Ramayana Ayodhya Kanda Sarga 4
Ayodhya KandaSarga 445 Verses

Sarga 4

अयोध्याकाण्डे चतुर्थः सर्गः — Rāma Summoned; Pushya Coronation Decision

अयोध्याकाण्ड

நகர மக்கள் சென்ற பின் தசரதன் அமைச்சர்களுடன் மீண்டும் ஆலோசித்து உறுதி செய்தான்—சுபமான புஷ்ய நக்ஷத்திரத்தில் உடனே ராமனுக்கு யுவராஜாபிஷேகம் நடத்த வேண்டும். ராமனை அழைத்து வர சுமந்திரனை அனுப்பினான்; மீண்டும் மீண்டும் அழைப்பு வந்ததால் ராமனுக்கு சிறு அச்சம் தோன்றியது—அது அரண்மனையின் கனத்த சூழலையும் உள்ளக நிகழ்வுகளின் நிலையற்ற தன்மையையும் காட்டியது. தனியறையில் தசரதன் அன்புடன் ராமனை வரவேற்று காரணம் கூறினான்—தர்மார்த்தகாமங்களும் யாகக் கடமைகளும் நிறைவேறின; இனி எனக்குள்ள மீதிக் கடமை உன் அபிஷேகமே. மக்கள் மற்றும் ‘பிரக்ருதி’கள் ராமராஜ்யத்தையே விரும்புகின்றனர் என்று சொல்லி, மேலும் தன் தீய கனவுகளையும், பிறந்த நட்சத்திரம் மீது சூரியன், செவ்வாய், ராகு ஆகிய கிரகங்களின் கடும் பாதிப்பையும் கூறி, அரசனுக்கு நெருங்கிய அபாயச் சுட்டுமுறையை உணர்த்தினான். ஆகவே மனம் மாறுவதற்கு முன்பும், அசம்பாவிதங்கள் எழுவதற்கு முன்பும் விரைந்து அபிஷேகம் செய்ய வேண்டும் என்று தீர்மானித்தான். தயாரிக்காக விரத விதிகளைச் சொன்னான்—உபவாசம், தர்பையில் உறக்கம், நண்பர்கள் விழிப்புடன் காவல். பரதன் இல்லாத காலம் சாதகமான வாய்ப்பெனக் கருதியபோதும் மனித மனத்தின் சஞ்சலத்தை எச்சரித்தான். அனுமதி பெற்ற ராமன் உடனே கௌசல்யாவிடம் செய்தி சொன்னான்; அவள் ஜனார்தனன்-விஷ்ணுவைத் தியானித்து பிராணாயாமத்தில் இருந்தாள். மகிழ்ந்து ஆசீர்வாதம் வழங்கினாள்; ராமன் லக்ஷ்மணனுடன் வரவிருக்கும் அரச லக்ஷ்மியைப் பகிர்ந்து சகோதர இணைஆட்சி உறுதியை வெளிப்படுத்தி, சீதையுடன் மீண்டும் திரும்பினான்.

Sanskrit recitationValmiki Ramayana 2.4

Shlokas

Verse 1

गतेष्वथ नृपो भूयः पौरेषु सह मन्त्रिभिः।मन्त्रयित्वा ततश्चक्रे निश्चयज्ञस्सनिश्चयम्।।2.4.1।।श्व एव पुष्यो भविताश्वोऽभिषेच्यस्तु मे सुतः।रामो राजीवताम्राक्षो यौवराज्य इति प्रभुः।।2.4.2।।

குடிமக்கள் சென்ற பின் அரசன் அமைச்சர்களுடன் மீண்டும் ஆலோசித்து உறுதியான தீர்மானம் செய்தான்—“நாளை புஷ்ய நட்சத்திரம்; தாமரைப் போல் செம்மை கொண்ட கண்களையுடைய என் மகன், இறைவன் ராமன், யுவராஜராக அபிஷேகம் பெறுவான்।”

