Prakarana 18
सोपान-प्रवेश: ‘आदि-अविद्या’ से ‘श्रद्धा’ की ओर। बालकाण्ड में कथा का जन्म नहीं, साधक की दृष्टि का जन्म होता है—जहाँ जगत-व्यवहार (राजधर्म, भय, मित्रता, छल) के भीतर छिपी ‘दैवी-व्यवस्था’ (भावी/विधि) और ‘नाम-भक्ति’ की अनिवार्यता उद्घाटित होती है। यह चरण बताता है कि मुक्ति-पथ का पहला पायदान बाह्य-घटना नहीं, अंतःकरण का संस्कार है: गुरु-वचन, श्राप-फल, और कर्म-न्याय के बीच मन का शरणागति-गमन।
இப்பகுதியில் ‘அத்புத’மும் ‘பயானக’மும் சேர்ந்த ரஸம் உள்ளது; ஆனால் அதன் நெறி-பலன் ‘சாந்தம்’ நோக்கி சாய்கிறது. கதையின் நடை ஒரு ராஜ-ப்ரஸங்கத்திலிருந்து மாயாவி-உபரோஹிதன், ஆகாசவாணி, பிராமண-சாபம், இறுதியில் ராவண-குலோத்பத்தி வரை செல்கிறது—அதாவது வரலாற்றின் வேரில் கர்ம-ந்யாயமும் தெய்வ-வ்யவஸ்தையும் அமர்த்துகிறது. துளசிதாஸ் இங்கே ‘பாவி’ (விதி/தைவம்) என்ற தவிர்க்கமுடியாத தன்மையை காட்டுகிறார்: நிர்தோஷ அரசனும் சாப-சக்கரத்தில் அரைக்கப்படுகிறான்; ஏனெனில் சமூக-தர்ம அமைப்பில் பிராமண-சாபம் ஒரு ‘நெறி-பரமாணு’ போல செயல்படுகிறது. மேலும் ராவண–விபீஷண வృத்தாந்தம் மூலம் ஒரே குலத்தில் தமஸ் (ராவணன்), ரஜஸ் (கும்பகர்ணன்), சத்த்வம் (விபீஷண-பக்தி) ஒன்றாகப் பிறக்கின்றன என்பது தெளிவாகிறது—முக்தி-பாதை வெளிப்புற வம்சம் அல்ல; உள்ளார்ந்த பாவமே. பாலகாண்டத்தின் இக்கண்டம் சாதகனை ‘உலகின் அநிச்சயத்திலிருந்து’ ‘பகவத்பத-அனுராக’த்தின் நிச்சயத்திற்குத் திருப்புகிறது.
Verses
சௌபாய் 170.1-4
सयन कीन्ह नृप आयसु मानी।आसन जाइ बैठ छलग्यानी।।
श्रमित भूप निद्रा अति आई।सो किमि सोव सोच अधिकाई।।
कालकेतु निसिचर तहँ आवा।जेहिं सूकर होइ नृपहि भुलावा।।
परम मित्र तापस नृप केरा।जानइ सो अति कपट घनेरा।।
तेहि के सत सुत अरु दस भाई।खल अति अजय देव दुखदाई।।
प्रथमहि भूप समर सब मारे।बिप्र संत सुर देखि दुखारे।।
तेहिं खल पाछिल बयरु सँभरा।तापस नृप मिलि मंत्र बिचारा।।
जेहि रिपु छय सोइ रचेन्हि उपाऊ।भावी बस न जान कछु राऊ।।
sayana kīnha nṛpa āyasu mānī.āsana jāi baiṭha chala-gyānī..
śramita bhūpa nidrā ati āī.so kimi sova soca adhikāī..
kālaketu nisi-cara tahaṁ āvā.jehiṁ sūkāra hoi nṛpahi bhulāvā..
parama mitra tāpasa nṛpa kerā.jānai so ati kapaṭa ghanerā..
tehi ke sata suta aru dasa bhāī.khala ati ajaya deva dukhadāī..
prathamahĩ bhūpa samara saba māre.bipra santa sura dekhi dukhāre..
tehiṁ khala pāchila bayaru saṁbharā.tāpasa nṛpa mili mantra bicārā..
jehi ripu chaya soi racenhĩ upāū.bhāvī basa na jāna kachu rāū..
அரசன் கட்டளையை ஏற்று படுத்து உறங்கினான், வஞ்சகனோ அவன் இருக்கைக்குச் சென்று அமர்ந்தான். களைப்படைந்த அரசனுக்கு ஆழ்ந்த உறக்கம் வந்தது; ஆனால் அதிக கவலை கொண்ட மற்றவன் எப்படி உறங்க முடியும்? அப்போது காலகேது என்னும் அரக்கன் அங்கு வந்தான், அவனே பன்றி உருவெடுத்து அரசனை வழிதவறச் செய்தவன். அவன் தவசு அரசனுக்கு மிக நெருக்கமான தோழன், மிகுந்த வஞ்சகத் தந்திரங்களை அறிந்தவன். அவனுக்கு நூறு மகன்களும் பத்து சகோதரர்களும் இருந்தனர், மிகக் கொடியவர்கள், வெல்ல முடியாதவர்கள், தேவர்களுக்குத் துன்பம் தருவோர். முன்பு அரசன் போரில் அவர்கள் அனைவரையும் கொன்றான், அவர்களால் துன்பப்பட்ட பிராமணர்கள், சான்றோர்கள், தேவர்களைக் கண்டு. அந்தத் தீயவன் பழைய பகையை நினைவுகூர்ந்து, தவசு அரசனுடன் சேர்ந்து சூழ்ச்சி ஆலோசித்தான். தங்கள் பகைவன் அழியும்படி ஒரு திட்டம் அமைத்தனர்; ஆனால் விதியின் பிடியில் இருந்த அரசன் அதை ஒன்றும் அறிந்திருக்கவில்லை.
