Adhyaya 44

Verse 1

इति श्री ब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमाभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते त्रिचत्वारिंशत्तमो ऽध्यायः // ४३// वसिष्ठ उवाच राजन्नेवं भृगुर्विद्वान्पश्यञ्जनपदान्बहून् / समाजगाम धर्मात्माकृतव्रणसमन्वितः

ఇట్లు శ్రీ బ్రహ్మాండ మహాపురాణములో (వాయుప్రోక్త) మధ్యమభాగపు తృతీయ ఉపోద్ధాతపాదములో భార్గవచరిత్ర త్రిచత్వారింశత్తమ అధ్యాయము. వసిష్ఠుడు పలికెను—ఓ రాజా, ఈ విధంగా విద్వాన్ భృగువు అనేక జనపదాలను దర్శించుచు, ధర్మాత్ముడై వ్రతనిష్ఠతో అక్కడికి చేరెను।

Verse 2

निलिल्युः क्षत्त्रियाः सर्वे यत्र तत्र निरीक्ष्य तम् / व्रजन्तं भार्गवं मार्गे प्राणरक्षणतत्पराः

ఆయనను చూచిన వెంటనే క్షత్రియులందరు ఎక్కడక్కడో దాగిపోయిరి; మార్గమున సాగుచున్న ఆ భార్గవుని చూచి వారు ప్రాణరక్షణకే పరితపించిరి।

Verse 3

अथाससाद राजेन्द्र रामः स्वपितुराश्रमम् / शान्तसत्त्वसमाकीर्णं वेदध्त्रनिनिनादितम्

అనంతరం, ఓ రాజేంద్రా, రాముడు తన తండ్రి ఆశ్రమమునకు చేరెను—అది శాంతస్వభావ జీవులతో నిండినది, వేదమంత్రధ్వనులతో మార్మోగినది।

Verse 4

यत्र सिंहा मृगा गावो नागमार्ज्जारमूषकाः / समं च रन्ति संहृष्टा भयं त्यक्त्वा सुदूरतः

అక్కడ సింహాలు, జింకలు, ఆవులు, పాములు, పిల్లులు, ఎలుకలు—భయాన్ని చాలా దూరంగా విడిచి, ఆనందంగా సమానంగా కలిసి విహరించుచుండిరి।

Verse 5

यत्र धूमं समीक्ष्यैव ह्यग्निहोत्रसमुद्भवम् / उन्नदन्ति मयूराश्च नृत्यन्ति च महीपने

అక్కడ అగ్నిహోత్రమునుండి పుట్టిన పొగను చూచిన వెంటనే నెమళ్లు కేకలు వేయుచు, భూమిపై నర్తించుచుండిరి।

Verse 6

यत्र सायन्तने काले सूर्यस्याभिमुखं द्विजैः / जलाञ्जलीन्प्रक्षिपद्भिः क्रियते भूर्चलाविला

అక్కడ సాయంకాలంలో ద్విజులు సూర్యుని అభిముఖంగా నిలిచి జలాంజలిని అర్పిస్తారు; వారి పాదచలనంతో భూమి కంపించి ధూళితో కలవరపడుతుంది।

Verse 7

यत्रान्तेवासिभिर्नित्यं वेदाः शास्त्राणि संहिताः / अभ्यस्यन्ते मुदा युक्तैर्ब्रह्मचर्यव्रते स्थितैः

అక్కడ ఆశ్రమాంతేవాసులు నిత్యం వేదాలు, శాస్త్రాలు, సంహితలను ఆనందంతో అభ్యసిస్తారు; బ్రహ్మచర్యవ్రతంలో స్థిరంగా ఉంటారు।

Verse 8

अथ रामः प्रसन्नात्मा पश्यन्नाश्रमसंपदम् / प्रविवेश शनै राजन्नकृतव्रणसंयुतः

అప్పుడు ప్రసన్నహృదయుడైన రాముడు ఆశ్రమసంపదను చూస్తూ, ఓ రాజా, మెల్లగా లోనికి ప్రవేశించాడు; అతనికి ఏ గాయం లేదు।

