Atharva Veda 5.17.5: Kanda 5, Anuvaka 2, Sukta 17, Mantra 5

Sukta 17

Sanskrit (Devanagari)

ब्र॒ह्म॒चा॒री च॑रति॒ वेवि॑ष॒द् विषः॒ स दे॒वानां॑ भव॒त्येक॒मङ्ग॑म्। तेन॑ जा॒या मन्व॑विन्द॒द् बृह॒स्पतिः॒ सोमे॑न नी॒तां जु॒ह्वं१ न दे॑वाः

IAST Transliteration

brahmacārī́ carati véviṣad víṣaḥ sá devā́nāṃ bhavaty ékam áṅgam | téna jāyā́ mánv avindad bṛ́haspátiḥ sómena nītā́ṃ júhvaṃ ná devā́ḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

The Brahmacarin goes about, quivering, bearing poison; he becomes one member of the Gods. By that did Manu win a wife; Bṛhaspati—by Soma—led her, as the Gods (lead) the offering-ladle.

Translation

బ్రహ్మచారి వణుకుతూ సంచరిస్తాడు, విషాన్ని ధరించి; అతడు దేవతల ఒక అంగమవుతాడు. ఆ శక్తితోనే మనువు భార్యను పొందాడు; బృహస్పతి—సోమం ద్వారా—ఆమెను, దేవులు యజ్ఞ జుహూ (ఆహుతి చెంచా)ను నడిపినట్లు, నడిపించాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ब्रह्मचारी: the brahmacārin (religious student)
• ब्रह्मचारी: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मचारिन् (प्रातिपदिक)

• चरति: moves / practices / wanders
• चरति: —
• Type: Verb
• Root: चर्

• वेविषद्: has hastened / has moved eagerly
• वेविषद्: —
• Type: Verb
• Root: वेविष् (धातु; तीव्र/उत्सुक-गमन/कम्पनार्थकः; वैदिक)

• विषः: poisons; venom
• विषः: कर्म
• Type: Noun
• Root: विष (प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• भवति: becomes
• भवति: —
• Type: Verb
• Root: भू

• एकम्: one; a single
• एकम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• अङ्गम्: limb; member
• अङ्गम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अङ्ग (प्रातिपदिक)

• तेन: by that; with that
• तेन: करण
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जाया: the wife
• जाया: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: जाया (प्रातिपदिक)

• मनु: Manu
• मनु: कर्म
• Type: Proper Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)

• अविन्दत्: found; obtained
• अविन्दत्: —
• Type: Verb
• Root: विद् (लभे/विन्दति)

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: कर्तृ
• Type: Proper Noun
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• सोमेन: with Soma
• सोमेन: करण
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• नीताम्: led; brought
• नीताम्: कर्म
• Type: Participle (Past Passive)
• Root: नी (धातु) → नीत (क्त-प्रत्यय) / √नीत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• जुह्वम्: the ladle / the offering-tongue
• जुह्वम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: जुहू (प्रातिपदिक; ‘ladle/tongue’ वैदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (anonymous)

Devata: Brahmacārin (as empowered figure), Bṛhaspati, Soma

Chandas: Mixed/irregular

Mantra Rasa

Primary: adbhuta

Secondary: shanta