Opening the text

सगरयज्ञाश्वहरणम् · The Stolen Sacrificial Horse of Sagara
बालकाण्ड
முன்னைய உரை முடிந்ததும், மகிழ்ச்சியுடனும் கவனத்துடனும் இருந்த இராமன், தன் முன்னோர்கள் சகரன் யாகத்தை எவ்வாறு ஏற்பாடு செய்தான் என்பதை விரிவாகக் கூறுமாறு விசுவாமித்திரரை வேண்டினான். அப்போது விசுவாமித்திரர் சகர-உபాఖ్యானத்தைத் தொடங்கினார்—இமவான் மற்றும் விந்த்ய மலைகளுக்கிடையிலான பகுதியில் சகரனின் யாகம் நடைபெற, யாகக் குதிரையைப் பாதுகாக்க அம்ஷுமானை நியமித்தனர். பர்வ நாளில் (பௌர்ணமி/நிறைவு நாளில்) வாசவனான இந்திரன் ராட்சச வடிவம் கொண்டு யாகீய குதிரையைத் திருடிச் சென்றான். யாகப் புரோகிதர்கள் சபையில் சகரனிடம்—யாகத்தில் குறை ஏற்பட்டால் அது அசுபம்; ஆகவே உடனே குதிரையை மீட்டுவர வேண்டும் என்று எச்சரித்தனர். சகரன் தீட்சையில் நிலைத்தபடியே அம்ஷுமானும் புரோகிதக் குழுவும் உடன் அங்கேயே இருந்து, தன் அறுபதாயிரம் மகன்களுக்கு—கடல் சூழ்ந்த பூமியெங்கும் தேடுங்கள்; ஒழுங்காகத் தோண்டிச் செல்லுங்கள்; குதிரையும் திருடனும் கிடைக்கும் வரை நிற்காதீர்கள் என்று ஆணையிட்டான். அரசகுமாரர்கள் உற்சாகத்துடன் வைரம்போல் கூர்மையான நகங்கள், உழவுக் கருவிகள், ஈட்டிகள் கொண்டு பரந்த நிலப்பரப்பை கிழித்துத் தோண்டினர். பூமி மத்தனத்தால் பயங்கர ஒலிகள் எழுந்து, பாதாள உயிர்களும் கொல்லப்படத் தொடங்கின. அப்போது கலங்கிய தேவர்கள், கந்தர்வர்கள், அசுரர்கள், நாகர்கள் பிரம்மனை அணுகி—சகரபுத்திரர்கள் ‘யாகவிக்னகரன்’ என சந்தேகித்து உயிர்களை அழிக்கிறார்கள்; பூமி முழுதும் பிளந்து போகிறது என்று முறையிட்டனர்.
Verse 1
विश्वामित्रवचश्श्रुत्वा कथाऽन्ते रघुनन्दनः ।उवाच परमप्रीतो मुनिं दीप्तमिवानलम् ॥१॥
விச்வாமித்திரரின் வாக்கைச் செவிமடுத்து கதையின் முடிவில் ரகுநந்தனன் ஸ்ரீராமன் மிகுந்த மகிழ்ச்சியுடன், அக்னிபோல் ஒளிரும் முனிவரிடம் உரைத்தான்.
Verse 2
श्रोतुमिच्छामि भद्रं ते विस्तरेण कथामिमाम् ।पूर्वको मे कथं ब्रह्मन् यज्ञं वै समुपाहरत् ॥२॥
உமக்கு மங்களம் உண்டாகுக, ஹே பிராமணரே! இந்தக் கதையை விரிவாகக் கேட்க விரும்புகிறேன்—என் முன்னோர் யாகத்தை எவ்வாறு ஏற்பாடு செய்து தொடங்கினார்?