Verse 2

गतेष्वथ नृपो भूयः पौरेषु सह मन्त्रिभिः।मन्त्रयित्वा ततश्चक्रे निश्चयज्ञस्सनिश्चयम्।।2.4.1।।श्व एव पुष्यो भविताश्वोऽभिषेच्यस्तु मे सुतः।रामो राजीवताम्राक्षो यौवराज्य इति प्रभुः।।2.4.2।।

அரசன் கூறினான்—“நாளை புஷ்ய நக்ஷத்திரம் எழும் போது, செந்தாமரைப் போன்ற செம்பொன் நிறக் கண்களையுடைய என் மகன் ராமன் யுவராஜ்யத்திற்கு அபிஷேகிக்கப்படுவான்।”

Verse 3

अथाऽन्तर्गृहमाविश्य राजा दशरथस्तदा।सूतमामन्त्रयामास रामं पुनरिहानय।।2.4.3।।

அப்போது அரசன் தசரதன் அந்தர்கிரகத்தில் நுழைந்து சாரதியை அழைத்து—‘ராமனை மீண்டும் இங்கே கொண்டு வா’ என்று கூறினான்॥

Verse 4

प्रतिगृह्य स तद्वाक्यं सूतः पुनरुपाययौ।रामस्य भवनं शीघ्रं राममानयितुं पुनः।।2.4.4।।

அந்த ஆணையை ஏற்று சாரதி மீண்டும் திரும்பிச் சென்று, ராமனை மீண்டும் அழைத்து வர விரைந்து ராமனின் மாளிகையை அடைந்தான்.

Verse 5

द्वार्स्थैरावेदितं तस्य रामायाऽऽगमनं पुनः।श्रुत्वैव चापि रामस्तं प्राप्तं शङ्कान्वितोऽभवत्।।2.4.5।।

வாசல்காவலர்கள் ராமனிடம் அவர் (சுமந்திரன்) மீண்டும் வந்துள்ளார் என்று அறிவித்தனர். அவர் திரும்பி வந்தார் என்று கேட்டவுடனே ராமனுக்கு அச்சமும் ஐயமும் எழுந்தது.

Verse 6

प्रवेश्य चैनं त्वरितं रामो वचनमब्रवीत्।यदागमनकृत्यं ते भूयस्तद्ब्रूह्यशेषतः।।2.4.6।।

ராமன் அவனை விரைவாக உள்ளே வரச் செய்து கூறினான்—“நீ மீண்டும் இவ்வளவு சீக்கிரம் வந்ததன் காரணம் என்ன? அனைத்தையும் முழுமையாகச் சொல்.”

Verse 7

तमुवाच तत स्सूतो राजा त्वां द्रष्टुमिच्छति।श्रुत्वा प्रमाणमत्र त्वं गमनायेतराय वा।।2.4.7।।

அப்போது தேரோட்டி கூறினான்—“அரசர் உங்களைச் சந்திக்க விரும்புகிறார். இதைக் கேட்டபின் இங்கே முடிவு உங்களதே—செல்வதா, இல்லையா.”

Verse 8

इति सूतवच श्श्रुत्वा रामोऽथ त्वरयाऽन्वितः।प्रययौ राजभवनं पुनर्द्रष्टुं नरेश्वरम्।।2.4.8।।

தேரோட்டியின் சொற்களை கேட்ட ராமன் அவசரத்துடன், நரேசனை மீண்டும் தரிசிக்க அரசமாளிகைக்குப் புறப்பட்டான்.

Verse 9

तं श्रुत्वा समनुप्राप्तं रामं दशरथो नृपः।प्रवेशयामास गृहं विवक्षुः प्रियमुत्तमम्।।2.4.9।।

ராமன் வந்தடைந்தான் எனக் கேட்ட தசரத மன்னன், மிகப் பிரியமான உயர்ந்த செய்தியைச் சொல்ல விரும்பி, அவனை உள்ளறைக்குள் அழைத்து நுழையச் செய்தான்.

