Opening the text

Rishi: Atharvanic tradition (rakṣoghna hymn; specific r̥ṣi not supplied in the input)
Devata: Indra (as rakṣohā)
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (catalogue + imperative), as commonly in rakṣoghna verses
AV 8.4 ఒక రక్షోఘ్న సూక్తం. ఇందులో ఇంద్రుని రాక్షస-వధక పరాక్రమాన్ని ఆయుధంగా చేసుకొని, యాతుధానులు, రాక్షసులు, అలాగే దాగి ఉన్న మాంత్రికులు/అభిచారులు వంటి శత్రు శక్తులను యజ్ఞ-క్రియల నుండీ, గృహ-సామాజిక పరిధి నుండీ శుద్ధి చేసి తరిమివేయమని ఆజ్ఞాపిస్తుంది. ఇది శత్రు భూతాలను మరియు వారి వేషధారణలను—ప్రత్యేకంగా రాత్రివేళ, జంతు-పక్షి రూపాలలో—పేరుపేరునా లెక్కగట్టి, వారిని నలిపి బహిష్కరించమని ఆదేశిస్తుంది; అలాగే నిందకులు, సంపదను చెడగొట్టేవారు వంటి వారిని విధ్వంసక శక్తులైన అహి/నిరృతి వైపు మళ్లిస్తుంది. పేరుపెట్టి గుర్తించడం, బట్టబయలు చేయడం, బలవంతంగా వేరుచేసి తొలగించడం ద్వారా గుప్త దుష్టాక్రమణను నిరోధించి, హవిస్సు, గృహం, సమాజం అక్షతంగా నిలవడమే దీని శక్తి.
Mantra 1
शत्रुदमनम्। इन्द्रा॑सोमा॒ तप॑तं॒ रक्ष॑ उ॒ब्जतं॒ न्यऽर्पयतं वृषणा तमो॒वृधः॑ । परा॑ शृणीतम॒चितो॒ न्योऽषतं ह॒तं नु॒देथां॒ नि शि॑शीतम॒त्त्रिणः॑
శత్రుదమనము. ఓ ఇంద్ర–సోమా! మీరు ఇద్దరూ తపించండి, దహించండి; రాక్షసుణ్ని నలిపి, అతన్ని కిందికి బంధించండి—బలవంతులైన రెండు వృషభులారా, చీకటిలో పెరిగేవానిని. కనబడనివానిని చూర్ణం చేసి తరిమివేయండి; అతన్ని దహించి, కొట్టి, బయటకు తోసివేయండి; భక్షకులైన (అత్త్రిణః) మీద మీ శక్తిని పదును పెట్టండి.
Mantra 2
इन्द्रा॑सोमा॒ सम॒घशं॑सम॒भ्य॑१घं तपु॑र्ययस्तु च॒रुर॑ग्नि॒माँ इ॑व । ब्र॒ह्म॒द्विषे॑ क्र॒व्यादे॑ घो॒रच॑क्षसे॒ द्वेषो॑ धत्तमनवा॒यं कि॑मी॒दिने॑
ఇంద్రా-సోమా! దుష్టప్రార్థన చేసే ఆ పాపిని సంపూర్ణంగా దహించండి—దహింపజేసేవారై—అగ్నితో నిండిన చరువులా. బ్రహ్మద్వేషికి, క్రవ్యాదుడికి, ఘోరదృష్టికి—ఆ కిమీదినిపై తప్పించుకోలేని ద్వేషాన్ని మీరు స్థాపించండి.
Mantra 3
इन्द्रा॑सोमा दु॒ष्कृतो॑ व॒व्रे अ॒न्तर॑नारम्भ॒णे तम॑सि॒ प्र वि॑ध्यतम्। यतो॒ नैषां॒ पुन॒रेक॑श्च॒नोदय॒त् तद् वा॑मस्तु॒ सह॑से मन्यु॒मच्छवः॑
ఓ ఇంద్రా, సోమా! దుష్కృతకారుణ్ని ఆధారంలేని, మూసివేసిన అంధకారంలోనే చీల్చి పడవేయండి—అక్కడి నుంచి వారిలో ఒక్కడైనా మళ్లీ లేవనీయకండి. కోపదీప్త తేజస్సుగలవారలారా! ఇది మీ పరాక్రమార్థం కావాలి.