Verse 3
विश्वामित्रस्तु काकुत्स्थमुवाच प्रहसन्निव ।श्रूयतां विस्तरो राम सगरस्य महात्मनः ॥३॥
அப்போது விஸ்வாமித்ரர் புன்னகை பூத்தவராய் காகுத்ஸ்த ராமனை நோக்கி—“ஓ ராமா, மகாத்மா சகரனின் விரிவான வரலாற்றைக் கேள்” என்றார்.
Verse 4
शङ्करश्वशुरो नाम हिमवानचलोत्तमः ।विंध्यपर्वतमासाद्य निरीक्षेते परस्परम् ॥४॥
சங்கரனின் மாமனார் எனப் புகழ்பெற்ற மலைச்சிறந்த ஹிமவான், விந்திய மலைத்தொடரைக் அணுகி, இருவரும் ஒருவரையொருவர் நோக்கினர்.
Verse 5
तयोर्मध्ये प्रवृत्तोऽभूद्यज्ञ स्सपुरुषोत्तम ।स हि देशो नरव्याघ्र प्रशस्तो यज्ञकर्मणि ॥५॥
ஓ புருஷோத்தமனே! அந்த இரு மலைகளின் நடுவே யாகம் தொடங்கப்பட்டது; ஏனெனில் அந்த இடம், ஓ நரவ்யாக்ரனே, யாகச் செயல்களுக்கு மிகச் சிறந்ததாக இருந்தது.
Verse 6
तस्याश्वचर्यां काकुत्स्थ दृढधन्वा महारथः ।अंशुमानकरोत्तात सगरस्य मते स्थितः ॥६॥
ஏ காகுத்ஸ்த தாதா! உறுதியான வில்லுடைய மகாரதன் அஂசுமானன், சகரனின் ஆணையில் நிலைத்து, அந்த யாகக் குதிரையைப் பாதுகாத்தும் பின்தொடர்ந்தும் செயல்பட்டான்.
Verse 7
तस्य पर्वणि तं यज्ञं यजमानस्य वासवः ।राक्षसीं तनुमास्थाय यज्ञीयाश्वमपाहरत् ॥७॥
யாகத்தின் நிறைவு பர்வ நாளில், சகரன் யஜமானனாக யாகம் நடத்திக் கொண்டிருக்கையில், வாசவன் (இந்திரன்) ராக்ஷச வடிவம் ஏற்று யாகத்திற்குரிய அசுவத்தை அபகரித்தான்.
Verse 8
ह्रियमाणे तु काकुत्स्थ तस्मिन्नश्वे महात्मनः ।उपाध्यायगणास्सर्वे यजमानमथाब्रुवन् ॥८॥
ஓ காகுத்ஸ்தா! அந்த மகாத்மாவின் குதிரை அபகரிக்கப்படும்போது, எல்லா உபாத்யாயர் குழுக்களும் யஜமானனை நோக்கி அப்போது கூறினர்.
Verse 9
अयं पर्वणि वेगेन यज्ञियाश्वोऽपनीयते ।हर्तारं जहि काकुत्स्थ हयश्चैवोपनीयताम् ॥९॥
இந்த பர்வ நாளில் யாகத்திற்குரிய அசுவம் வேகமாக அபகரிக்கப்படுகிறது. ஓ காகுத்ஸ்தா! திருடனை வதைத்து, குதிரையையும் மீட்டுக் கொண்டு வருக.
Verse 10
यज्ञच्छिद्रं भवत्येतत्सर्वेषामशिवाय नः ।तत्तथा क्रियतां राजन् यथाऽच्छिद्रः क्रतुर्भवेत् ॥१०॥
இது யாகத்தில் குறையாகி நமையெல்லாம் அசுபத்தை விளைவிக்கும். ஆகவே அரசே, இந்தக் கிரது எந்தக் குறையும் இன்றி, இடையறாது நடைபெறுமாறு ஏற்பாடு செய்யுங்கள்.
Verse 11
उपाध्यायवच श्श्रुत्वा तस्मिन् सदसि पार्थिवः ।षष्टिं पुत्रसहस्राणि वाक्यमेतदुवाच ह ॥११॥
அந்த யாகசபையில் உபாத்யாயர்களின் வாக்கைக் கேட்ட அரசன், தன் அறுபதாயிரம் புதல்வர்களிடம் இவ்வாறு கூறினான்.