Verse 10

प्रविशन्नेव च श्रीमान्राघवो भवनं पितुः।ददर्श पितरं दूरात्प्रणिपत्य कृताञ्जलिः।।2.4.10।।

திருமிகு ராகவன் தந்தையின் அரண்மனைக்குள் நுழைந்தவுடனே தூரத்திலிருந்து தந்தையைப் பார்த்தான்; கைகூப்பி வணங்கி பணிவுடன் தாழ்ந்து प्रणாமம் செய்தான்।

Verse 11

प्रणमन्तं समुत्थाप्य तं परिष्वज्य भूमिपः।प्रदिश्य चास्मै रुचिरमासनं पुनरब्रवीत्।।2.4.11।।

வணங்கிக் கொண்டிருந்த ராமனை அரசன் எழுப்பி, அணைத்துக் கொண்டு, அழகிய ஆசனத்தை அளித்து, பின்னர் மீண்டும் உரைத்தான்।

Verse 12

राम वृद्धोऽस्मि दीर्घायुर्भुक्ता भोगा मयेप्सिताः।अन्नवद्भिः क्रतुशतै स्तथेष्टं भूरिदक्षिणैः।।2.4.12।।

“ராமா, நான் நீண்ட ஆயுள் வாழ்ந்து இப்போது முதுமை அடைந்தேன். விரும்பிய இன்பங்களை அனுபவித்தேன்; அன்னம் நிறைந்தும் பெருந்தக்ஷிணையுடனும் நூறு யாகங்களை மனமாரச் செய்தேன்।”

Verse 13

जातमिष्टमपत्यं मे त्वमद्यानुपमं भुवि।दत्तमिष्टमधीतं च मया पुरुषसत्तम।।2.4.13।।

“மனிதர்களில் சிறந்தவனே, இன்று உன்னில் நான் பூமியில் ஒப்பற்ற, எனக்கு அருமையான மகனைப் பெற்றேன். நான் யாகங்களைச் செய்தேன், தானங்களை அளித்தேன், முறையாக வேத-சாஸ்திரங்களைப் பயின்றும் உள்ளேன்।”

Verse 14

अनुभूतानि चेष्टानि मया वीर सुखान्यपि।देवर्षिपितृविप्राणामनृणोऽस्मि तथाऽत्मनः।।2.4.14।।

வீரனே, நான் நாடிய இன்பங்களையெல்லாம் அனுபவித்துவிட்டேன். தேவர்கள், தேவரிஷிகள், பித்ருக்கள், பிராமணர்கள் இவர்களிடத்திலும், என் ஆத்மாவிடத்திலும் இப்போது நான் கடனற்றவன் (஋ணமुक्तன்) ஆகிறேன்.

Verse 15

न किञ्चिन्मम कर्तव्यं तवान्यत्राभिषेचनात्।अतो यत्त्वामहं ब्रूयां तन्मे त्वं कर्तुमर्हसि।।2.4.15।।

உன் அபிஷேகத்தைத் தவிர எனக்கு வேறு எந்தக் கடமையும் இல்லை. ஆகையால் நான் உனக்குச் சொல்வதைக் என் பொருட்டு நீ முறையாகச் செய்ய வேண்டும்.

Verse 16

अद्य प्रकृतयस्सर्वास्त्वामिच्छन्ति नराधिपम्।अतस्त्वां युवराजानमभिषेक्ष्यामि पुत्रक।।2.4.16।।

இன்று என் எல்லாப் பிரஜைகளும் உன்னையே அரசனாக விரும்புகின்றனர். ஆகவே, அன்புப் புதல்வா, உன்னை யுவராஜனாக நான் அபிஷேகம் செய்வேன்.

