Sukta 3
Rishi: Atharvanic tradition
Devata: Aiśvarya/Śrī-like prosperity principle (implicit); the mantra is self-referential (ātmastuti)
Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (prose-leaning Atharvanic style)
ఈ సూక్తం ఐశ్వర్యం మరియు సామాజిక ఉన్నతికి సంబంధించిన ఆథర్వణిక స్వయంస్థుతి-మంత్రం: వక్త ధనసంపదలో “శిరస్సు” (అగ్రస్థానం) తనదేనని, సహచరుల మధ్య ముందంజ తనకేనని ప్రకటిస్తాడు. అదే సమయంలో బంధనాల నుండి విముక్తి, శీతలతనిచ్చే తేమ/రసం, మరియు ప్రాణవాయువైన మాతరిశ్వన్ ప్రవాహం నిరంతరం నిలిచేలా రక్షణ కోరుతుంది. చివరికి వక్త విశాలమైన బ్రహ్మాండ పరిపూర్ణత అయిన “సముద్రం”తో తనను తాను శాంతికరంగా, శీతలంగా ఏకీకరించుకొని, హృదయాన్ని మరియు ప్రాణశక్తిని స్థిరపరుచుకుంటాడు.
Mantras
Mantra 1
मू॒र्धाहं र॑यी॒णां मू॒र्धा स॑मा॒नानां॑ भूयासम्
సంపదలలో నేను శిరోభాగం (మూర్ధా) కావాలి; నా సమానుల మధ్య కూడా నేను అగ్రస్థానం (మూర్ధా) పొందాలి.
Mantra 2
रु॒जश्च॑ मा वे॒नश्च॒ मा हा॑सिष्टां मू॒र्धा च॑ मा॒ विध॑र्मा च॒ मा हा॑सिष्टाम्
రుజ (గాయం/వేదన) మరియు వేన (లాలస/ఆస) నన్ను విడిచిపెట్టకూడదు; మూర్ధా (నాయకత్వం) మరియు విధర్మా (ఋత-నియమం/సద్వ్యవస్థ) కూడా నన్ను విడిచిపెట్టకూడదు.
Mantra 3
उ॒र्वश्च॑ मा चम॒सश्च॒ मा हा॑सिष्टां ध॒र्ता च॑ मा ध॒रुण॑श्च॒ मा हा॑सिष्टाम्
ఉర్వ (విస్తారమైన స్థలం) మరియు చమస (పాత్ర/కప్పు) నన్ను విడిచిపెట్టకూడదు; ధర్తా (ధారకుడు) మరియు ధరుణ (ఆధారం/సహాయం) కూడా నన్ను విడిచిపెట్టకూడదు.
Mantra 4
वि॒मो॒कश्च॑ मा॒र्द्रप॑विश्च॒ मा हा॑सिष्टामा॒र्द्रदा॑नुश्च मा मात॒रिश्वा॑ च॒ मा हा॑सिष्टाम्
విమోకము (విమోక) మరియు ఆర్ద్ర-ధారయుక్త శక్తి నన్ను విడువకుండుగాక; ఆర్ద్రతను ప్రసాదించే ధార కూడా నన్ను విడువకుండుగాక; అలాగే మాతరిశ్వా కూడా నన్ను విడువకుండుగాక.
Mantra 5
बृह॒स्पति॑र्म आ॒त्मा नृ॒मणा॒ नाम॒ हृद्यः॑
బృహస్పతియే నా ఆత్మ—మనుష్యుల మనస్సులను జయించువాడు; నిజంగా హృదయానికి ప్రియుడు.
Mantra 6
अ॒सं॒ता॒पं मे॒ हृद॑यमु॒र्वी गव्यू॑तिः समु॒द्रो अ॑स्मि॒ विध॑र्मणा
నా హృదయం అసంతాపం (దగ్ధం కానిది); నా మేత-పరిధి విశాలం; నేను సముద్రం—విధి మరియు స్థాపిత ధర్మ-క్రమముచే.
Frequently Asked Questions
It aims to establish the reciter in prosperity and precedence—being the “head” among equals—while ensuring that supportive forces (release from constraints, refreshment, and vital wind) do not leave.
Mātariśvan represents vital movement (breath/wind and sustaining energy), while the “ārdra” (moist/refreshing) agencies symbolize life-sustaining coolness and continuity—together preventing decline and supporting flourishing.
While primarily paustika (prosperity/ascendancy), it also has a healing-shāntika turn: it cools and steadies the heart-mind and strengthens resilience through expansive self-identification (broad pasture, ocean).
Ask anything about Sukta 3 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