தோஹா 170
रिपु तेजसी अकेल अपि लघु करि गनिअ न ताहु।अजहुँ देत दुख रबि ससिहि सिर अवसेषित राहु।।170।।
ripu tejasī akela api laghu kari gani-a na tāhu |ajahũ det dukha rabi sasihi sira avaseṣita rāhu ||170||
பலமிக்க எதிரி, தனித்திருந்தாலும், சிறியவனாகக் கருதக்கூடாது. தலை மட்டுமே மிஞ்சிய ராகு, இன்றும் சூரியனுக்கும் சந்திரனுக்கும் துன்பம் தருகிறான்.
சௌபாய் 171.1-4
तापस नृप निज सखहि निहारी।हरषि मिलेउ उठि भयउ सुखारी।।
मित्रहि कहि सब कथा सुनाई।जातुधान बोला सुख पाई।।
अब साधेउँ रिपु सुनहु नरेसा।जौं तुम्ह कीन्ह मोर उपदेसा।।
परिहरि सोच रहहु तुम्ह सोई।बिनु औषध बिआधि बिधि खोई।।
कुल समेत रिपु मूल बहाई।चौथे दिवस मिलब मैं आई।।
तापस नृपहि बहुत परितोषी।चला महाकपटी अतिरोषी।।
भानुप्रतापहि बाजि समेता।पहुँचाएसि छन माझ निकेता।।
नृपहि नारि पहिं सयन कराई।हयगृहँ बाँधेसि बाजि बनाई।।
tāpasa nṛpa nija sakhahi nihārī |haraṣi mileu uṭhi bhayu sukhārī ||
mitrahi kahi saba kathā sunāī |jātudhāna bolā sukha pāī ||
aba sādheuṁ ripu sunahu naresā |jauṁ tumha kīnha mora upadesā ||
parihari soca rahahu tumha soī |binu auṣadha biādhi bidhi khoī ||
kula sameta ripu mūla bahāī |cauthē divasa milaba maiṁ āī ||
tāpasa nṛpahi bahuta paritoṣī |calā mahā-kapaṭī ati-roṣī ||
bhānu-pratāpahi bāji sametā |pahuṁcāesi chana mājha niketā ||
nṛpahi nāri paiṁ sayana karāī |haya-gṛhaṁ bāṁdhesi bāji banāī ||
தவசி அரசன் தன் நண்பனைக் கண்டான்; மகிழ்ச்சியுடன் எழுந்து அணைத்துக் கொண்டு, இன்பமடைந்தான். தன் நண்பனுக்கு முழு கதையையும் கூறினான்; அரக்கன் மகிழ்ச்சியடைந்து பேசினான். "இப்போது உன் எதிரியை நான் வசப்படுத்திவிட்டேன். கேள், அரசே, நீ என் ஆலோசனையைப் பின்பற்றினால். கவலையை விடு, நீ அமைதியாக இரு; மருந்தின்றி இறைவன் உன் நோயைப் போக்கிவிட்டான். உன் எதிரியை அவன் குடும்பத்துடன் வேரோடு அழித்துவிட்டு, நான் நான்காம் நாள் உன்னிடம் வந்து சந்திப்பேன்." தவசி அரசனுக்குப் பெரிதும் ஆறுதல் அளித்துவிட்டு, மகா வஞ்சகனான அந்தக் கோபம் நிறைந்தவன் புறப்பட்டான். அவன் பிரதாபபானுவை அவன் குதிரையுடன் ஒரு கணத்தில் அவன் அரண்மனையில் கொண்டு சேர்த்தான். அரசனை அவன் மனைவியின் பக்கத்தில் படுக்க வைத்தான்; குதிரையைத் தொழுவத்தில் சரியாகக் கட்டினான்.
தோஹா 171
राजा के उपरोहितहि हरि लै गयउ बहोरि।लै राखेसि गिरि खोह महुँ मायाँ करि मति भोरि।।171।।
rājā ke uparohitahi hari lai gayau bahori |lai rākhēsi giri khoha mahũ māyā̃ kari mati bhori ||171||
அரசரின் குடும்ப குருவை அரக்கன் கவர்ந்து சென்றான்; மாயையால் அவர் மனத்தைக் குழப்பி, அவரை மலையின் குகையில் ஒளித்து வைத்தான்.