Verse 17

अपि चाद्याऽशुभान्राम स्वप्ने पश्यामि दारुणान्।सनिर्घाता दिवोल्का च पततीह महास्वना।।2.4.17।।

மேலும், ராமா, இந்நாட்களில் நான் கனவிலும் மிகக் கொடிய அசுப நிமித்தங்களைப் பார்க்கிறேன்; பகலிலும் இடியோசையுடன் பெருஞ்சத்தம் எழுப்பி உல்கைகள் இங்கே விழுகின்றன.

Verse 18

अवष्टब्धं च मे राम नक्षत्रं दारुणैर्ग्रहैः।आवेदयन्ति दैवज्ञाः सूर्याङ्गारकराहुभिः।।2.4.18।।

ராமா, ஜோதிடர்கள் என் பிறப்பு நட்சத்திரம் கொடிய கிரகங்களால் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது என அறிவிக்கின்றனர்—சூரியன், அங்காரகன் (செவ்வாய்) மற்றும் ராகு ஆகியோரால்.

Verse 19

प्रायेण हि निमित्तानामीदृशानां समुद्भवे।राजा हि मृत्युमाप्नोति घोरां वाऽऽपदमृच्छति।।2.4.19।।

இத்தகைய நிமித்தங்கள் தோன்றினால், பொதுவாக அரசன் மரணத்தை அடைவான் அல்லது கொடிய பேராபத்தில் அகப்படுவான்.

Verse 20

तद्यावदेव मे चेतो न विमुह्यति राघव।तावदेवाभिषिञ्चस्व चला हि प्राणिनां मतिः।।2.4.20।।

ஆகையால், ஓ ராகவா! என் மனம் இன்னும் குழம்பாதிருக்கும்போதே உன் அபிஷேகத்தை உடனே நிறைவேற்று; உயிர்களின் மனம் உண்மையிலேயே நிலையற்றது.

Verse 21

अद्य चन्द्रोऽभ्युपगतः पुष्यात्पूर्वं पुनर्वसू।श्वः पुष्ययोगं नियतं वक्ष्यन्ते दैवचिन्तकाः।।2.4.21।।

இன்று சந்திரன் புனர்வசு நட்சத்திரத்தில் சேர்ந்தான்; அது புஷ்யத்திற்கு முன்பதாகும். நாளை தெய்வசிந்தகர் (ஜோதிடர்) நிச்சயமாக புஷ்ய-யோகத்தை அறிவிப்பார்கள்।

Verse 22

ततः पुष्येऽभिषिञ्चस्व मनस्त्वरयतीव माम्। श्वस्त्वाऽहमभिषेक्ष्यामि यौवराज्ये परन्तप।।2.4.22।।

ஆகையால் புஷ்ய நட்சத்திரத்திலேயே உன் அபிஷேகம் நடைபெறட்டும்—என் மனம் என்னை அவசரப்படுத்துவது போல உள்ளது. பகைவரை அடக்கும் வீரனே, நாளை நான் உன்னை யுவராஜ்யத்தில் அபிஷேகம் செய்வேன்।

Verse 23

तस्मात्त्वयाऽद्य प्रभृति निशेयं नियतात्मना।सह वध्वोपवस्तव्या दर्भप्रस्तरशायिना।।2.4.23।।

எனவே இன்றிரவு முதலே தன்னடக்கத்துடன்—மனைவியுடன் சேர்ந்து—உபவாசம் இருந்து, தர்பை (குச்சை) பரப்பிய படுக்கையில் உறங்க வேண்டும்।

Verse 24

सुहृदश्चाप्रमत्तास्त्वां रक्षन्त्वद्य समन्ततः।भवन्ति बहु विघ्नानि कार्याण्येवंविधानि हि।।2.4.24।।

இன்றுமுதல் உன் சுஹ்ருதர்கள் (நண்பர்கள்) எச்சரிக்கையுடன் எல்லாத் திசைகளிலும் உன்னைப் பாதுகாக்கட்டும்; ஏனெனில் இத்தகைய காரியங்களில் பல தடைகள் நிச்சயம் உண்டாகும்।