Verse 12
गतिं पुत्राः न पश्यामि रक्षसां परुषर्षभाः ।मन्त्रपूतैर्महाभागैरास्थितो हि महाक्रतुः ॥१२॥
என் புதல்வர்களே, மனிதர்களில் சிறந்தவர்களே! இங்கு ராக்ஷசர்கள் நுழைய எந்த வழியும் எனக்குத் தோன்றவில்லை; ஏனெனில் இந்த மஹாக்ரது மந்திரத்தால் புனிதமடைந்து, உயர்ந்த புரோகிதர்களால் பாதுகாக்கப்பட்டு நடத்தப்படுகிறது.
Verse 13
तद्गच्छत विचिन्वध्वं पुत्रकाः भद्रमस्तु वः ।समुद्रमालिनीं सर्वां पृथिवीमनुगच्छत ॥१३॥
ஆகையால், என் மக்களே, நீங்கள் சென்று தேடுங்கள்; உங்களுக்கு மங்களம் உண்டாகுக. கடல்களால் சூழப்பட்ட இந்த முழு பூமியையும் சுற்றிச் சென்று எங்கும் ஆராய்ந்து காணுங்கள்.
Verse 14
एकैकयोजनं पुत्रा विस्तारमधिगच्छत ।यावत्तुरगसन्दर्शः तावत् खनत मेदिनीम् ।तं चैव हयहर्तारं मार्गमाणा ममाज्ञया ॥१४॥
மக்களே, ஒவ்வொரு யோஜன அளவாகப் பகுதி பகுதியாய் நிலத்தை முறையாக ஆராயுங்கள். குதிரை கண்ணில் படும் வரை பூமியைத் தோண்டித் தேடுங்கள்; என் ஆணையின்படி அந்த யாகக் குதிரையை அபகரித்த திருடனையும் கண்டுபிடியுங்கள்.
Verse 15
दीक्षितः पौत्रसहितस्सोपाध्यायगणो ह्यहम् ।इह स्थास्यामि भद्रं वो यावत्तुरगदर्शनम् ॥१५॥
தீட்சை பெற்ற நான், என் பேரனுடன் மற்றும் ஆசாரியர் குழுவுடன் இங்கேயே தங்குவேன். குதிரை தரிசனம் கிடைக்கும் வரை உங்களுக்கு நலம் உண்டாகுக.
Verse 16
इत्युक्ता हृष्टमनसो राजपुत्रा महाबलाः ।जग्मुर्महीतलं राम पितुर्वचनयन्त्रिताः ॥१६॥
இவ்வாறு கூறப்பட்டதும், ஓ ராமா, மகிழ்ந்த மனத்துடன் மாபெரும் வலிமை கொண்ட அரசகுமாரர்கள் தந்தையின் கட்டளைக்குக் கட்டுப்பட்டு பூமியெங்கும் புறப்பட்டனர்.
Verse 17
योजनायामविस्तारमेकैको धरणीतलम् ।बिभिदुः परुषव्याघ्र वज्रस्पर्शसमैर्नखैः ॥१७॥
ஓ மனிதப் புலியே, அவர்களில் ஒவ்வொருவரும் ஒரு யோஜன அளவுள்ள நிலப்பகுதியை எடுத்துக் கொண்டு, இடியின்தொடுதல்போல் கடினமான நகங்களால் பூமியைப் பிளந்தனர்.
Verse 18
शूलैरशनिकल्पैश्च हलैश्चापि सुदारुणैः ।भिद्यमाना वसुमती ननाद रघुनन्दन ॥१८॥
இடிமின்னைப் போன்ற வேல்களாலும், மிகக் கொடுமையான கலப்பைகளாலும் பிளக்கப்பட்ட வஸுதை, ஓ ரகுநந்தனே, பேரொலியுடன் முழங்கியது.