சௌபாய் 172.1-4
आपु बिरचि उपरोहित रूपा।परेउ जाइ तेहि सेज अनूपा।।
जागेउ नृप अनभएँ बिहाना।देखि भवन अति अचरजु माना।।
मुनि महिमा मन महुँ अनुमानी।उठेउ गवँहि जेहि जान न रानी।।
कानन गयउ बाजि चढ़ि तेहीं।पुर नर नारि न जानेउ केहीं।।
गएँ जाम जुग भूपति आवा।घर घर उत्सव बाज बधावा।।
उपरोहितहि देख जब राजा।चकित बिलोकि सुमिरि सोइ काजा।।
जुग सम नृपहि गए दिन तीनी।कपटी मुनि पद रह मति लीनी।।
समय जानि उपरोहित आवा।नृपहि मते सब कहि समुझावा।।
āpu biraci uparohita rūpā |pareu jāi tehi seja anūpā ||
jāgeu nṛpa anabhaẽ bihānā |dekhi bhavana ati acaraju mānā ||
muni mahimā mana mahũ anumānī |uṭheu gavãhi jehi jāna na rānī ||
kānana gayau bāji caṛhi tehĩ |pura nara nāri na jāneu kehī̃ ||
gaẽ jāma juga bhūpati āvā |ghara ghara utsava bāja badhāvā ||
uparohitahi dekha jaba rājā |cakita biloki sumiri soi kājā ||
juga sama nṛpahi gae dina tīnī |kapaṭī muni pada raha mati līnī ||
samaya jāni uparohita āvā |nṛpahi mate saba kahi samujhāvā ||
அவரே அரச குருவின் வடிவை ஏற்று, அந்த அப்பிரதிமமான படுக்கையில் சென்று படுத்தார். விடியற்காலைக்கு முன்னே அரசன் விழித்தான், தன் அரண்மனையைக் கண்டு மிகவும் வியப்படைந்தான். முனிவரின் மகிமையை மனத்தில் சிந்தித்து, ராணி அறியாபடி அமைதியாய் எழுந்தான். குதிரையில் ஏறி காட்டிற்குச் சென்றான், நகரத்தின் ஆண் பெண்கள் எவரும் அறியவில்லை. இரண்டு ஜாமம் கழிந்ததும் அரசன் திரும்பி வந்தான்; ஒவ்வொரு வீட்டிலும் விழாவும் இசையும் ஆசீர்வாதமும் நிறைந்தன. அரசன் குருவைக் கண்டபோது, அந்த காரியத்தை நினைவு கூர்ந்து வியப்போடு அவரைப் பார்த்தான். அரசனுக்கு மூன்று நாட்கள் யுகங்களைப் போல் கடந்தன, ஏனெனில் அவன் மனம் வஞ்சக முனிவரின் பாதங்களில் லயித்திருந்தது. காலம் வந்ததை அறிந்து குரு வந்தார், அரசனுக்குத் திட்டமிட்ட அனைத்தையும் கூறி விளக்கினார்।
தோஹா 172
नृप हरषेउ पहिचानि गुरु भ्रम बस रहा न चेत।बरे तुरत सत सहस बर बिप्र कुटुंब समेत।।172।।
nṛpa haraṣeu pahicāni guru bhrama-basa rahā na ceta |bare turata sata sahasa bara bipra kuṭumba sameta ||172||
அரசர் தம் குருவை அறிந்து மகிழ்ந்தார், மயக்கத்தின் வசப்பட்டு நினைவு இல்லாமல் ஆயினார். உடனே ஒரு லட்சம் சிறந்த பிராமணர்களை, அவர்களுடைய குடும்பங்களுடன் சேர்த்து அழைத்தார்.
சௌபாய் 173.1-4
उपरोहित जेवनार बनाई।छरस चारि बिधि जसि श्रुति गाई।।
मायामय तेहिं कीन्ह रसोई।बिंजन बहु गनि सकइ न कोई।।
बिबिध मृगन्ह कर आमिष राँधा।तेहि महुँ बिप्र माँसु खल साँधा।।
भोजन कहुँ सब बिप्र बोलाए।पद पखारि सादर बैठाए।।
परुसन जबहिं लाग महिपाला।भै अकासबानी तेहि काला।।
बिप्रबृंद उठि उठि गृह जाहू।है बड़ि हानि अन्न जनि खाहू।।
भयउ रसोईं भूसुर माँसू।सब द्विज उठे मानि बिस्वासू।।
भूप बिकल मति मोहँ भुलानी।भावी बस आव मुख बानी।।
uparohita jevanāra banāī |charasa cāri bidhi jasi śruti gāī ||
māyāmaya tehiṁ kīnha rasoī |biṁjana bahu gani sakai na koī ||
bibidh mṛganha kara āmiṣa rā̃dhā |tehi mahuṁ bipra mā̃su khala sā̃dhā ||
bhojana kahuṁ saba bipra bolāe |pada pakhāri sādara baiṭhāe ||
parusana jabahiṁ lāga mahi-pālā |bhai ākāsa-bānī tehi kālā ||
bipra-bṛṁda uṭhi uṭhi gṛha jāhū |hai baṛi hāni anna jani khāhū ||
bhayau rasoīṁ bhūsura mā̃sū |saba dvija uṭhe māni bisvāsū ||
bhūpa bikala mati mohaṁ bhulānī |bhāvī basa āva mukha bānī ||
குடும்பப் புரோகிதர் விருந்தினைத் தயாரித்தார், வேதங்களில் கூறியபடி ஆறு சுவைகளுடன் நான்கு வகை உணவுகளாக. அவர் மாயத்தால் உணவைச் செய்தார், எண்ணற்ற சுவையான உணவுகளுடன், யாரும் எண்ணிக்கையிட முடியாதபடி. பலவகை விலங்குகளின் மாமிசத்தைச் சமைத்தார், அந்தப் பாவி அதில் ஒரு பிராமணனின் மாமிசத்தைக் கலந்தான். அவர் அனைத்துப் பிராமணர்களையும் உணவுக்கு அழைத்தார், அவர்களின் பாதங்களைக் கழுவி, மரியாதையுடன் அமரச் செய்தார். அரசர் உணவைப் பரிமாறத் தொடங்கியபோது, அந்த நேரத்தில் வானிலிருந்து ஒரு குரல் ஒலித்தது. பிராமணர்களே, எழுந்து, எழுந்து உங்கள் வீடுகளுக்குச் செல்லுங்கள். இங்கு பெரும் தீங்கு உள்ளது; இந்த உணவை உண்ணாதீர்கள். இந்த உணவு ஒரு பிராமணனின் மாமிசத்தால் செய்யப்பட்டது. அந்தக் குரலை நம்பி, அனைத்து துவிஜர்களும் எழுந்தனர். அரசர் கலங்கினார், அவரது மனம் குழப்பத்தில் தடுமாறியது; விதியின் வசப்பட்டு அவர் வாயிலிருந்து எந்த வார்த்தையும் வரவில்லை.