Verse 25

विप्रोषितश्च भरतो यावदेव पुरादितः।तावदेवाभिषेकस्ते प्राप्तकालो मतो मम।।2.4.25।।

பரதன் இந்த நகரத்திலிருந்து வெளியே தங்கியிருக்கும் வரையில்—என் கருத்தில்—உன் அபிஷேகமே காலத்திற்கேற்றதும் தகுந்ததுமாகும்।

Verse 26

कामं खलु सतां वृत्ते भ्राता ते भरतस्स्थितः।ज्येष्ठानुवर्ती धर्मात्मा सानुक्रोशो जितेन्द्रियः।।2.4.26।।

உண்மையாகவே உன் சகோதரன் பரதன் சத்புருஷர்களின் ஒழுக்கத்தில் நிலைத்தவன். மூத்தவரைத் தொடர்ந்து நடப்பவன், தர்மாத்மா, கருணையுள்ளவன், இந்திரியங்களை வென்றவன்॥

Verse 27

किन्तु चित्तं मनुष्याणामनित्यमिति मे मतिः।सतां च धर्मनित्यानां कृतशोभि च राघव।।2.4.27।।

ஆனால், ஹே ராகவா, என் கருத்து என்னவெனில் மனிதர்களின் மனம் நிலையற்றது—சத்புருஷர்களினதும், தர்மத்தில் நிலைத்தவர்களினதும், மேலும் மங்களமாகச் செய்யப்பட்டிருந்தாலும் கூட॥

Verse 28

इत्युक्त स्सोऽभ्यनुज्ञात श्श्वोभाविन्यभिषेचने।व्रजेति रामः पितरमभिवाद्याभ्ययाद्गृहम्।।2.4.28।।

இவ்வாறு மறுநாள் நடைபெறவிருந்த அபிஷேகத்தைப் பற்றி கூறி, தசரதன் ‘செல்’ என்று ராமனுக்கு அனுமதி அளித்தான். ராமன் தந்தைக்கு வணங்கி தன் இல்லத்திற்குத் திரும்பினான்॥

Verse 29

प्रविश्य चात्मनो वेश्मराज्ञोद्दिष्टेऽभिषेचने।तत्क्षणेन विनिर्गम्य मातुरन्तपुरं ययौ।।2.4.29।।

அரசன் அபிஷேகத்தை நிர்ணயித்தபின் ராமன் தன் இல்லத்தில் நுழைந்தான்; ஆனால் உடனே வெளியே வந்து தாயின் அந்தப்புரத்திற்குச் சென்றான்॥

Verse 30

तत्र तां प्रवणामेव मातरं क्षौमवासिनीम्।वाग्यतां देवतागारे ददर्शाऽऽयाचतीं श्रियम्।।2.4.30।।

அங்கே அவர் தம் தாயை கண்டார்—நுண்ணிய க்ஷௌம ஆடை அணிந்தவளாய், பணிவுடன் வணங்கியவளாய்; தேவாலயத்தில் வாக்கை அடக்கி, அரசுச் செல்வத்தை வேண்டி பிரார்த்தித்துக் கொண்டிருந்தாள்।

Verse 31

प्रागेव चागता तत्र सुमित्रा लक्ष्मण स्तथा।सीता चानायिता श्रुत्वा प्रियं रामाभिषेचनम्।।2.4.31।।

அங்கே முன்பே சுமித்ரையும் லக்ஷ்மணனும் வந்திருந்தனர்; ராமாபிஷேகத்தின் இனிய செய்தியை கேட்டதும் சீதையும் அழைக்கப்பட்டு கொண்டு வரப்பட்டாள்।

Verse 32

तस्मिन् काले हि कौशल्या तस्थावामीलितेक्षणा।सुमित्रयाऽन्वास्यमाना सीतया लक्ष्मणेन च।।2.4.32।।

