Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 4, Shloka 14
अयोध्याकाण्डे चतुर्थः सर्गः
Rāma Summoned; Pushya Coronation Decision
अनुभूतानि चेष्टानि मया वीर सुखान्यपि।देवर्षिपितृविप्राणामनृणोऽस्मि तथाऽत्मनः।।2.4.14।।
anubhūtāni ceṣṭāni mayā vīra sukhāny api | devarṣi-pitṛ-viprāṇām anṛṇo 'smi tathātmanaḥ || 2.4.14 ||
வீரனே, நான் நாடிய இன்பங்களையெல்லாம் அனுபவித்துவிட்டேன். தேவர்கள், தேவரிஷிகள், பித்ருக்கள், பிராமணர்கள் இவர்களிடத்திலும், என் ஆத்மாவிடத்திலும் இப்போது நான் கடனற்றவன் (ணமुक्तன்) ஆகிறேன்.
O mighty son! I have experienced all the pleasures I longed for. I redeemed my debt to the gods, the sages, my ancestors, brahmins and to myself.
FAQs
Dharma is framed as repayment of life’s obligations (ṛṇa): to divine order, tradition, teachers/priests, ancestors, and one’s own conscience.
Daśaratha explains that he has completed the major obligations of a king and householder, preparing the ground for succession.
Conscientious fulfillment of duties—Daśaratha’s sense of moral accounting before handing over power.