Anuvaka 5
మనస్సు, శరీరం, మరియు యజ్ఞక్రియ పురోగతిని స్థిరపరచి, కోపం, వ్యాధి, దుష్స్వప్నాలు, అపవిత్రత, మరియు కీటకాదుల వంటి హానులను త్రోసివేసే రక్షణాత్మక–శాంతికర్మలు. ఉపవిషయాలు: (1) ఆయుష్షు, మరియు అంతఃకరణ శక్తులైన మనస్, ప్రజ్ఞా, ఇంద్రియాల స్థైర్యం. (2) మన్యు (కోపం) శమనము, మరియు సౌమనస్య/సమ్మనస్సు పునఃస్థాపన. (3) దర్భగడ్డి ద్వారా శత్రుత్వ ఉష్ణతను శీతలీకరించి/నిర్వీర్యం చేయడం. (4) విశ్వస్థైర్య ఉపమానాల ద్వారా వ్యాధిని ఆపి స్థంభింపజేయడం. (5) దుష్స్వప్నాలను (చెడుకలలను) తరిమివేయడం, మరియు అపవిత్రత–కీటకాదులను నివారించడం.
Suktas in Anuvaka 5
Sukta 41
ఈ సంక్షిప్త ఆథర్వణిక స్తోత్రం ఆయుష్షు-వృద్ధికి చేసే మంత్రచార్మం. ఇది జీవనంలోని అంతఃకరణాలను—మనస్సు, చైతన్యం, సంకల్పం, ఇంద్రియాలను—స్థిరపరచి, గ్రహణశక్తి క్షీణించకుండా, ప్రాణబలం చెల్లాచెదరిపోకుండా కాపాడుతుంది. ప్రాణ-సంక్లిష్టాన్ని (ప్రాణ, అపాన, వ్యాన) సమన్వయపరచి, సారస్వతీ యొక్క పోషక వాక్కును ఆహ్వానిస్తుంది; అనంతరం దివ్య ఋషులను ‘తనూపాః’ (దేహ-రక్షకులు)గా పిలిచి, వారు మర్త్యునితోనే నిలిచి ఆయుష్షును దీర్ఘం చేయమని ప్రార్థిస్తుంది.
Sukta 42
AV 6.42 ప్రత్యర్థి కోపం (మన్యు)ను శాంతింపజేసి అదుపులో పెట్టేందుకు రూపొందిన సంక్షిప్త మంత్రచార్మం. శత్రుత్వాన్ని సమ్మనసు (ఏకమనస్సు/సౌహార్దం)గా మార్చడం దీని లక్ష్యం. ధనుస్సు తాడును సడలించడం, కోపాన్ని రాయిలా బరువెక్కించి కిందికి నొక్కడం, పాదాల కింద త్రొక్కడం వంటి శరీర–వస్తు రూపకాల ద్వారా శత్రుత్వ వాక్యాన్ని ఆపి, ఎదుటివారి మనస్సును వశపరచి స్నేహబంధంలోకి తేవాలని ఈ సూక్తం కోరుతుంది.
Sukta 43
ఈ సంక్షిప్త అథర్వవేద సూక్తం దర్భగడ్డిని స్పర్శించగల ఔషధంగా శక్తివంతం చేసి, తనలో పుట్టే గాని ఇతరులలో ఎదురయ్యే గాని ‘మన్యు’ (కోపం/వైరాగ్ని)ని చల్లబరచి నిర్వీర్యం చేయమని ఉద్దేశిస్తుంది. దర్భ యొక్క ప్రభావాన్ని భౌమ-కాస్మిక స్థిరత్వంలో స్థాపిస్తుంది—భూమి నుండి పుట్టినది, అనేక వేర్లు కలది, సముద్రంలా దృఢంగా నిలిచేది. చివరికి ప్రత్యర్థి మాటల ‘ఆయుధాలను’ బలవంతంగా నిరాయుధం చేసి, నిర్భయ గమనానికి మరియు సామాజిక రక్షణకు భద్రతను కల్పిస్తుంది.
Sukta 44
ఈ సంక్షిప్త వైద్య సూక్తం ‘స్థిరత్వ’ మంత్రసూత్రంతో రోగాన్ని కదలకుండా ఆపుతుంది: ఆకాశం, భూమి, చరాచర జగత్తు, నిటారుగా నిలిచిన వృక్షాలు ఎలా దృఢంగా నిలిచివున్నాయో, అలాగే ఓ రోగమా—నీవు స్థిరంగా నిలిచి ఇక తిరగకు, సంచరించకు అని ఆజ్ఞాపిస్తుంది. అనంతరం అనేకానేక ఔషధాల శక్తిని ఒకే పరమ భేషజంగా ఏకీకరిస్తుంది. చివరగా ‘విషాణకా’ అనే నిర్దిష్ట ఔషధాన్ని రుద్రునితో, అమృతంతో అనుసంధానించి పవిత్రీకరిస్తుంది—ప్రత్యేకంగా వాతజ వ్యాధుల నివారణార్థం.
Sukta 45
ఈ సంక్షిప్త అథర్వవేద సూక్తం అపోత్రోపాయికం మరియు భైషజ్య స్వరూపమైన మంత్రం. ఇది దుఃస్వప్నం—హానికరమైన కలలు, వాటితో కూడిన మనోమలినత—ను తరిమివేసి, మనస్సు ఇంటిలోను పశువుల మధ్యను నిశ్చింతగా విశ్రాంతి పొందునట్లు కోరుతుంది. ‘మనస్సుకు కలిగే దుష్టత’ను నేరుగా బహిష్కరించడాన్ని, మేల్కొనినప్పుడూ నిద్రలోనూ కూడబెట్టిన దుష్కృతాలను అగ్ని శుద్ధి చేసి తొలగించునట్లు చేసే ప్రార్థనతో కలిపి, చివరికి ఇంద్రుడు/బ్రహ్మణస్పతి పట్ల—తప్పు, పాపం, దుఃఖబాధల నుండి రక్షించుమని—ప్రాయశ్చిత్తసదృశమైన వేడుకోలుతో ముగుస్తుంది.
