Sukta 16
Rishi: Vratya (mythic/cosmic subject; traditional attribution varies in ancillary lists)
Devata: Vratya / Prāṇa-functions (here Apāna) as cosmic principle
Chandas: Prose-like Atharvanic style (not a strict ṛgvedic meter; often treated as mixed/anuṣṭubh-adjacent in later catalogues)
அதர்வவேதம் 15.16 வ்ராத்ய-சிந்தனையைத் தொடர்ந்து, வ்ராத்யனின் அபானம் (கீழ்நோக்கிச் செல்லும் மூச்சு/பிராணன்) என்பதை முக்கிய யாஜ்ஞிக மற்றும் காலண்டர்-சார்ந்த யதார்த்தங்களுடன் இணைத்து, உடலியலை அண்டவியலாக மாற்றுகிறது. அமாவாசை (புதிய நிலா இரவு), யஜ்ஞம் (வேள்வி), தக்ஷிணா (ஆசாரியருக்கான காணிக்கை/கூலி) போன்றவற்றை வ்ராத்யனின் ‘அபான-அங்கங்கள்’ என அறிவிப்பதன் மூலம், எல்லைக்காலம், சடங்கு-செயல், கட்டாய தானம் ஆகியவை உட்பொருளான அண்டச் செயல்பாடுகளாகப் புனிதப்படுத்தப்படுகின்றன. இதன் வலிமை ஒருங்கிணைப்பானது: பிராமணிய வேள்வி-ஒழுங்குக்குள் வ்ராத்யனின் இடத்தை அங்கீகரிக்கிறது; அதே நேரத்தில் மூச்சே சடங்கின் இயக்கியும் சமூகச் சட்டப்பூர்வத்தன்மையின் ஆதார-இயந்திரமும் என வலியுறுத்துகிறது.
Mantras
Mantra 1
तस्य॒ व्रात्य॑स्य ।योऽस्य प्रथ॒मोऽपा॒नः सा पौ॑र्णमा॒सी
அந்த வ்ராத்யனுடைய முதல் அபான-பிராணன்—அவளே பௌர்ணமாசீ (பூர்ணிமா).
Mantra 2
तस्य॒ व्रात्य॑स्य ।योऽस्य द्वि॒तीयो॑ऽपा॒नः साष्ट॑का
அந்த வ்ராத்யனுடைய—அவனுடைய அபான-பிராணங்களில் இரண்டாவதாக இருப்பது—அதே அஷ்டகா ஆகும்.
Mantra 3
तस्य॒ व्रात्य॑स्य ।योऽस्य तृ॒तीयो॑ऽपा॒नः सामा॑वा॒स्या
அந்த வ்ராத்யனுடைய—அவனுடைய அபான-பிராணங்களில் மூன்றாவதாக இருப்பது—அதே அமாவாசை (புதிய நிலா இரவு) ஆகும்.
Mantra 4
तस्य॒ व्रात्य॑स्य । योऽस्य चतु॒र्थोऽपा॒नः सा श्र॒द्धा
அந்த வ்ராத்யனுடைய—அவனுடைய அபான-பிராணங்களில் நான்காவதாக இருப்பது—அதே ஸ்ரத்தா (श्रद्धा) ஆகும்.
Mantra 5
तस्य॒ व्रात्य॑स्य । योऽस्य पञ्च॒मोऽपा॒नः सा दी॒क्षा
அந்த வ்ராத்யனுடைய—அவனுடைய அபான-பிராணங்களில் ஐந்தாவது எது இருக்கிறதோ, அதுவே தீக்ஷை (அபிஷேகம்/சடங்கு) ஆகும்.
Mantra 6
तस्य॒ व्रात्य॑स्य । योऽस्य ष॒ष्ठोऽपा॒नः स य॒ज्ञः
அந்த வ்ராத்யனுடைய—அவனுடைய அபான-பிராணங்களில் ஆறாவது எது இருக்கிறதோ, அதுவே யஜ்ஞம் ஆகும்.
Mantra 7
तस्य॒ व्रात्य॑स्य । योऽस्य सप्त॒मोऽपा॒नस्ता इ॒मा दक्षि॑णाः
அந்த வ்ராத்யனுடைய—அவனுடைய ஏழாவது, அபானன் (கீழ்நோக்கிச் செல்லும் பிராணன்)—அவையே இத்தகைய தக்ஷிணைகள் (யாகத் தக்ஷிணை/புரோகிதக் காணிக்கை) ஆகும்.
Frequently Asked Questions
Here the Vratya is treated as a cosmic figure, not only a social category. The hymn speaks of the Vratya’s inner breaths (especially apāna) as identical with major ritual and temporal powers.
The sukta uses bandhu logic: inner physiology mirrors outer cosmos. By saying a particular apāna ‘is’ Amāvāsyā or ‘is’ Yajña, it makes liminal time and sacrifice part of a single cosmic-bodily system that can be ritually affirmed.
It means the priestly fee is presented as a necessary, power-bearing element of the rite—cosmically grounded rather than optional. Giving dakṣiṇā becomes a sacral act that completes and legitimates the ritual order.
Ask anything about Sukta 16 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.