Adhyaya 6

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने अगस्त्ययात्राजनार्दनाविर्भावो नाम पञ्चमो ऽध्यायः अथोपवेश्य चैवैनमासने परमाद्भुते / हयाननमुपागत्यागस्त्यो वाक्यं समब्रवीत्

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने ‘अगस्त्ययात्राजनार्दनाविर्भावः’ नाम पञ्चमोऽध्यायः। अथ परमाद्भुते आसने एनम् उपवेश्य, हयाननं उपागत्य अगस्त्यो वाक्यं समब्रवीत्।

Verse 2

भगवन्सर्वधर्मज्ञ सर्वसिद्धान्तवित्तम् / लोकाभ्युदयहेतुर्हि दर्शनं हि भवादृशाम्

भगवन् सर्वधर्मज्ञ सर्वसिद्धान्तवित्त! भवादृशां दर्शनं हि लोकाभ्युदयहेतुः।

Verse 3

आविर्भावं महादेव्यास्तस्या रूपान्तराणि च / विहारश्चैव मुख्या ये तान्नो विस्तरतो वद

महादेव्याः आविर्भावं तस्याः रूपान्तराणि च । ये च मुख्याः विहाराः, तान् अस्मान् प्रति विस्तरेण वद ॥

Verse 4

हयग्रीव उवाच अनादिरखिलाधारा सदसत्कर्मरूपिणी / ध्यानैकदृश्या ध्यानाङ्गी विद्याङ्गी हृदयास्पदा

हयग्रीव उवाच—अनादिः अखिलाधारा सदसत्कर्मरूपिणी । ध्यानैकदृश्या ध्यानाङ्गी विद्याङ्गी हृदयास्पदा ॥

Verse 5

आत्मैक्याद्व्यक्तिमायाति चिरानुष्ठानगौरवात्

आत्मैक्यात् व्यक्तिम् आयाति चिरानुष्ठानगौरवात् ॥

Verse 6

आदौ प्रादुरभूच्छक्तिर्ब्रह्मणो ध्यानयोगतः / प्रकृतिर्नाम सा ख्याता देवानामिष्टसिद्धिदा

आदौ प्रादुरभूत् शक्तिः ब्रह्मणो ध्यानयोगतः । प्रकृतिर् नाम सा ख्याता देवानाम् इष्टसिद्धिदा ॥

Verse 7

द्वितीयमुदभूद्रूपं प्रवृत्ते ऽमृतमन्थने / शर्वसंमोहजनकमवाङ्मनसगोजरम्

द्वितीयम् उदभूत् रूपं प्रवृत्तेऽमृतमन्थने । शर्वसंमोहजनकं अवाङ्मनसगोजरम् ॥

Verse 8

यद्दर्शनादभूदीशः सर्वज्ञो ऽपि विमोहितः / विसृज्य पार्वतीं शीघ्रन्तया रुद्धो ऽतनोद्रतम्

यद्दर्शनाद् ईशः सर्वज्ञोऽपि विमोहितोऽभूत्। पार्वतीं विसृज्य शीघ्रं तया रुद्धः स रतं तनौद्॥

Verse 9

तस्यां वै जनयामास शास्तारमसुरार्दनम्

तस्यां वै जनयामास शास्तारम् असुरार्दनम्॥

Verse 10

अगस्त्य उवाच कथं वै सर्वभूतेशो वशी मन्मथ शासनः / अहो विमोहितो देव्या जनयामास चात्मजम्

अगस्त्य उवाच—कथं वै सर्वभूतेशो वशी मन्मथशासनः। अहो देव्या विमोहितो जनयामास चात्मजम्॥

Verse 11

हयग्रीव उवाच पुरामरपुराधीशो विजयश्रीसमृद्धिमान् / त्रैलोक्यं पालयामास सदेवासुरमानुषम्

हयग्रीव उवाच—पुरा अमरपुराधीशो विजयश्रीसमृद्धिमान्। त्रैलोक्यं पालयामास सदेवासुरमानुषम्॥

Verse 12

कैलासशिखराकारं गजेन्द्रमधिरुह्य सः / चचाराखिललोकेषु पूज्यमानो ऽखिलैरपि / तं प्रमत्तं विदित्वाथ भवानीपतिख्ययः

कैलासशिखराकारं गजेन्द्रम् अधिरुह्य सः। चचाराखिललोकेषु पूज्यमानोऽखिलैरपि॥ तं प्रमत्तं विदित्वाथ भवानीपतिख्ययः॥

Verse 13

दुर्वाससमथाहूय प्रजिघाय तदन्तिकम् / खण्डाजिनधरो दण्डीधूरिधूसरविग्रहः / उन्मत्तरूपधारी च ययौ विद्याधराध्वना

दुर्वाससमथाहूय तदन्तिकं प्रजिघाय सः। खण्डाजिनधरो दण्डी धूरिधूसरविग्रहः। उन्मत्तरूपधारी च विद्याधराध्वना ययौ॥