அந்நேரத்தில் கௌசல்யை அரைமூடிய கண்களுடன் தியானத்தில் நின்றிருந்தாள்; சுமித்ரை, சீதை, லக்ஷ்மணன் ஆகியோர் அவளுக்கு அருகில் சேவையாக இருந்தனர்।

Verse 33

श्रुत्वा पुष्येण पुत्रस्य यौवराज्याऽभिषेचनम्।प्राणायामेन पुरुषं ध्यायमाना जनार्दनम्।।2.4.33।।

புஷ்ய நக்ஷத்திரத்தில் தன் மகனின் யுவராஜ்யாபிஷேகம் நடைபெறும் என்று கேட்டு, அவள் பிராணாயாமத்தின் மூலம் புருஷோத்தமனான ஜனார்தனனைத் தியானித்தாள்।

Verse 34

तथा सनियमामेव सोऽभिगम्याभिवाद्य च।उवाच वचनं रामो हर्षयंस्तामनिन्दिताम्।।2.4.34।।

அவள் நியம அனுஷ்டானத்தில் லயித்திருந்தபோதே ராமன் அருகே சென்று வணங்கி, அந்த குற்றமற்ற தாயின் மகிழ்ச்சி பெருகுமாறு இனிய சொற்களை உரைத்தான்।

Verse 35

अम्ब पित्रा नियुक्तोऽस्मि प्रजापालनकर्मणि।भविता श्वोऽभिषेको मे यथा मे शासनं पितुः।।2.4.35।।

அம்மா, தந்தை என்னை குடிமக்கள் பாதுகாப்பும் ஆட்சிப் பணியும் செய்ய நியமித்தார். தந்தையின் ஆணைப்படி நாளை எனக்கு அபிஷேகம் நடைபெறும்.

Verse 36

सीतयाप्युपवस्तव्या रजनीयं मया सह।एवमृत्विगुपाध्यायै स्सह मामुक्तवान्पिता।।2.4.36।।

இன்றிரவு என்னுடன் சீதையும் உபவாசம் இருக்க வேண்டும்; அதுபோலவே யாகம் நடத்தும் ருத்விகர்களும் ஆசாரியர்களும். தந்தை எனக்கு இவ்வாறே கூறினார்.

Verse 37

यानि यान्यत्र योग्यानि श्वोभाविन्यभिषेचने।तानि मे मङ्गलान्यद्य वैदेह्याश्चैव कारय।।2.4.37।।

நாளை நடைபெறவுள்ள அபிஷேகத்திற்காக இங்கே ஏற்ற மங்கலச் சடங்குகள் எவை எவையோ, அவை அனைத்தையும் இன்று எனக்கும் வைதேஹி (சீதா)க்கும் செய்து விடு.

Verse 38

एतच्छ्रुत्वा तु कौशल्या चिरकालाभिकाङ्क्षितम्।हर्षबाष्पकलं वाक्यमिदं राममभाषत।।2.4.38।।

நீண்ட காலமாகக் காத்திருந்த இந்தச் செய்தியை கேட்ட கௌசல்யை, ஆனந்தக் கண்ணீரால் குரல் தழுதழுக்க ராமனிடம் இவ்வாறு கூறினாள்.

Verse 39

वत्स राम चिरं जीव हतास्ते परिपन्थिनः।ज्ञातीन्मे त्वं श्रिया युक्त स्सुमित्रायाश्च नन्दय।।2.4.39।।

வத்ஸ ராமா, நீண்ட நாள் வாழ்வாயாக; உன் பகைவர்கள் அழிவாராக. அரசச் செல்வத்தால் அலங்கரித்து, என் உறவினரையும் சுமித்ரையின் உறவினரையும் மகிழ்விப்பாயாக॥