Verse 9

जयशब्दं नमःशब्दं प्रोच्चरद्भिर्द्विजात्मजैः / द्विजैश्च सत्कृतो रामः परं हर्षमुपागतः

ద్విజపుత్రులు ‘జయ’ ‘నమః’ అని ఘోషిస్తూ, ద్విజులు సత్కరించగా రాముడు పరమ హర్షాన్ని పొందాడు।

Verse 10

आश्रमाभ्यन्तरे तत्र संप्रविश्य निजं गृहम् / ददर्श पितरं रामो जमदग्निं तपोनिधिम्

అక్కడ ఆశ్రమాంతరంలో ప్రవేశించి తన గృహంలో రాముడు తపోనిధి అయిన తండ్రి జమదగ్నిని దర్శించాడు।

Verse 11

साक्षाद्भृगुमिवासीनं निग्रहानुग्रहक्षमम् / पपात चरणोपान्ते ह्यष्टाङ्गालिङ्गितावनिः

భృగువులాగా ప్రత్యక్షంగా ఆసీనుడై, శిక్షించుటకును అనుగ్రహించుటకును సమర్థుడైన ఆ మహర్షి పాదసన్నిధిలో అతడు అష్టాంగ ప్రణామంతో భూమిని ఆలింగనం చేసుకొని పడిపోయెను।

Verse 12

रामो ऽहं तवा दासो ऽस्मि प्रोच्चरन्निति भूपते / जग्राह चरणौ चापि विधिवत्सज्जनाग्रणीः

“హే భూపతే! నేను రాముడను; నేను నీ దాసుడను” అని ఉచ్చరిస్తూ, సజ్జనాగ్రణి అయిన అతడు విధివిధానంగా ఆయన పాదయుగ్మాన్ని పట్టుకున్నాడు।

Verse 13

अथ मातुश्च चरणवभिवाद्य कृताञ्जलिः / उवाच प्रणतो वाक्यं तयोः संहर्षकारणम्

అనంతరం కృతాంజలిగా తల్లి పాదాలకు కూడా అభివాదం చేసి, వినయంతో వంగి, వారిద్దరికీ హర్షకారణమైన మాటను పలికెను।

Verse 14

राम उवाच पितस्तव प्रभावेण तपसो ऽतिदुरासदः / कार्त्तवीर्यो हतो युद्धे समुत्रबलवाहनः

రాముడు పలికెను—“తండ్రీ! నీ తపస్సు ప్రభావంతో అతి దుర్జయుడు, మహాసేనా వాహనబలముతో కూడిన కార్త్తవీర్యుడు యుద్ధంలో హతుడయ్యెను.”

Verse 15

यस्ते ऽपराधं कृतवान्दुष्टमन्त्रिप्रचोदितः / तस्य दण्डो मया दत्तः प्रसह्य मुनिपुङ्गव

“మునిపుంగవా! దుష్ట మంత్రుల ప్రేరణతో నీపై అపరాధం చేసినవానికి నేను బలవంతంగా దండన విధించాను.”

Verse 16

भवन्तं तु नमस्कृत्य गतो ऽहं ब्रह्मणोंऽतिकम् / तं नमस्कृत्य विधिवत्स्वकार्यं प्रत्यवेदयम्

మిమ్మును నమస్కరించి నేను బ్రహ్మదేవుని సమీపానికి వెళ్లాను. ఆయనకూ విధివిధానంగా నమస్కరించి నా కార్యాన్ని నివేదించాను.

Verse 17

समामुवाच भगवाञ्छ्रुत्वा वृत्तान्तमादितः / व्रज स्वकार्यसिद्ध्यर्थं शिवलोकं सनातनम्

ఆదినుండి జరిగిన వృత్తాంతమంతా విని భగవంతుడు నాతో ఇలా అన్నాడు—నీ కార్యసిద్ధి కోసం సనాతన శివలోకానికి వెళ్లు.

Verse 18

श्रुत्वाहं तद्वयस्तात नमस्कृत्य पिता महम् / गतवाञ्छिवलोकं वै हरदर्शनकाङ्क्षया

ఇది విని, ఓ తాతా, నేను పితామహ బ్రహ్మదేవునికి నమస్కరించి, హరుడు (శివుడు) దర్శనం కోరుతూ శివలోకానికి వెళ్లాను.

