Atharva Veda 5.19.11: Kanda 5, Anuvaka 2, Sukta 19, Mantra 11

Sukta 19

Sanskrit (Devanagari)

नवै॒व ता न॑व॒तयो॒ या भूमि॒र्व्यऽधूनुत । प्र॒जां हिं॑सि॒त्वा ब्राह्म॑णीमसंभ॒व्यं परा॑भवन्

Sanskrit recitationAtharva Veda 5.19.11

IAST Transliteration

návaivá tā́ navatáyo yā́ bhū́mir vy àdhūnutá | prajā́ṃ hiṃsitvā́ brāhmaṇī́m asambhavyáṃ parā́bhavan ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Even nine—those companies of ninety—whom Earth cast off and scattered: for, having harmed the folk and wrought outrage upon a Brahmin woman, they fell to ruin, a deed intolerable.

Translation

వారు—తొమ్మిది, తొంభై-తొంభై మందుల గుంపులు—భూమి వారిని ఊపి పడేసి చెదరగొట్టింది; ఎందుకంటే ప్రజలను హింసించి, బ్రాహ్మణీ (బ్రాహ్మణ స్త్రీ)పై అఘాయిత్యం చేసి, అసహ్యమైన ఆ కర్మ ఫలితంగా వారు పతనమై నాశనమయ్యారు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नव: nine
• नव: विशेषणम् (कर्म/कर्तृ-सम्बद्धम्)
• Type: Adjective/Numeral
• Root: नवन् (संख्या-प्रातिपदिक)

• एव: indeed, just
• एव: सम्बन्ध/निपात (एव-निश्चयार्थकः)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (निपात)

• ताः: those (f.)
• ताः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नव: nine
• नव: विशेषणम् (कर्तृ-सम्बद्धम्)
• Type: Adjective/Numeral
• Root: नवन् (संख्या-प्रातिपदिक)

• नवतयः: groups of ninety / nineties
• नवतयः: कर्तृ (ताः नवतयः)
• Type: Noun
• Root: नवतिः (प्रातिपदिक; ‘नवति’/‘नवतयः’ = नवतिसमूहाः)

• याः: which (f. pl.)
• याः: कर्तृ (भूमिः इत्यस्य सम्बन्धि-यत्)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भूमिः: the earth
• भूमिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)

• वि: apart, asunder (intensifier)
• वि: क्रियाविशेषक (धात्वर्थ-विशेषणम्)
• Type: Indeclinable (prefix)
• Root: वि (उपसर्ग)

• अधूनुत: shook, agitated
• अधूनुत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धू (धातु; धूनोति = कम्पयति/विक्षिपति), उपसर्गः ‘अ’ (अधू-)

• प्रजाम्: offspring, people
• प्रजाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक)

• हिंसित्वा: having harmed
• हिंसित्वा: क्रियाविशेषणम् (पूर्वकर्म)
• Type: Verbal derivative
• Root: हिंस् (धातु) → हिंसि- (कृदन्ताधार) + त्वा

• ब्राह्मणीम्: a Brahmin woman
• ब्राह्मणीम्: कर्म (हिंसित्वा इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मणी (प्रातिपदिक)

• असम्भव्यम्: impossible, not to be achieved
• असम्भव्यम्: कर्म/फल (पराभवन्—‘असम्भव्यम्’)
• Type: Adjective
• Root: अ-सम्भव्य (सम्+भू धातु से ‘सम्भव’/‘सम्भव्य’), नञ्-पूर्वकः

• पराभवन्: they were defeated / they perished
• पराभवन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पराभू (धातु; परा+भू = पराजयते/पराभवति)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (verify Anukramaṇī)

Devata: Bhūmi (Earth) as moral agent; brahmanic sanctity as protected order

Chandas: Anuṣṭubh (to be confirmed)

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: bhayankara