Sukta 49
Sukta 3.49
Viśvāmitra Gāthina (traditional)
Indra
Triṣṭubh (probable)
இந்தச் சுருக்கமான திரிஷ்டுப் பாடல், சோமம் அருந்தும் எல்லா மக்களும் விரும்பி அழைக்கும் தெய்வமாக இந்திரனைப் புகழ்கிறது—தடைகளை (விருத்ரன்) உடைத்து வெற்றியை உறுதிப்படுத்தும் பணிக்காகப் பிறந்தவன் என அறிவிக்கிறது. போரைக் கடக்கச் செய்பவன், இரு உலகங்களையும் விரிவாக்குபவன், பயனளிக்கும் வளத்தைப் பொழிபவன் என அவனை வர்ணித்து, இறுதியில் இன்றைய போராட்டத்தில் அவன் செவிசாய்ந்து உதவவும் செல்வங்களின் வெற்றியை அருளவும் நேரடியாக வேண்டுகிறது.
Mantras
Mantra 1
शंसा महामिन्द्रं यस्मिन्विश्वा आ कृष्टयः सोमपाः काममव्यन् । यं सुक्रतुं धिषणे विभ्वतष्टं घनं वृत्राणां जनयन्त देवाः ॥
சோமபானம் செய்கின்ற எல்லா மக்களும் தங்கள் விருப்பத்தை நெய்து வைத்திருக்கும் அந்த மஹா இந்திரனை நான் புகழ்கிறேன். உறுதியான சங்கல்பமுடைய (ஸுக்ரது) அவனை, திஷணை (இரு ஊக்கங்கள்) யில் வடிவமைக்கப்பட்டவனை, வ்ருத்ரங்களின் மீது அடிக்கும் ‘கண’—தடையழிப்பவனை—தேவர்கள் பிறப்பித்தனர்.
Mantra 2
यं नु नकिः पृतनासु स्वराजं द्विता तरति नृतमं हरिष्ठाम् । इनतमः सत्वभिर्यो ह शूषैः पृथुज्रया अमिनादायुर्दस्योः ॥
போர்க்களங்களில் அந்த ஸ்வராஜ் (சுய-ஆளும்) நரசிறந்தவன், செம்மஞ்சள் குதிரைகளில் அமர்ந்தவனை யாரும் மிஞ்சார். தன் சக்திகளால் மிகத் தூண்டப்பட்டவன்; தன் வேகமிகு ஷூஷ (உற்சாக-வலிமை) மற்றும் பரந்த தாக்குதலால் தஸ்யுவின் ஆயுள் (வாழ்வு) குறைத்தவன்.
Mantra 3
सहावा पृत्सु तरणिर्नार्वा व्यानशी रोदसी मेहनावान् । भगो न कारे हव्यो मतीनां पितेव चारुः सुहवो वयोधाः ॥
அவன் மோதல்களில் ஸஹாவா (உதவி-வீரன்), தரணி (கரை சேர்ப்பவன்)—வேகக் குதிரை போல; இரு ரோதஸீ (இரு உலகங்கள்/இரு வான்மண்) யை விரிவாக்கி, மேஹனாவான்—பலன் தரும் நீர்களின் பெரும் பொழிவாளர். கொடையளிப்பில் பகன் போல; எங்கள் மதி (ஊக்கமூட்டிய வாக்கு) மூலம் அவன் ஹவ்ய (அழைக்கத்தக்கவன்); தந்தை போல அவன் சாரு (அழகு), ஸுஹவ (எளிதில் அழைக்கப்படுபவன்), வயோதா (வலிமை வளர்ப்பவன்).
Mantra 4
धर्ता दिवो रजसस्पृष्ट ऊर्ध्वो रथो न वायुर्वसुभिर्नियुत्वान् । क्षपां वस्ता जनिता सूर्यस्य विभक्ता भागं धिषणेव वाजम् ॥
அவன் த்யுலோகத்தின் தாங்குபவன்; அந்தரிக்ஷத்தின் முதுகில் நிறுவப்பட்டவன்; ரதம்போல் மேலே எழுபவன்—வசுக்களுடன் நியுத் (யோகம்) கொண்ட வாயுவைப் போல. அவன் இரவுகளின் நெய்பவன், சூரியனின் ஜனகன்; அவன் பங்கினை வகுத்தளிக்கிறான்; திஷணையைப் போல, நம் உருவாகுதற்காக வாஜ (வல-செழிப்பு) நிறைவினை வழங்குகிறான்.