Verse 19

प्रविश्य तत्र भगवन्नुमया सहितः शिवः / नमस्कृतो मया देवो वाञ्छितार्थ प्रदायकः

అక్కడ ప్రవేశించగానే, ఓ భగవన్, ఉమతో కూడిన శివుడు దర్శనమిచ్చాడు. నేను కోరిన ఫలాన్ని ప్రసాదించే ఆ దేవునికి నమస్కరించాను.

Verse 20

तदग्रे निखिलः स्वीयो वृत्तान्तो विनिवेदितः / मया समाहितधिया स सर्वं श्रुतवानपि

ఆయన సమక్షంలో నేను ఏకాగ్రబుద్ధితో నా సమస్త వృత్తాంతాన్ని నివేదించాను; ఆయన అది అంతా విన్నాడు.

Verse 21

श्रुत्वा विचार्य त त्सर्वं ददौ मह्यं कृपान्वितः / त्रैलोक्यविजयं नाम कवचं सर्वसिद्धिदम्

అన్నిటిని విని, విచారించి, కృపాన్వితుడై అతడు నాకు ‘త్రైలోక్యవిజయం’ అనే కవచాన్ని ఇచ్చెను; అది సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదించేది.

Verse 22

तल्लब्ध्वा तं नमस्कृत्य पुष्करं समुपागतः / तत्राहं साधयित्वा तु कवचं हृष्टमानसः

అది పొందిన తరువాత అతనికి నమస్కరించి నేను పుష్కరానికి చేరితిని. అక్కడ నేను ఆ కవచాన్ని సిద్ధి చేసుకొని హర్షితమనస్సుతో ఉన్నాను.

Verse 23

कार्त्तवीर्यं निहत्याजौ शिवलोकं पुनर्गतः / तत्र तौ तु मया दृष्टौ द्वारे स्कन्दविनायकौ

యుద్ధంలో కార్త్తవీర్యుని సంహరించి నేను మళ్లీ శివలోకానికి వెళ్లితిని. అక్కడ ద్వారమున స్కందుడు, వినాయకుడు ఇద్దరినీ చూచితిని.

Verse 24

तौनमस्कृत्य धर्मज्ञ प्रवेष्टुं चोद्यतो ऽभवम् / स मामवेक्ष्य गामपो विशन्तं त्वरयान्वितम्

ధర్మజ్ఞా, ఆ ఇద్దరికీ నమస్కరించి నేను లోపల ప్రవేశించుటకు సిద్ధమయ్యాను. నేను తొందరగా లోనికి వెళ్తుండగా ఆ ద్వారపాలుడు నన్ను గమనించాడు.

Verse 25

वारयामास सहसा नाद्यावसर इत्यथ / मम तेन पितस्तत्र वाग्युद्धं हस्तकर्षणम्

అతడు అకస్మాత్తుగా నన్ను ఆపెను—‘ఇప్పుడు అవకాశం లేదు’ అని. అప్పుడు అక్కడ నా మరియు అతని మధ్య వాగ్యుద్ధం, చేతుల లాగుడు కూడా జరిగింది.

Verse 26

सञ्जातपरशुक्षेममतो ऽभूद्भृगुनन्दन / स तज्ज्ञात्वा समुद्गृह्य मामधश्चोर्द्ध्वमेव च

అప్పుడు భృగునందనుని పరశువు క్షేమంగా నిలిచింది. అది తెలిసి అతడు నన్ను ఎత్తుకొని క్రిందకూ పైకూ తిప్పాడు.

Verse 27

करेण भ्रामयामास पुनश्चानीतवांस्ततः / तं दृष्ट्वातिक्रुधा क्षिप्तः कुठारो हि मया ततः

అతడు చేతితో తిప్పి మళ్లీ నన్ను దగ్గరకు తెచ్చాడు. అతనిని చూసి నేను మహా కోపంతో అక్కడే కుఠారాన్ని విసిరాను.

Verse 28

दन्तो निपति,स्तस्य ततो देव उपागतः / पार्वती तत्र रुष्टाभूत्तदा कृष्णः समागतः

అతని దంతం పడిపోయింది; ఆపై దేవుడు అక్కడికి వచ్చాడు. అక్కడ పార్వతి కోపించింది; అప్పుడు కృష్ణుడు కూడా వచ్చాడు.