Sukta 46
ఈ సంక్షిప్త అథర్వవేద మంత్రం దుఃస్వప్నం (చెడుస్వప్నాలు) మరియు అవి సూచించే భయంకర శకునాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది. ఇక్కడ భయంకర స్వప్నాన్ని మరణానికి సమీపమైన సరిహద్దు-శక్తిగా భావించి, దానికి పేరు పెట్టి, దాని స్వరూపాన్ని తెలిసికొని, దాని దిశను మళ్లించవచ్చని ప్రకటిస్తుంది. స్వప్నుని వంశావళిని (వరుణానీ మరియు యమ) గుర్తించి, అతని ఉద్భవాన్ని పూర్తిగా తెలుసునని ధృవీకరించడం ద్వారా, స్వప్నుడు బాధించేవాడిగా కాక రక్షకుడిగా మారాలని మంత్రం ఆజ్ఞాపిస్తుంది. చివరికి, చెడు స్వప్నాలన్నిటినీ శత్రుత్వం గల ప్రత్యర్థికి బదిలీ చేసే సూత్రంతో ముగిసి, రోగి/ఆశ్రయుడి రాత్రి భద్రతను ముద్రిస్తుంది.
Sukta 47
ఈ సంక్షిప్త అథర్వణిక స్తోత్రం సోమరసం పీడనాలైన మూడు సమయాలను—ప్రాతః, మధ్యాహ్నం, మరియు తృతీయ పీడనాన్ని—అగ్ని వైశ్వానరుని, ఇంద్రుడు–మరుతులతో కూడిన సర్వదేవతలను, అలాగే యజ్ఞాన్ని నిజంగా ‘సువిధంగా నిర్వహితమైనది’ (స్విష్టి)గా చేసే ఋత సూత్రాన్ని ఆశ్రయంగా పెట్టి పవిత్రీకరిస్తుంది. దీని శక్తి యజ్ఞక్రియలో లోపం కలగకుండా—“మమ్మల్ని విడువకండి”—కాపాడటం; సరైన నిర్వహణను దీర్ఘాయుష్షు, సమూహ పోషణ, సంపద, మరియు ‘మరింత శ్రేయస్సు’ (వస్యస్) వంటి స్పష్టమైన ఫలితాలుగా మార్చడం.
Sukta 48
ఈ సంక్షిప్త స్వస్తివాచనంలో వేద ఛందస్సుల (ఛందస్) రక్షణశక్తిని ఆహ్వానించి, యజమాని యాగక్రియలో సురక్షితంగా, అంతరాయం లేకుండా ముందుకు సాగునట్లు చేస్తుంది. గాయత్రీతో శ్యేనాన్ని, జగతీతో ఋభువును, త్రిష్టుభ్తో వృషణాన్ని—ఈ వాహకరూపాలను ‘గ్రహించడం’ (రభ్-) అనే కర్మచర్య ద్వారా, కర్తను యజ్ఞం యొక్క పరమసమాప్తి వరకు చేర్చుతారు; చివరికి ముద్రవలె ‘స్వాహా’తో అది స్థిరపరచబడుతుంది.
Sukta 49
ఈ సంక్షిప్త అగ్ని-స్తవ సూక్తం రక్షణాత్మక, శుద్ధికర మంత్రంగా పనిచేస్తుంది: “క్రూర” హానులకు అగ్ని అజేయుడని ప్రకటించి, అతని చీల్చే తేజస్సు (తేజన) ద్వారా కలుషితమయ్యే, కొరికే, లేదా దారంలాంటి బాధలను వెలివేస్తుంది. అగ్ని యొక్క శుద్ధి శక్తిని జలాల నలిపే బలంతో, వాక్ (వాచ) యొక్క మార్గదర్శక సామర్థ్యంతో కలిపి, హానికర శక్తులను “నిష్కృతి” (నిష్కృతి) అనే నిష్క్రమణద్వారం వైపు నడిపించి, సూర్యుని స్థిరత్వం కింద క్రమబద్ధమైన ప్రాణశక్తిని పునరుద్ధరిస్తుంది.
Sukta 50
ఈ సంక్షిప్త ఆథర్వణ మంత్రం నిల్వ చేసిన ధాన్యాన్ని—ప్రత్యేకంగా యవాన్ని—రక్షిస్తుంది. ఆశ్వినులను ఆహ్వానించి బుర్రలు త్రవ్వే తర్ద/ఎలుక మరియు అనుబంధ కీటకాలను సంహరించమని, తరిమివేయమని, అశక్తులను చేయమని ఆజ్ఞాపిస్తుంది. ఇందులో ‘తల నరికివేయి, వెన్నెముకను చీల్చివేయి, నోరును బంధించు’ వంటి ప్రత్యక్ష హింసాత్మక ఆదేశాలు ఉన్నాయి; అలాగే యవాన్ని ‘బ్రహ్మంలా దృఢంగా స్థాపితమైన హవిస్’గా పవిత్రంగా ప్రతిష్ఠించి గోదామును కర్మరక్షిత స్థలంగా చేస్తుంది. నాశకులను పేరుపెట్టి పిలిచి, వారి నిష్క్రమణను ఆజ్ఞాపించి, కరవగల శక్తిని కర్మరీత్యా తొలగించడంలో ఈ సూక్తి శక్తి ఉంది.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.