Shloka 2
Bhārgava-Charita: Rāma (Paraśurāma) Returns to Jamadagni’s Āśrama
Devanagari script
निलिल्युः क्षत्त्रियाः सर्वे यत्र तत्र निरीक्ष्य तम् / व्रजन्तं भार्गवं मार्गे प्राणरक्षणतत्पराः
Transliteration
nililyuḥ kṣattriyāḥ sarve yatra tatra nirīkṣya tam / vrajantaṃ bhārgavaṃ mārge prāṇarakṣaṇatatparāḥ
Translation
ఆయనను చూచిన వెంటనే క్షత్రియులందరు ఎక్కడక్కడో దాగిపోయిరి; మార్గమున సాగుచున్న ఆ భార్గవుని చూచి వారు ప్రాణరక్షణకే పరితపించిరి।
Word by Word
nililyuḥhid themselves
nililyuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√lī (ली)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; नि-उपसर्ग; अर्थ: 'hid/lay concealed'
kṣatriyāḥKṣatriyas
kṣatriyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkṣatriya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
sarveall
sarve:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (kṣatriyāḥ)
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (relative adverb: where)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (correlative adverb: there)
nirīkṣyahaving observed
nirīkṣya:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootनि + √īkṣ (ईक्ष्)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund); अव्ययभाव (having seen); उपसर्ग: निर्-
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
vrajantamgoing, proceeding
vrajantam:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Root√vraj (व्रज्)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (bhārgavam)
bhārgavamBhārgava (Rāma/descendant of Bhṛgu)
bhārgavam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhārgava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
mārgeon the road
mārge:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmārga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
prāṇa-rakṣaṇa-tatparāḥintent on protecting their lives
prāṇa-rakṣaṇa-tatparāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprāṇa + rakṣaṇa + tatpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समास: प्राणरक्षणे तत्पराः (सप्तमी-तत्पुरुष)