தோஹா 173
बोले बिप्र सकोप तब नहिं कछु कीन्ह बिचार।जाइ निसाचर होहु नृप मूढ़ सहित परिवार।।173।।
bole bipra sa-kopa taba nahiṁ kachu kīnha bicāra |jāi nisācara hohu nṛpa mūṛha sahita parivāra ||173||
அப்போது பிராமணர்கள் கோபத்துடன், எதையும் சிந்திக்காமல் பேசினார்கள்: மூடனான அரசே, உன் குடும்பத்துடன் சென்று அரக்கனாகி விடு.
சௌபாய் 174.1-4
छत्रबंधु तैं बिप्र बोलाई।घालै लिए सहित समुदाई।।
ईस्वर राखा धरम हमारा।जैहसि तैं समेत परिवारा।।
संबत मध्य नास तव होऊ।जलदाता न रहिहि कुल कोऊ।।
नृप सुनि श्राप बिकल अति त्रासा।भै बहोरि बर गिरा अकासा।।
बिप्रहु श्राप बिचारि न दीन्हा।नहिं अपराध भूप कछु कीन्हा।।
चकित बिप्र सब सुनि नभबानी।भूप गयउ जहँ भोजन खानी।।
तहँ न असन नहिं बिप्र सुआरा।फिरेउ राउ मन सोच अपारा।।
सब प्रसंग महिसुरन्ह सुनाई।त्रसित परेउ अवनीं अकुलाई।।
chatra-bandhu taiṁ bipra bolāī.ghālai liye sahita samudāī..
īsvara rākhā dharama hamārā.jaihasī taiṁ sameta parivārā..
saṁbata madhya nāsa tava hoū.jala-dātā na rahihi kula koū..
nṛpa suni śrāpa bikala ati trāsā.bhai bahori bara girā akāsā..
biprahu śrāpa bicāri na dīnhā.nahiṁ aparādha bhūpa kachu kīnhā..
cakita bipra saba suni nabha-bānī.bhūpa gayau jahaṁ bhojana khānī..
tahaṁ na asana nahiṁ bipra suārā.phireu rāu mana soca apārā..
saba prasaṅga mahisuranha sunāī.trasita pareu avanīṁ akulāī..
"க்ஷத்ரியனே, நீ பிராமணர்களை அழைத்து, அனைவரையும் சேர்த்து அழிக்கவே இங்கே கூட்டிவந்தாய்." "இறைவன் எங்கள் தர்மத்தைக் காத்தான். நீ உன் குடும்பத்துடன் அழிவாய்." "ஒரு வருடத்திற்குள் உன் அழிவு நிகழும், உன் குலத்தில் ஒருவரும் நீர் கொடுக்க மீந்திருக்க மாட்டார்." அரசன் சாபத்தைக் கேட்டு மிகவும் கலங்கி பயந்தான். பின் வானிலிருந்து ஒரு திவ்யமான குரல் ஒலித்தது. "பிராமணர்களே, நீங்கள் இந்த சாபத்தைச் சிந்தித்து வழங்கவில்லை; அரசன் எந்தத் தவறும் செய்யவில்லை." பிராமணர்கள் அனைவரும் வானத்தின் குரலைக் கேட்டு வியந்தனர். அரசன் உணவு தயாரிக்கப்பட்ட இடத்திற்குச் சென்றான். அங்கு உணவும் இல்லை, பிராமண சமையல்காரரும் இல்லை. அரசன் எல்லையற்ற கவலையுடன் திரும்பினான். நிகழ்ந்ததை முழுவதும் பிராமணர்களுக்குக் கூறிவிட்டு, பயந்து கலங்கி, நிலத்தில் விழுந்தான்.