Mantra 4
इन्द्रा॑सोमा व॒र्तय॑तं दि॒वो व॒धं सं पृ॑थि॒व्या अ॒घशं॑साय॒ तर्ह॑णम्। उत् त॑क्षतं स्व॒र्यं१ पर्व॑तेभ्यो॒ येन॒ रक्षो॑ वावृधा॒नं नि॒जूर्व॑थः
ఓ ఇంద్రా, సోమా! ఆకాశం నుండీ భూమి నుండీ వచ్చే సంహారప్రహారాన్ని—నలిపివేసేదాన్ని—దుష్టవక్తపైకి మళ్లించండి. పర్వతాల నుంచి సూర్యాభిముఖ వజ్రం/బాణాన్ని చెక్కండి; దానితో పెరుగుతున్న రక్షస్సును మీరు నూరి నశింపజేయండి.
Mantra 5
इन्द्रा॑सोमा व॒र्तय॑तं दि॒वस्पर्य॑ग्नित॒प्तेभि॑र्यु॒वमश्म॑हन्मभिः । तपु॑र्वधेभिर॒जरे॑भिर॒त्त्रिणो॒ नि पर्शा॑ने विध्यतं॒ यन्तु॑ निस्व॒रम्
ఓ ఇంద్రా, సోమా! దివ్య అనిష్టాన్ని దూరంగా మళ్లించండి; అగ్నితో తప్తమైన రాయి-ప్రహారకులతో—మీరిద్దరూ—అజరమైన, దహించే సంహారాలతో భక్షకులను ప్రక్కవైపు చీల్చండి. వారు నిశ్శబ్దంగా బయటికి వెళ్లిపోవాలి.
Mantra 6
इन्द्रा॑सोमा॒ परि॑ वां भूतु वि॒श्वत॑ इ॒यं म॒तिः क॒क्ष्याश्वे॑व वा॒जिना॑ । यां वां॒ होत्रां॑ परिहि॒नोमि॑ मे॒धये॒मा ब्रह्मा॑णि नृ॒पती॑ इव जिन्वतम्
ఇంద్రా–సోమా! నా ఈ మతి (సంకల్పం) మీ ఇద్దరినీ అన్ని వైపులా ఆవరించుగాక—కక్ష్యాశ్వంలా, పందెం గుర్రానికి కట్టే పట్టీ/అశ్వబంధంలా. మీ కోసం నేను మేధతో (వివేకంతో) పంపించే ఈ హోత్రా-ఆహ్వానం, ఈ బ్రహ్మాణి (పవిత్ర మంత్రాలు)—నరపతులవలె మీరు వీటిని ప్రేరేపించి బలపరచండి.
Mantra 7
प्रति॑ स्मरेथां तु॒जय॑द्भि॒रेवै॑र्ह॒तं द्रु॒हो र॒क्षसो॑ भङ्गु॒राव॑तः । इन्द्रा॑सोमा दु॒ष्कृते॒ मा सु॒गं भू॒द् यो मा॑ क॒दा चि॑दभि॒दास॑ति द्रु॒हुः
ప్రతిఫలంగా, ఈ ప్రేరేపించే సంహారక ఆయుధాలతో మీరు స్మరించండి; ద్రోహిని, రాక్షసులను, భంగం కలిగించువారిని సంహరించండి. ఓ ఇంద్ర-సోమా, దుష్కృతికారి కి సులభ మార్గం ఉండకుగాక—ఎవడు ఎప్పుడైనా నన్ను దాడి చేస్తాడో, ఆ ద్రోహి మోసగాడు.
Mantra 8
यो मा॒ पाके॑न॒ मन॑सा॒ चर॑न्तमभि॒चष्टे॒ अनृ॑तेभि॒र्वचो॑भिः । आप॑ इव का॒शिना॒ संगृ॑भीता॒ अस॑न्न॒स्त्वस॑तः इन्द्र व॒क्ता
నేను నడుచుచుండగా కపటమనస్సుతో నన్ను గమనించి, అసత్య వచనాలతో నన్ను దూషించువాడు—వలలో చిక్కిన నీటివలె బంధింపబడుగాక; హే ఇంద్రా, అసత్ (అసత్య) వక్త మా హితార్థం బంధనంలో పట్టుబడి ఉండుగాక.
Mantra 9
ये पा॑कशं॒सं वि॒हर॑न्त॒ एवै॒र्ये वा॑ भ॒द्रं दू॒षय॑न्ति स्व॒धाभिः॑ । अह॑ये वा॒ तान् प्र॒ददा॑तु॒ सोम॒ आ वा॑ दधातु॒ निरृ॑तेरु॒पस्थे॑
ఇలాంటి ఉపాయాలతో దుష్ట అపవాదాన్ని వ్యాపింపజేసేవారు, లేదా తమ స్వధా (స్వేచ్ఛాశక్తి) చేత మా మంగళాన్ని కలుషితం చేసేవారు—సోముడు వారిని అహి (సర్పం) కు అప్పగించుగాక; లేదా నిరృతి దేవి ఒడిలో కూర్చుండబెట్టుగాక.