Verse 19
नागानां मथ्यमानानामसुराणां च राघव ।राक्षसानां च दुर्धर्षस्सत्त्वानां निनदोऽभवत् ॥१९॥
ஓ ராகவா! (பூமி) மத்தப்படும்போது நாகர்கள், அசுரர்கள், ராட்சசர்கள் மற்றும் பிற துர்தரமான உயிர்களிடமிருந்து தாங்கமுடியாத ஆரவாரம் எழுந்தது.
Verse 20
योजनानां सहस्राणि षष्टिं तु रघुनन्दन ।बिभिदुर्धरणीं वीराः रसातलमनुत्तमम् ॥२०॥
ஏ ரகுநந்தன! அந்த வீரர்கள் (சகரபுத்ரர்கள்) அறுபதாயிரம் யோஜனை அளவிற்கு பூமியைப் பிளந்து, ஒப்பற்ற ரசாதல உலகை அடைந்தனர்.
Verse 21
एवं पर्वतसम्बाधं जम्बूद्वीपं नृपात्मजाः ।खनन्तो नरशार्दूल सर्वतः परिचक्रमुः ॥२१॥
ஏ நரசார்தூல! மலைகளால் நெருக்கமுற்ற ஜம்பூத்வீபத்தை இவ்வாறு தோண்டிக்கொண்டே, அந்த அரசகுமாரர்கள் எல்லாத் திசைகளிலும் சுற்றித் திரிந்தனர்.
Verse 22
ततो देवास्सगन्धर्वास्सासुरास्सहपन्नगाः ।सम्भ्रान्तमनसस्सर्वे पितामहमुपागमन् ॥२२॥
அப்போது தேவர்கள்—கந்தர்வர், அசுரர், நாகர் உடனாக—மனத்தில் கலக்கமுற்று அனைவரும் பிதாமகன் பிரம்மாவை அணுகினர்.
Verse 23
ते प्रसाद्य महात्मानं विषण्णवदनास्तदा ।ऊचुः परमसन्त्रस्ता पितामहमिदं वचः ॥२३॥
அவர்கள் மகாத்மன் (பிரம்மா) அவரைத் திருப்திப்படுத்தி, பின்னர் முகம் வாடி மிகுந்த அச்சத்துடன் பிதாமகனிடம் இவ்வார்த்தைகளை உரைத்தனர்.
Verse 24
भगवन् पृथिवी सर्वा खन्यते सगरात्मजैः ।बहवश्च महात्मानो हन्यन्ते तलवासिनः ॥२४॥
ஓ பகவனே! சகரனின் புதல்வர்கள் முழு பூமியையும் தோண்டுகின்றனர்; பாதாளத்தில் வாழும் பல மகாத்மாக்களும் கொல்லப்படுகின்றனர்.
Verse 25
अयं यज्ञहरोऽस्माकमनेनाश्वोऽपनीयते ।इति ते सर्वभूतानि निघ्नन्ति सगरात्मजाः ॥२५॥
‘இவனே எங்கள் யாகத்தை அழிப்பவன்; இவனாலேயே குதிரை அபகரிக்கப்பட்டது’ என்று எண்ணி சகரன் புதல்வர்கள் எல்லா உயிர்களையும் தாக்கி கொல்கின்றனர்.
The pivotal action is Sagara’s order to recover the yajñīya horse to prevent a “flaw” (chidra) in the sacrifice; the dilemma emerges when the princes, acting on suspicion, inflict widespread violence on subterranean beings while pursuing ritual restoration.
The sarga juxtaposes ritual necessity with ethical discernment: preserving yajña is presented as a public good, yet the narrative warns that duty without careful attribution of guilt can devolve into adharma through collateral harm.
Key landmarks include the Himavān–Vindhya region (site of the sacrifice), Jambūdvīpa as the searched domain, and Rasātala as the depth reached by excavation—mapping the episode onto a layered cosmography of earth and nether worlds.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.