Verse 14

एतस्मिन्नन्तरे काले काचिद्विद्याधराङ्गना / यदृच्छयागता तस्य पुरश्चारुतराकृतिः

एतस्मिन्नन्तरे काले काचिद्विद्याधराङ्गना। यदृच्छया समायाता तस्य पुरश्च चारुतराकृतिः॥

Verse 15

चिरकालेन तपसा तोषयित्वा परांबिकाम् / तत्समर्पितमाल्यं च लब्ध्वा संतुष्टमानसा

चिरकालेन तपसा तोषयित्वा पराम्बिकाम्। तत्समर्पितमाल्यं च लब्ध्वा सन्तुष्टमानसा॥

Verse 16

तां दृष्ट्वा मृगुशावाक्षीमुवाच मुनिपुङ्गवः / कुत्र वा गम्यते भीरु कुतो लब्धमिदं त्वया

तां दृष्ट्वा मृगुशावाक्षीं उवाच मुनिपुङ्गवः। कुत्र वा गम्यते भीरु कुतो लब्धमिदं त्वया॥

Verse 17

प्रणम्य सा महात्मानमुवाच विनयान्विता / चिरेण तपसा ब्रह्मन्देव्या दत्तं प्रसन्नया

प्रणम्य सा महात्मानम् उवाच विनयान्विता। चिरेण तपसा ब्रह्मन् देव्याः दत्तं प्रसन्नया॥

Verse 18

तछ्रुत्वा वचनं तस्याः सो ऽपृच्छन्माल्यमुत्तमम् / पृष्टमात्रेण सा तुष्टा ददौ तस्मै महात्मने

तच्छ्रुत्वा तस्याः वचनं स उत्तमं माल्यमपृच्छत्। पृष्टमात्रेण सा तुष्टा तस्मै महात्मने ददौ॥

Verse 19

कराभ्यां तत्समादाय कृतार्थो ऽस्मीति सत्वरम् / दधौ स्वशिरसा भक्त्या तामुवाचातिर्षितः

कराभ्यां तत्समादाय ‘कृतार्थोऽस्मी’ति सत्वरम्। भक्त्या स्वशिरसि दधौ तामुवाचातिहर्षितः॥

Verse 20

ब्रह्मादीनामलभ्यं यत्तल्लब्धं भाग्यतो मया / भक्तिरस्तु पदांभोजे देव्यास्तव समुज्ज्वला

ब्रह्मादीनामलभ्यं यत्तल्लब्धं भाग्यतो मया। देव्यास्तव पदाम्भोजे भक्तिरेव समुज्ज्वला॥

Verse 21

भविष्यच्छोभनाकारे गच्छ सौम्ये यथासुखम् / सा तं प्रणम्य शिरसा ययौ तुष्टा यथागतम्

भविष्यच्छोभनाकारे गच्छ सौम्ये यथासुखम्। सा तं प्रणम्य शिरसा ययौ तुष्टा यथागतम्॥

Verse 22

प्रेषयित्वा स तां भूयो ययौ विद्याधराध्वना / विद्याधरवधूहस्तात्प्रतिजग्राह वल्लकीम्

प्रेषयित्वा स तां भूयो ययौ विद्याधराध्वना। विद्याधरवधूहस्तात् प्रतिजग्राह वल्लकीम्॥

Verse 23

दिव्यस्रगनुलेपांश्च दिव्यान्याभरणानि च / क्वचिद्गृह्णन्क्वचिद्गा यन्क्वचिद्धसन्

दिव्यस्रगनुलेपांश्च दिव्यान्याभरणानि च। क्वचिद्गृह्णन् क्वचिद्गायन् क्वचिद्धसन्॥

Verse 24

स्वेच्छाविहारी स मुनिर्ययौ यत्र पुरन्दरः / स्वकरस्थां ततो मालां शक्राय प्रददौ मुनिः

स्वेच्छाविहारी स मुनिर्ययौ यत्र पुरन्दरः। स्वकरस्थां ततो मालां शक्राय प्रददौ मुनिः॥

Verse 25

तां गृहीत्वा गजस्कन्धे स्थापयामास देवराट् / गजस्तु तां गृहीत्वाथ प्रेषयामास भूतले

तां गृहीत्वा गजस्कन्धे स्थापयामास देवराट्। गजस्तु तां गृहीत्वाथ प्रेषयामास भूतले॥

Verse 26

तां दृष्ट्वा प्रेषितां मालां तदा क्रोधेन तापसः / उवाच न धृता माला शिरसा तु मयार्पिता

तां दृष्ट्वा प्रेषितां मालां तदा क्रोधेन तापसः। उवाच न धृता माला शिरसा तु मयार्पिता॥

Verse 27

त्रैलोक्यैश्वर्यमत्तेन भवता ह्यवमानिता / महादेव्या धृता या तु ब्रह्माद्यैः पूज्यतेहि सा

त्रैलोक्यैश्वर्यमत्तेन भवता ह्यवमानिता। महादेव्या धृता या तु ब्रह्माद्यैः पूज्यते हि सा॥