Mantra 10
यो नो॒ रसं॒ दिप्स॑ति पि॒त्वो अ॑ग्ने॒ अश्वा॑नां॒ गवां॒ यस्त॒नूना॑म्। रि॒पु स्ते॒न स्ते॑य॒कृद् द॒भ्रमे॑तु॒ नि ष ही॑यतां त॒न्वा॒३ तना॑ च
హే అగ్నీ, మా రసాన్ని—మా పోషణను—లాక్కోవాలని కోరువాడు, అశ్వాలది, గోవులది, ఇంకా మా శరీరానిదీ—ఆ శత్రువు, దొంగ, దొంగతనకర్త—వినాశమార్గానికి పోవుగాక; శరీరంలోనూ సంతానంలోనూ క్షీణించి పడిపోవుగాక.
Mantra 11
प॒रः सो अ॑स्तु त॒न्वा॒३ तना॑ च ति॒स्रः पृ॑थि॒वीर॒धो अ॑स्तु॒ विश्वाः॑ । प्रति॑ शुष्यतु॒ यशो॑ अस्य देवा॒ यो मा॒ दिवा॒ दिप्स॑ति॒ यश्च॒ नक्त॑म्
అతడు తన దేహంలోనూ తన సంతానంలోనూ దూరంగా ఉండుగాక; మూడు భూములకూ క్రింద అతడు ఉండుగాక. ఓ దేవులారా, అతని యశస్సు అతనిపైనే వాడిపోవుగాక—పగలు నన్ను పట్టుకోవాలని యత్నించేవాడూ, రాత్రి యత్నించేవాడూ.
Mantra 12
सु॒वि॒ज्ञा॒नं चि॑कि॒तुषे॒ जना॑य॒ सच्चास॑च्च॒ वच॑सी पस्पृधाते । तयो॒र्यत् स॒त्यं य॑त॒रदृजी॑य॒स्तदित् सोमो॑ऽवति॒ हन्त्यस॑त्
సువిజ్ఞానమున్న, తెలిసిన మనిషికి సత్యవాక్యమూ అసత్యవాక్యమూ పరస్పర పోటీగా నిలుస్తాయి. వాటిలో ఏది సత్యం, ఏది మరింత సూటిగా, మరింత బలంగా ఉందో—దానినే సోముడు ఆదరించి కాపాడుతాడు; అసత్యాన్ని సంహరిస్తాడు.
Mantra 13
न वा उ॒ सोमो॑ वृजि॒नं हि॑नोति॒ न क्ष॒त्रियं मिथु॒या धा॒रय॑न्तम्। हन्ति॒ रक्षो॒ हन्त्यास॒द् वद॑न्तमु॒भाविन्द्र॑स्य॒ प्रसि॑तौ शयाते
సోముడు నిజముగా వక్రపాపానికి ఎవరినీ ప్రేరేపించడు; అబద్ధంగా తన వాదనను నిలుపుకొనే క్షత్రియునికీ కాదు. అతడు రక్షస్సును సంహరిస్తాడు; అసత్యం పలికేవానిని కూడా సంహరిస్తాడు. ఆ ఇద్దరూ ఇంద్రుని ప్రసితి—అతని బంధన-నియమం—క్రింద పడి ఉంటారు.
Mantra 14
यदि॑ वा॒हमनृ॑तदेवो॒ अस्मि॒ मोघं॑ वा दे॒वाँ अ॑प्यू॒हे अ॑ग्ने । किम॒स्मभ्यं॑ जातवेदो हृणीषे द्रोघ॒वाच॑स्ते निरृ॒थं स॑चन्ताम्
నేను అనృతదేవుడనైతే, లేదా అగ్నీ! దేవతలను వ్యర్థంగా పిలిచినవాడనైతే—జాతవేదా, మాపై నీవెందుకు కోపపడుతున్నావు? ద్రోహవాక్యాలు పలికేవారు నీ నిరృతం—నాశనమూ వినాశనమూ—వెంటనే అంటిపడుగాక.