Verse 40

कल्याणे बत नक्षत्रे मयि जातोऽसि पुत्रक।येन त्वया दशरथो गुणैराराधितः पिता।।2.4.40।।

அஹோ மகனே, நீ எனக்குச் சுப நக்ஷத்திரத்தில் பிறந்தாய்; உன் நற்குணங்களால் தந்தை தசரதனை மகிழ்வித்தாய்॥

Verse 41

अमोघं बत मे क्षान्तं पुरुषे पुष्करेक्षणे। येयमिक्ष्वाकुराज्यश्रीः पुत्र त्वां संश्रयिष्यति।।2.4.41।।

அஹோ மகனே, தாமரைக் கண்களையுடைய பரமபுருஷனிடத்தில் என் பொறுமைமிகு பக்தி வீணாகவில்லை; இப்போது இக்ஷ்வாகு குலத்தின் அரசச் செல்வம் உன்னைச் சாரும்॥

Verse 42

इत्येवमुक्तो मात्रेदं रामो भ्रातरमब्रवीत्।प्राञ्जलिं प्रह्वमासीनमभिवीक्ष्य स्मयन्निव।।2.4.42।।

தாய் இவ்வாறு கூறியபோது, கைகூப்பி பணிவுடன் அமர்ந்திருந்த சகோதரனை நோக்கி, மெல்லிய புன்னகையுடன் ராமன் இவ்வாறு உரைத்தான்॥

Verse 43

लक्ष्मणेमां मया सार्धं प्रशाधि त्वं वसुन्धराम्।द्वितीयं मेऽन्तरात्मानं त्वामियं श्रीरुपस्थिता।।2.4.43।।

லக்ஷ்மணா, என்னுடன் சேர்ந்து இந்த வஸுந்தரையை ஆளுவாயாக. நீ எனக்கு இரண்டாம் அந்தராத்மா போன்றவன்; ஆகையால் இந்த அரசச் செல்வம் உன்னிடமும் வந்து சேர்ந்தது॥

Verse 44

सौमित्रे भुङ्क्ष्व भोगांत्स्वमिष्टान्राज्यफलानि च।जीवितं च हि राज्यं च त्वदर्थमभिकामये।।2.4.44।।

ஓ சௌமித்ரே! உனக்கு விருப்பமான இன்பங்களை அனுபவி; அரசாட்சியின் பலன்களையும் பெறுக. உண்மையாகவே, உயிரும் அரசும்—இரண்டையும் உன் பொருட்டே நான் விரும்புகிறேன்.

Verse 45

इत्युक्त्वा लक्ष्मणं रामो मातरावभिवाद्य च।अभ्यनुज्ञाप्य सीतां च जगाम स्वं निवेशनम्।।2.4.45।।

இவ்வாறு லக்ஷ்மணனிடம் கூறிய ராமன், தன் இரு தாய்மார்களுக்கும் வணக்கம் செலுத்தினான். பின்னர் சீதையின் அனுமதியையும் பெற்று, தன் இல்லத்திற்குச் சென்றான்.

Frequently Asked Questions

The pivotal action is Daśaratha’s decision to expedite Rāma’s yuvarāja-abhiṣeka. The ethical tension lies in balancing public consent and dynastic duty against instability signaled by omens and the acknowledged fickleness of human intention—prompting a policy of immediate, dharma-framed action.

The chapter teaches that governance requires timely resolve (niścaya) anchored in duty, while recognizing impermanence in mental states and external conditions. It also models disciplined preparation—vrata, restraint, vigilance—as an ethical technology for undertaking high-stakes public rites.

Cultural landmarks include the royal inner apartments, the devatāgāra (domestic shrine space), and coronation protocol tied to nakṣatra timing (Punarvasu → Pushya) and graha discourse (Sun–Mars–Rāhu). Ritual markers such as darbha-bed fasting and priestly supervision situate the episode within courtly-vedic ceremonial culture.

Ask anything about Sarga 4 of the Valmiki Ramayana

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App