தோஹா 174
भूपति भावी मिटइ नहिं जदपि न दूषन तोर।किएँ अन्यथा होइ नहिं बिप्रश्राप अति घोर।।174।।
bhūpati bhāvī miṭai nahiṃ jadapi na dūṣana tora |kieṃ anyathā hoi nahiṃ bipra-śrāpa ati ghora ||174||
ஓ மன்னா, நியதியாக வரப்போவது அழிக்க முடியாது, குற்றம் உன்னுடையது அல்ல என்றாலும். பிராமணனின் சாபம் மிகவும் கொடியது, எது செய்தாலும் அது வேறுவிதமாக ஆகாது.
சௌபாய் 175.1-4
अस कहि सब महिदेव सिधाए।समाचार पुरलोगन्ह पाए।।
सोचहिं दूषन दैवहि देहीं।बिचरत हंस काग किय जेहीं।।
उपरोहितहि भवन पहुँचाई।असुर तापसहि खबरि जनाई।।
तेहिं खल जहँ तहँ पत्र पठाए।सजि सजि सेन भूप सब धाए।।
घेरेन्हि नगर निसान बजाई।बिबिध भाँति नित होई लराई।।
जूझे सकल सुभट करि करनी।बंधु समेत परेउ नृप धरनी।।
सत्यकेतु कुल कोउ नहिं बाँचा।बिप्रश्राप किमि होइ असाँचा।।
रिपु जिति सब नृप नगर बसाई।निज पुर गवने जय जसु पाई।।
asa kahi saba mahideva sidhāe |samācāra pura-loganha pāe ||
sochahiṁ dūṣana daivahi dehīṁ |bicarata haṁsa kāga kiya jehīṁ ||
uporohitahi bhavana pahuṁcāī |asura tāpasahi khabari janāī ||
tehiṁ khala jahã-tahã patra paṭhāe |saji-saji sena bhūpa saba dhāe ||
gherenhi nagara nisāna bajāī |bibidha bhāṁti nita hoī larāī ||
jūjhe sakala subhaṭa kari karanī |bandhu sameta pareu nṛpa dharanī ||
satyaketu kula kou nahiṁ bāṁcā |bipraśrāpa kimi hoi asāṁcā ||
ripu jiti saba nṛpa nagara basāī |nija pura gavane jaya jasu pāī ||
அவ்வாறு கூறி எல்லா மஹிதேவர்களும் சென்றார்கள், நகர மக்களும் செய்தியை அறிந்தார்கள். அவர்கள் கவலையுற்று விதியைக் குறை கூறினார்கள், அது அன்னத்தை உண்டாக்க விரும்பி காகத்தை உண்டாக்கியது. அசுரன் குடும்ப புரோஹிதரை அவரது வீட்டிற்கு அழைத்துச் சென்றான், தவசிக்கு நடந்ததையெல்லாம் தெரிவித்தான். அந்த துர்மார்க்கன் எங்கும் எங்கும் கடிதங்கள் அனுப்பினான், எல்லா அரசர்களும் தங்கள் படைகளை ஆயத்தம் செய்து விரைந்தனர். அவர்கள் முரசுகளை முழங்கச் செய்து நகரை முற்றுகையிட்டனர், பலவிதமாக தினமும் போர் நடந்தது. எல்லா வீரர்களும் வீரச் செயல்கள் புரிந்து போரிட்டு வீழ்ந்தார்கள், அரசனும் தன் சகோதரனுடன் பூமியில் வீழ்ந்தான். சத்யகேதுவின் குலத்தில் ஒருவரும் உயிர்வாழவில்லை, பிராமணனின் சாபம் எவ்வாறு பொய்யாகும்? எதிரியை வென்று எல்லா அரசர்களும் நகரை மீண்டும் குடியமர்த்தினர், வெற்றியும் புகழும் பெற்று தங்கள் நகரங்களுக்குத் திரும்பினர்.
தோஹா 175
भरद्वाज सुनु जाहि जब होइ बिधाता बाम।धूरि मेरुसम जनक जम ताहि ब्यालसम दाम।।175।।
bharadvāja sunu jāhi jaba hoi bidhātā bāma |dhūri meru-sama janaka jama tāhi byāla-sama dāma ||175||
கேள், பரத்வாஜரே: விதி ஒருவனுக்கு எதிராகத் திரும்பும் போது, புழுதி அவனுக்கு மேரு மலையைப் போலக் கனமாகிறது, அவனுடைய தந்தையே எமனைப் போல் ஆகிறார், கயிறு பாம்பைப் போல் ஆகிறது.
