వరాహతనువులో ప్రవేశించాడు।

మత్స్యవపును ధరించిన నీకు పునఃపునః నమస్కారం; కచ్ఛపరూపధారిణి నీకు నమస్కారం. నృసింహరూపిణి నీకు ప్రణామం; అలాగే మళ్లీ వామనరూపిణి నీకు నమస్కారం.

సర్వజ్ఞుడైన మత్స్యావతారునికి నమస్కారం; హే రామా, మీకు నమస్కారం। కృష్ణునికి నమః, బుద్ధునికి నమః, మ్లేచ్ఛప్రణాశకుడైన ప్రభువుకు నమస్కారం।