Mantra 15
अ॒द्या मु॑रीय॒ यदि॑ यातु॒धानो॒ अस्मि॒ यदि॒ वायु॑स्त॒तप॒ पुरु॑षस्य । अ॒धा स वी॒रैर्द॒शभि॒र्वि यू॑या॒ यो मा॒ मोघं॒ यातु॑धा॒नेत्याह॑
నేను యాతుధానుడనైతే ఈ రోజే మరణించుగాక; వాయువు ఆ పురుషుని తాపంతో దహించివేసినదైతే కూడా. అప్పుడు ‘యాతుధానుడు’ అని నాపై వ్యర్థంగా అరచేవానిని, పది వీరులతో చీల్చి చెదరగొట్టి దూరం తరిమివేయుదురు.
Mantra 16
यो माया॑तुं॒ यातु॑धा॒नेत्याह॒ यो वा॑ र॒क्षाः शुचि॑र॒स्मीत्याह॑ । इन्द्र॒स्तं ह॑न्तु मह॒ता व॒धेन॒ विश्व॑स्य ज॒न्तोर॑ध॒मस्प॑दीष्ट
నా విషయమై ‘ఇతడు మాయాతు (మాయావిద్య) చేసే వాడు, యాతుధానుడు’ అని చెప్పువాడైనా, లేదా రక్షసుడై ‘నేను శుచిని’ అని చెప్పువాడైనా—అతనిని ఇంద్రుడు మహావధప్రహారంతో సంహరించుగాక; సమస్త జీవులలో అతడు అత్యధమ స్థానాన్ని పొందుగాక.
Mantra 17
प्र या जिगा॑ति ख॒र्गले॑व॒ नक्त॒मप॑ द्रु॒हुस्त॒न्वं॑१गूह॑माना । व॒व्रम॑न॒न्तमव॒ सा प॑दीष्ट॒ ग्रावा॑णो घ्नन्तु र॒क्षस॑ उप॒ब्दैः
ఆమె ముందుకు సాగుతుంది—రాత్రివేళ తిరిగే క్రూర మృగంలా; ద్రుహు (హానికారి) తన శరీరాన్ని దాచుకుంటూ చాటుగా కదులుతుంది. అనంతమైన గుహ/వవ్రంలో ఆమె దిగిపడి చిక్కుగాక; గ్రావాణులు (రాళ్లు) గర్జించే దెబ్బలతో రాక్షసులను కొట్టుగాక.
Mantra 18
वि ति॑ष्ठध्वं मरुतो वि॒क्ष्वि॒३छत॑ गृभा॒यत॑ र॒क्षसः॒ सं पि॑नष्टन। वयो॒ ये भू॒त्वा प॒तय॑न्ति न॒क्तभि॒र्ये वा॒ रिपो॑ दधि॒रे दे॒वे अ॑ध्व॒रे
మరుతులారా! ముందుకు నిలబడండి; వారిని చెల్లాచెదురు చేయండి. రాక్షసులను పట్టుకుని పూర్తిగా నూరి నశింపజేయండి—రాత్రుల్లో పక్షులై ఎగిరేవారిని, లేదా దేవాధ్వరంలో (దేవులకు అర్పించే యజ్ఞంలో) మోసగాళ్లైన శత్రువులుగా అడ్డంకి పెట్టిన వారిని.
Mantra 19
प्र व॑र्तय दि॒वोऽश्मा॑नमिन्द्र॒ सोम॑शितं मघव॒न्त्सं शि॑शाधि । प्रा॒क्तो अ॑पा॒क्तो॑अधरा॑दुदक्तो॑ऽभि॑जहि रक्ष॑सः प॑र्वतेन
హే ఇంద్రా! దివ్య అశ్మానాన్ని (ఆకాశీయ శిలను) ముందుకు గిరగిరా తిప్పి నడిపించు; సోమంతో శానింపబడిన దానిని, హే మఘవన్, మరింత పదును చేయి. ముందునైనా వెనుకనైనా, కిందనైనా పైననైనా—పర్వత-ప్రహారంతో రాక్షసులను చూర్ణం చేసి సంహరించు.
Mantra 20
ए॒त उ॒ त्ये प॑तयन्ति॒ श्वया॑तव॒ इन्द्रं॑ दिप्सन्ति दि॒प्सवोऽदा॑भ्यम्। शिशी॑ते श॒क्रः पिशु॑नेभ्यो व॒धं नु॒नं सृ॑जद॒शनिं॑ यातु॒मद्भ्यः॑
ఇదిగో, ఇవి—కేకలు వేస్తూ ఎగిరే అవి—అదాభ్యుడైన ఇంద్రునికి హాని చేయాలని చూస్తున్నాయి; తామే హానిని కోరేవి. శక్రుడు ఇప్పుడు దుష్టులపై వధాన్ని సిద్ధం చేస్తున్నాడు; ఇప్పుడే యాతు-గ్రస్తులపై వజ్రాన్ని విడిచిపెడుతున్నాడు.