சௌபாய் 176.1-4
काल पाइ मुनि सुनु सोइ राजा।भयउ निसाचर सहित समाजा।।
दस सिर ताहि बीस भुजदंडा।रावन नाम बीर बरिबंडा।।
भूप अनुज अरिमर्दन नामा।भयउ सो कुंभकरन बलधामा।।
सचिव जो रहा धरमरुचि जासू।भयउ बिमात्र बंधु लघु तासू।।
नाम बिभीषन जेहि जग जाना।बिष्नुभगत बिग्यान निधाना।।
रहे जे सुत सेवक नृप केरे।भए निसाचर घोर घनेरे।।
कामरूप खल जिनस अनेका।कुटिल भयंकर बिगत बिबेका।।
कृपा रहित हिंसक सब पापी।बरनि न जाहिं बिस्व परितापी।।
kāla pāi muni sunu soi rājā |bhayau nisācara sahita samājā ||
dasa sira tāhi bīsa bhujadaṇḍā |rāvan nāma bīra baribaṇḍā ||
bhūpa anuj arimardana nāmā |bhayau so kumbhakarana baladhāmā ||
saciva jo rahā dharmaruci jāsū |bhayau bimātra bandhu laghu tāsū ||
nāma bibhīṣana jehi jaga jānā |biṣṇubhagata bigyāna nidhānā ||
rahe je suta sevaka nṛpa kere |bhae nisācara ghora ghanere ||
kāmarūpa khala jinasa anekā |kuṭila bhayaṅkara bigata bibekā ||
kṛpā rahita hiṁsaka saba pāpī |barani na jāhiṁ bisva paritāpī ||
கேள், முனிவரே: காலம் வந்தபோது அந்த மன்னன் தன் கூட்டத்துடன் அரக்கனாகப் பிறந்தான். அவனுக்குப் பத்துத் தலைகளும் இருபது பலம் வாய்ந்த கரங்களும் இருந்தன; அவன் பெயர் ராவணன், மகா வீரன், அளவற்ற பலம் கொண்டவன். அரிமர்தனன் என்னும் மன்னனின் தம்பி, கும்பகர்ணனாகப் பிறந்தான், பலத்தின் வாசஸ்தலமாய். தர்மருசி என்னும் அமைச்சர் அவனுடைய இளைய சகோதரனாக, வேறு தாய் வழி தம்பியாகப் பிறந்தார். அவன் பெயர் விபீஷணன், உலகம் முழுவதும் அறியப்பட்டவன், விஷ்ணு பக்தன், ஞானத்தின் களஞ்சியம். மன்னனின் மகன்களும் ஊழியர்களும் கொடிய அரக்கர்களாகப் பெருந்திரளாகப் பிறந்தனர். அவர்கள் தீயவர்கள், விரும்பிய உருவம் எடுப்பவர்கள், பலவிதமானவர்கள், குறுக்குவாட்டானவர்கள், அச்சுறுத்துபவர்கள், பகுத்தறிவற்றவர்கள். எல்லாரும் கருணையற்றவர்கள், வன்முறையாளர்கள், பாவிகள், உலகத்தைத் துன்புறுத்துபவர்கள், வர்ணிக்க இயலாதவர்கள்.
தோஹா 176
उपजे जदपि पुलस्त्यकुल पावन अमल अनूप।तदपि महीसुर श्राप बस भए सकल अघरूप।।176।।
upaje jadapi pulastya-kula pāvana amala anūpa |tadapi mahīsura śrāpa basa bhae sakala agha-rūpa ||176||
புலஸ்திய குலத்தில் தோன்றியவர்கள் தூயவர்கள், களங்கமற்றவர்கள், ஒப்பற்றவர்களாயிருந்தும், பிராமணர்களின் சாபத்தால் அவர்கள் அனைவரும் பாவத்தின் வடிவங்களாக ஆயினர்.
சௌபாய் 177.1-4
कीन्ह बिबिध तप तीनिहुँ भाई।परम उग्र नहिं बरनि सो जाई।।
गयउ निकट तप देखि बिधाता।मागहु बर प्रसन्न मैं ताता।।
करि बिनती पद गहि दससीसा।बोलेउ बचन सुनहु जगदीसा।।
हम काहू के मरहिं न मारें।बानर मनुज जाति दुइ बारें।।
एवमस्तु तुम्ह बड़ तप कीन्हा।मैं ब्रह्माँ मिलि तेहि बर दीन्हा।।
पुनि प्रभु कुंभकरन पहिं गयऊ।तेहि बिलोकि मन बिसमय भयऊ।।
जौं एहिं खल नित करब अहारू।होइहि सब उजारि संसारू।।
सारद प्रेरि तासु मति फेरी।मागेसि नीद मास षट केरी।।
kīnha bibidh tapa tīn'ihu bhāī.parama ugra nahiṁ barani so jāī..
gayau nikaṭa tapa dekhi bidhātā.māgahu bara prasanna maiṁ tātā..
kari binatī pada gahi dasasīsā.boleu bacana sunahu jagadīsā..
hama kāhū ke marahiṁ na mārẽ.bānara manuja jāti dui bārẽ..
evam-astu tumha baṛa tapa kīn'hā.maiṁ brahmā̃ mili tehi bara dīn'hā..
puni prabhu kumbhakaraṇa pahiṁ gayau.tehi biloki mana bisamaya bhayau..
jaũ ehiṁ khala nita karaba ahārū.hoihi saba ujāri saṁsārū..
sārada preri tāsu mati pherī.māgesi nīda māsa ṣaṭ kerī..