Mantra 5
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥
நலனுக்காக நாம் மகவான் இந்திரனை அழைப்போம்—இந்தப் போர்மிகு அழுத்தத்தில், வாஜ (செழிப்பு) வெற்றியில் மிகப் பராக்கிரமனானவனை. கேட்பவனாகிய அவன், உக்ரன், சமர்களில் நமக்கு ஊதி (உதவி) ஆகட்டும்; வ்ருத்ரங்களை (தடைகள்) கொன்று, தனங்களின் ஸஞ்ஜித் (வெற்றியாளர்) ஆகிறவன்.
Inside Sukta 49
How it unfolds
- Where it opens
A proclamation of the ‘great Indra’ desired by all Soma-drinking peoples, presented as divinely fashioned for decisive action (RV 3.49.1).
- Development
Indra’s capacities are unfolded: he crosses battles, widens the two worlds, pours fruitful waters, and is invoked by inspired thoughts like a generous giver and fatherly support (cf. RV 3.49.3).
- Climax
A focused invocation for immediate help—Indra as the fierce, listening power in the thick of conflict, actively slaying Vṛtras and securing victory.
- Where it settles
The hymn settles into confident petition: may Indra be present in ‘this struggle’ and grant the conquest of riches and well-being (RV 3.49.5).
The deity: Indra
- In the VedaIndra is praised as mahān (great), sukratu (strong-willed, effective in action), ugra (fierce), and as the ghana of Vṛtras—the smiter of obstructing powers—who listens to inspired thoughts and responds to invocation.
- Cosmic functionHe breaks the forces of confinement, releases the waters and wideness, and grants victory, strength, and wealth to the sacrificer and the community.
- Inner significanceIndra symbolizes the awakened will and luminous force that crosses inner conflict, shatters psychological blockages, and establishes expansive life-force (vayas) and effective power (kratu) in the seeker.
The seer
- Viśvāmitra GāthinaGāthina (Kauśika lineage, traditionally associated with the Viśvāmitra family) · A royal-turned-seer celebrated for powerful Indra hymns and for the Viśvāmitra corpus of Maṇḍala 3, often linked with the visionary articulation of divine power aiding human striving.
Famous verses
शंसा महामिन्द्रं यस्मिन्विश्वा आ कृष्टयः सोमपाः काममव्यन् । यं सुक्रतुं धिषणे विभ्वतष्टं घनं वृत्राणां जनयन्त देवाः ॥सहावा पृत्सु तरणिर्नार्वा व्यानशी रोदसी मेहनावान् । भगो न कारे हव्यो मतीनां पितेव चारुः सुहवो वयोधाः ॥शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥Attributes of the deity
- Vṛtra-slayer (obstruction-breaker)
- Listener to prayer (śṛṇvant)
- Bestower of wealth and victory (maghavān, vājasāti)
- Mighty, fierce protector in battle (ugra, pṛtsu sahāvā)
- Widening power of the two worlds (rodasī vi-ānaśī)
Also by this seer
- Large portions of Rig Veda Maṇḍala 3 (many sūktas attributed to the Viśvāmitra family)
- Tradition also associates the Gāyatrī/ Sāvitrī mantra (RV 3.62.10) with Viśvāmitra in later reception
The rite, step by step
- Prepare the sacred space and kindle Agni; establish intention for protection and victory.
- Press Soma (or symbolically offer Soma) and recite the hymn as stuti (praise) to awaken Indra’s presence.
- Invite Indra as the Vṛtra-slayer and ‘listener’ to come to the offering; affirm his birth/manifestation for the work of removing obstacles.
- Conclude with a direct petition for aid in the present ‘bhara’ (pressing struggle) and for the winning of wealth and plenitude.
Offerings
- Soma libation (primary)
- Ghee/clarified butter into the fire
- Oblations accompanying Indra invocations (standard havis)
Frequently Asked Questions
It asks Indra to come to the Soma offering, help in the present struggle, break inner and outer obstacles (Vṛtras), and grant victory and riches.
It praises Indra as a power that expands both realms—outer life and inner consciousness—so there is more space for strength, clarity, and fruitful action.
It can be recited as a prayer for courage and breakthrough during difficult efforts—especially when seeking to remove obstacles, strengthen will, and regain momentum.
Ask anything about Sukta 49 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