Mantra 21
इन्द्रो॑ यातू॒नाम॑भवत् पराश॒रो ह॑वि॒र्मथी॑नाम॒भ्या॒३विवा॑सताम्। अ॒भीदु॑ श॒क्रः प॑र॒शुर्यथा॒ वनं॒ पात्रे॑व भि॒न्दन्त्स॒त एतु र॒क्षसः॑
ఇంద్రుడు యాతు-శక్తులకు పరాశరుడు (తొలగించువాడు) అయ్యాడు—దగ్గరకు వచ్చి హవిర్మథీగా హవిని మథించి చెడగొట్టువారికీ. అప్పుడు శక్రుడు—అరణ్యానికి పరశువులా—పాత్రలను పగలగొట్టినట్లు చీల్చుతూ, ఇక్కడున్న రాక్షసుడు దూరంగా వెళ్లిపోవుగాక.
Mantra 22
उलू॑कयातुं शुशु॒लूक॑यातुं ज॒हि श्वया॑तुमु॒त कोक॑यातुम्। सु॒प॒र्णया॑तुमु॒त गृध्र॑यातुं दृ॒षदे॑व॒ प्र मृ॑ण॒ रक्ष॑ इन्द्र
గుడ్లగూబ-రూప యాతు (మాంత్రికుడు)ను సంహరించు; శుశులూక-రూపాన్నీ సంహరించు. శ్వా (కుక్క)-రూపాన్నీ, కోక-రూపాన్నీ దెబ్బతీయి. సుపర్ణ-రూపాన్నీ, గృధ్ర-రూపాన్నీ—శిలావలె దృఢబలుడవైన ఇంద్రా, ఈ రక్షసును నలిపి దూరం చేయి.
Mantra 23
मा नो॒ रक्षो॑ अ॒भि न॑ड् यातु॒माव॒दपो॑च्छन्तु मिथु॒ना ये कि॑मी॒दिनः॑ । पृ॒थि॒वी नः॒ पार्थि॑वात् पा॒त्वंह॑सो॒ऽन्तरि॑क्षं दि॒व्यात् पा॑त्व॒स्मान्
రక్షస్ మా మీదికి దూకి రాకూడదు—హాని చేయలేక విఫలమవ్వాలి; జంటగా సంచరించే కీమీదిన్ దుష్టులు దూరంగా తరిమివేయబడాలి. పృథివి భౌమ భయాల నుండి, అంహస్ (కష్టం/పాపదుఃఖం) నుండి మమ్మల్ని కాపాడుగాక; అంతరిక్షం దివ్య భయాల నుండి మమ్మల్ని కాపాడుగాక.
Mantra 24
इन्द्र॑ ज॒हि पुमां॑सं यातु॒धान॑मु॒त स्त्रियं॑ मा॒यया॒ शाश॑दानाम्। विग्री॑वासो॒ मूर॑देवा ऋदन्तु॒ मा ते दृ॑श॒न्त्सूर्य॑मु॒च्चर॑न्तम्
ఇంద్రా, పురుష యాతుధానుని కూడా, స్త్రీ యాతుధానుని కూడా సంహరించు—మాయచేత ఎల్లప్పుడూ గాయపరచువారిని. వంకర మెడలవారు, మూర-దేవ (అబద్ధ దేవ) దుష్టులు—వారు కేకలు వేయుగాక; పైకి ఎగసే సూర్యుని వారు చూడకూడదు.
Mantra 25
प्रति॑ चक्ष्व॒ वि च॒क्ष्वेन्द्र॑श्च सोम जागृतम्। रक्षो॑भ्यो व॒धम॑स्यतम॒शनिं॑ यातु॒मद्भ्यः॑
ఎదురుగానూ చూడండి, చుట్టూ అంతటా చూడండి—ఇంద్రా, సోమా, మేల్కొని కాపలా ఉండండి. రాక్షసులపై వధాన్ని విసరండి; యాతుమత్ (మంత్రబాధిత) జనులపై వజ్రాన్ని విసరండి.
It is used to ward off and expel rākṣasas/yātudhānas and hostile sorcery—especially threats believed to approach at night or to spoil the offering and household welfare.
The list functions as an exposure-technique: it names common ‘disguise-forms’ of hostile beings so they cannot remain hidden, and the recitation then commands Indra to crush and drive them away.
It redirects harmful speech and welfare-destruction back onto the perpetrators: Soma is asked to hand such offenders to devouring/dissolving forces (Ahi/Nirṛti), removing their influence from the community and restoring stability.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.