மூவரும் பலவகைத் தவங்களைச் செய்தனர்; மிகவும் கடுமையானவை, அவற்றை வர்ணிக்க இயலாது. அவர்களின் தவத்தைக் கண்டு படைப்பவன் அருகே வந்தான்; 'வரம் கேள், மகனே, நான் மகிழ்ந்தேன்' என்றான். தசசீசன் அவர் பாதங்களைப் பிடித்து வேண்டிக்கொண்டு, 'கேளு, ஜகதீசனே' என்று வாக்குகளைக் கூறினான். 'நாங்கள் யாராலும் கொல்லப்பட்டு மடியக் கூடாது. வானரர், மனிதர் என்ற இரு குலங்களை விட்டுவிட்டேன்.' 'அப்படியே ஆகட்டும், நீ பெருந்தவம் செய்தாய்' என்று பிரம்மாவும் நானும் சேர்ந்து அவனுக்கு அந்த வரத்தைக் கொடுத்தோம். பின்னர் பிரபு கும்பகர்ணனிடம் சென்றார்; அவனைக் கண்டு மனதில் வியப்பு ஏற்பட்டது. 'இந்தத் தீயவன் தினமும் உணவருந்தினால், உலகம் முழுவதும் அழிந்துபோகும்.' சாரதையைத் தூண்டி அவனது மனத்தைத் திருப்பினார்; அவன் ஆறு மாத உறக்கத்தைக் கேட்டான்.
தோஹா 177
गए बिभीषन पास पुनि कहेउ पुत्र बर मागु।तेहिं मागेउ भगवंत पद कमल अमल अनुरागु।।177।।
gae bibhīṣana pāsa puni kaheu putra bara māgu |tehiṁ māgeu bhagavaṁta pada-kamala amala anurāgu ||177||
பின்பு பிரம்மன் விபீஷணனிடம் சென்று, "மகனே, ஒரு வரத்தைக் கேள்" என்று கூறினார். அவனோ பகவானின் தாமரைப் பாதங்களின் மீது நிர்மலமான அன்பை வேண்டினான்.
சௌபாய் 178.1-4
तिन्हि देइ बर ब्रह्म सिधाए।हरषित ते अपने गृह आए।।
मय तनुजा मंदोदरि नामा।परम सुंदरी नारि ललामा।।
सोइ मयँ दीन्हि रावनहि आनी।होइहि जातुधानपति जानी।।
हरषित भयउ नारि भलि पाई।पुनि दोउ बंधु बिआहेसि जाई।।
गिरि त्रिकूट एक सिंधु मझारी।बिधि निर्मित दुर्गम अति भारी।।
सोइ मय दानवँ बहुरि सँवारा।कनक रचित मनिभवन अपारा।।
भोगावति जसि अहिकुल बासा।अमरावति जसि सक्रनिवासा।।
तिन्ह तें अधिक रम्य अति बंका।जग बिख्यात नाम तेहि लंका।।
tinhi dei bara brahma sidhāe |haraṣita te apane gṛha āe ||
maya tanujā mandodari nāmā |parama suṃdarī nāri lalāmā ||
soi mayã dīnhi rāvanahi ānī |hoihi jātudhāna-pati jānī ||
haraṣita bhayau nāri bhali pāī |puni dou baṃdhu biāhesi jāī ||
giri trikūṭa eka siṃdhu majhārī |bidhi nirmita durgama ati bhārī ||
soi maya dānavã bahuri saṃvārā |kanaka racita mani-bhavana apārā ||
bhogāvatī jasi ahi-kula bāsā |amarāvatī jasi sakra-nivāsā ||
tinh teṃ adhika ramya ati baṃkā |jaga bikhyāta nāma tehi laṅkā ||
அவர்களுக்கு வரங்களை அருளிவிட்டு பிரம்மா புறப்பட்டார்; அவர்களும் மகிழ்ச்சியுடன் தத்தம் இல்லங்களுக்குத் திரும்பினர். மாயனுக்கு மந்தோதரி என்பெயர் கொண்ட ஒரு மகள் இருந்தாள்; அவள் மிக அழகிய பெண்களில் சிறந்தவள். அந்த மாயன் அவளை அழைத்து வந்து ராவணனுக்குக் கொடுத்தான்; அவன் அசுரர்களுக்கு அரசனாவான் என அறிந்தே. நல்ல மனைவியைப் பெற்ற அவன் மகிழ்ந்தான்; பின்னர் தன் இரு சகோதரர்களுக்கும் திருமணம் செய்து வைத்தான். சமுத்திரத்தின் நடுவே திரிகூட மலை ஒன்று இருந்தது; பிரம்மாவால் படைக்கப்பட்டது, மிகவும் அணுக முடியாதது. அந்த மாயன் அசுரர்களுக்காக அதனை மீண்டும் அழகுபடுத்தினான்; தங்கத்தால் ஆன அளவற்ற மணிமாளிகைகளை எழுப்பினான். பாம்புகளின் இருப்பிடமான போகவதியைப் போலவும், இந்திரனின் வாசஸ்தலமான அமராவதியைப் போலவும். அவற்றை விட மேன்மையானதும் மிகவும் அழகியதுமான அந்த நகரம், உலகம் முழுவதும் லங்கா என்ற பெயரால் புகழ்பெற்றது.