Verse 29

राधया सहितस्तेन सानुनीता वरं ददौ / मह्यं कृष्मो जगामाथ तेन मैत्रीं विधाय च

రాధతో కూడిన కృష్ణుడు అతనిని శాంతింపజేసి వరం ఇచ్చాడు. తరువాత నాతో మైత్రి స్థాపించి కృష్ణుడు వెళ్లిపోయాడు.

Verse 30

ततः प्रणम्य देवेशौ पार्वतीपरमेश्वरौ / आगतस्तव सान्निध्यमकृतव्रणसंयुतः

తర్వాత దేవేశులైన పార్వతి-పరమేశ్వరులను నమస్కరించి, గాయం లేకుండా నేను నీ సన్నిధికి వచ్చాను.

Verse 31

वसिष्ठ उवाच इत्यक्त्वा भार्गवो रामो विरराम च भूपते / जमदग्निरुवाचेदं रामं शत्रुनिबर्हणम्

వసిష్ఠుడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పి భార్గవ రాముడు, ఓ రాజా, నిశ్శబ్దమయ్యెను. అప్పుడు జమదగ్ని పలికెను—ఓ శత్రునాశక రామా, ఈ మాట వినుము।

Verse 32

जमदग्निरुवाच क्षत्रहत्याभिभूतस्त्वं तावद्दोषोपशान्तये / प्रयश्चित्तं ततस्तावद्यथावत्कर्तुमर्हसि

జమదగ్ని పలికెను—క్షత్రహత్య పాపముచే నీవు ఆవరించబడ్డావు; దోషశాంతికై యథావిధిగా ప్రాయశ్చిత్తం చేయవలెను।

Verse 33

इत्युक्तः प्राह पितरं रामो मतिमतां वरः / प्रायश्चित्तं तु तद्योग्यं त्वं मे निर्देष्टुमर्हसि

ఇట్లు వినిన మతిమంతులలో శ్రేష్ఠుడైన రాముడు తండ్రితో చెప్పెను—నాకు యోగ్యమైన ప్రాయశ్చిత్తం ఏదో మీరు ఉపదేశించవలెను।

Verse 34

जमदग्निरुवाच व्रतैश्च नियमैश्चैव कर्षयन्देहमात्मनः / शाकमूलफलाहारो द्वादशाब्दं तपश्चर

జమదగ్ని పలికెను—వ్రతములు, నియమములతో దేహమును కఠినంగా నియంత్రించి, శాక-మూల-ఫలాహారముతో పన్నెండు సంవత్సరాలు తపస్సు చేయుము।

Verse 35

वसिष्ठ उवाच इत्युक्तः प्रणिपत्यैनं मातरं च भृगूद्वहः / प्रययौ तपसे राजन्नकृतव्रणसंयुतः

వసిష్ఠుడు పలికెను—ఇట్లు వినిన భృగువంశశ్రేష్ఠుడు రాముడు ఆయనకును తల్లికును నమస్కరించి, ఓ రాజా, తపస్సుకోసం బయలుదేరెను; అతడు గాయములేని దేహంతో దృఢవ్రతధారి।

Verse 36

स गत्वा पर्वत वरं महेन्द्रमरिकर्षणः / कृत्वाऽश्रमपदं तस्मिंस्तपस्तेपे सुदुश्चरम्

శత్రువులను క్షీణింపజేసే అతడు మహేంద్ర అనే శ్రేష్ఠ పర్వతానికి వెళ్లాడు. అక్కడ ఆశ్రమస్థానం నిర్మించి అత్యంత దుర్భర తపస్సు చేశాడు.

Verse 37

व्रतैस्तपोभिर्नियमैर्देवताराधनैरपि / निन्ये वर्षाणि कति चिद्रामस्तस्मिन्महामनाः

వ్రతాలు, తపస్సులు, నియమాలు మరియు దేవతారాధనలతో మహామనస్కుడైన రాముడు అక్కడ కొన్ని సంవత్సరాలు గడిపాడు.