தோஹா 178(क)-(ख)
खाईं सिंधु गभीर अति चारिहुँ दिसि फिरि आव॥
कनक कोट मनि खचित दृढ़ बरनि न जाइ बनाव॥178(क)॥
हरिप्रेरित जेहिं कलप जोइ जातुधानपति होइ॥
सूर प्रतापी अतुलबल दल समेत बस सोइ॥178(ख)॥
khāīṁ sindhu gabhīra ati cārihuṁ disi phiri āva |kanaka koṭ mani khacita dṛṛha barani na jāi banāva ||178(ka)||
hari-prerita jehiṁ kalapa joi jātudhāna-pati hoi |sūra pratāpī atula-bala dala sameta basa soi ||178(kha)||
ஆழமான சமுத்திரம் அதன் அகழியாய் நான்கு திசைகளிலும் சுற்றி வருகிறது; தங்கத்தாலான அதன் மதில்கள் மணிகளால் பதிக்கப்பட்டு உறுதியாகக் கட்டப்பட்டுள்ளன, அவற்றின் அழகின் வர்ணனை செய்ய இயலாது. எந்தக் கல்பத்தில் யார் ஹரியால் பிரேரிக்கப்பட்டு அசுரர்களின் தலைவனாகிறாரோ, அவர் அதுல பலம் கொண்ட வீரனும் பிரதாபசாலியுமாய், தன் படையுடன் அங்கே வாசம் செய்கிறார்.
சௌபாய் 179.1-4
रहे तहाँ निसिचर भट भारे।ते सब सुरन्ह समर संघारे।।
अब तहँ रहहिं सक्र के प्रेरे।रच्छक कोटि जच्छपति केरे।।
दसमुख कतहुँ खबरि असि पाई।सेन साजि गढ़ घेरेसि जाई।।
देखि बिकट भट बड़ि कटकाई।जच्छ जीव लै गए पराई।।
फिरि सब नगर दसानन देखा।गयउ सोच सुख भयउ बिसेषा।।
सुंदर सहज अगम अनुमानी।कीन्हि तहाँ रावन रजधानी।।
जेहि जस जोग बाँटि गृह दीन्हे।सुखी सकल रजनीचर कीन्हे।।
एक बार कुबेर पर धावा।पुष्पक जान जीति लै आवा।।
rahe tahā̃ nisi-cara bhaṭ bhāre |te saba suranha samara saṅghāre ||
aba tahā̃ rahahĩ sakra ke prere |racchaka koṭi jacchapati kere ||
dasamukha katahũ khabari asi pāī |sena sāji gaṛha gheresi jāī ||
dekhi bikaṭa bhaṭ baṛi kaṭakāī |jaccha jīva lai gae parāī ||
phiri saba nagara dasānana dekhā |gayu socha sukha bhayu biseṣā ||
sundara sahaja agama anumānī |kīnha tahā̃ rāvana rajadhānī ||
jehi jasa joga bā̃ṭi gṛha dīnhe |sukhī sakala rajanīcara kīnhe ||
ek bāra kubera para dhāvā |puṣpaka jāna jīti lai āvā ||
அங்கு வலிமைமிக்க அரக்க வீரர்கள் வாழ்ந்தனர்; அவர்கள் அனைவரையும் தேவர்கள் போரில் வதைத்தனர். இப்போது அங்கு, இந்திரனால் அனுப்பப்பட்ட, யட்சபதியின் கோடி காவலர்கள் வாழ்ந்து வந்தனர். தசமுகன் எங்கோ இதனை அறிந்தான்; படையை அணிவகுத்து, கோட்டையை முற்றுகையிடச் சென்றான். கொடூர வீரர்களையும் பெரும் படையையும் கண்டு, யட்சர்கள் உயிரைக் காப்பாற்றிக்கொண்டு ஓடிவிட்டனர். பின்னர் தசானன் நகரம் முழுவதையும் சுற்றிப் பார்த்தான்; அவன் கவலை நீங்கி, மிக்க மகிழ்ச்சி ஏற்பட்டது. அழகானது, இயல்பாகவே அணுகமுடியாதது என்று எண்ணி, அங்கு ராவணன் தன் தலைநகரை அமைத்தான். தகுதிக்கேற்ப வீடுகளைப் பிரித்துக் கொடுத்து, அனைத்து இரவலர்களையும் மகிழ்ச்சியாக்கினான். ஒரு முறை குபேரன் மீது பாய்ந்தான்; அவனை வென்று புஷ்பக விமானத்தைக் கொண்டு வந்தான்.
தோஹா 179
कौतुकहीं कैलास पुनि लीन्हेसि जाइ उठाइ।मनहुँ तौलि निज बाहुबल चला बहुत सुख पाइ।।179।।
kautukahī̃ kailāsa puni līnhesi jāi uṭhāi |manahũ tauli nija bāhubala calā bahuta sukha pāi ||179||
பின்னர் விளையாட்டாகவே கைலாஸ மலையைச் சென்று தூக்கினான்; தன் தோள்களின் வலிமையை அளந்தது போல மிகுந்த மகிழ்ச்சி பெற்றுச் சென்றான்.
Frequently Asked Questions
परंपरा में इसे ‘अनर्थ-निवारक’ पाठ माना जाता है: माया-छल, कुटिल-मित्र, और अनिष्ट-शत्रु से सावधानी का विवेक जगता है; साथ ही विभीषण-वृत्तांत के कारण शरणागति-भाव पुष्ट होता है—‘भगवत्पद-अनुराग’ की सिद्धि का संस्कार मिलता है।
सामान्य मानस-परंपरा में रक्षा/शरणागति हेतु ‘राम’ नाम-संपुट या ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ का जप-संपुट जोड़ा जाता है; विभीषण-भाव को लक्ष्य कर ‘रामचरण-शरणं’ प्रकार का संकल्प/स्मरण भी कुछ परंपराओं में किया जाता है।
Ask anything about Prakarana 18 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Awadhi recitation where available, and more.