Verse 28

त्वया यच्छासितो लोकः सदेवासुरमानुषः / अशोभनो ह्यतेजस्को मम शापाद्भविष्यति

त्वया यच्छासितो लोकः सदेवासुरमानुषः। अशोभनो ह्यतेजस्को मम शापाद्भविष्यति॥

Verse 29

इति शप्त्वा विनीतेन तेन संपूजितो ऽपि सः / तूष्णीमेव ययौ ब्रह्मन्भाविकार्यमनुस्मरन्

इति शप्त्वा विनीतेन तेन संपूजितोऽपि सः। तूष्णीमेव ययौ ब्रह्मन् भाविकार्यमनुस्मरन्॥

Verse 30

विजयश्रीस्ततस्तस्य दैत्यं तु बलिमन्वगात् / नित्यश्रीर्नित्यपुरुषं वासुदेवमथान्वगात्

विजयश्रीस्ततस्तस्य दैत्यं तु बलिमन्वगात्। नित्यश्रीर्नित्यपुरुषं वासुदेवमथान्वगात्॥

Verse 31

इन्द्रो ऽपि स्वपुरं गत्वा सर्वदेवसमन्वितः / विषण्णचेता निःश्रीकश्चिन्तयामास देवराट्

इन्द्रोऽपि स्वपुरं गत्वा सर्वदेवसमन्वितः। विषण्णचेता निःश्रीकश्चिन्तयामास देवराट्॥

Verse 32

अथामरपुरे दृष्ट्वा निमित्तान्यशुभानि च / बृहस्पतिं समाहूय वाक्यमेतदुवाच ह

अथामरपुरे दृष्ट्वा निमित्तान्यशुभानि च। बृहस्पतिं समाहूय वाक्यमेतदुवाच ह॥

Verse 33

भगवन्सर्वधर्मज्ञ त्रिकालज्ञानकोविद / दृश्यते ऽदृष्टपूर्वाणि निमित्तान्यशुभानि च

भगवन् सर्वधर्मज्ञ त्रिकालज्ञानकोविद, अदृष्टपूर्वाण्यशुभानि निमित्तानि च दृश्यन्ते।

Verse 34

किंफलानि च तानि स्युरुपायो वाथ कीदृशः / इति तद्वचनं श्रुत्वा देवेन्द्रस्य बृहस्पतिः / प्रत्युवाच ततो वाक्यं धर्मार्थसहितं शुभम्

तानि किंफलानि स्युः, उपायो वा कīdṛशः? इति वचनं श्रुत्वा देवेन्द्रस्य बृहस्पतिः धर्मार्थसहितं शुभं वाक्यं प्रत्युवाच।

Verse 35

कृतस्य कर्मणो राजन्कल्पकोटिशतैरपि / प्रायश्चित्तोपभोगाभ्यां विना नाशो न जायते

कृतस्य कर्मणो राजन् कल्पकोटिशतैरपि, प्रायश्चित्तोपभोगाभ्यां विना नाशो न जायते।

Verse 36

इन्द्र उवाच कर्म वा कीदृशं ब्रह्मन्प्रायश्चित्तं च कीदृशम् / तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि तन्मे विस्तरतो वद

इन्द्र उवाच—कर्म वा कीदृशं ब्रह्मन्, प्रायश्चित्तं च कीदृशम्? तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि; तन्मे विस्तरतो वद।

Verse 37

बृहस्पतिरुवाच हननस्तेयहिंसाश्च पानमन्याङ्गनारतिः / कर्म पञ्चविधं प्राहुर्दुष्कृतं धरणीपतेः

बृहस्पतिरुवाच—हननं स्तेयं हिंसा च पानमन्याङ्गनारतिः; कर्म पञ्चविधं प्राहुर्दुष्कृतं धरणीपतेः।

Verse 38

ब्रह्मक्षत्रियविट्शूद्रगोतुरङ्गखरोष्ट्रकाः / चतुष्पदो ऽण्डजाब्जाश्च तिर्यचो ऽनस्थिकास्तथा

ब्राह्मणक्षत्रियवैश्यशूद्राः, गावोऽश्वाः खराः उष्ट्राश्च; चतुष्पदाः, अण्डजाः, अब्जजाः, तिर्यञ्चोऽनस्थिकाश्च तथा।

Verse 39

अयुतं च सहस्रं च शतं दश तथा दश / दशपञ्चत्रिरेकार्धमानुपूर्व्यादिदं भवेत्

अयुतं सहस्रं शतं दश च तथा दश; दश-पञ्च-त्रि-एक-आर्ध-क्रमेण एतदादि भवेत्।

Verse 40

ब्रह्मक्षत्रविशां स्त्रीणामुक्तार्थे पापमादिशेत् / पितृमातृगुरुस्वामि पुत्राणां चैव निष्कृतिः

ब्राह्मणक्षत्रियविशां स्त्रीणामुक्तार्थे पापमादिशेत्; पितृमातृगुरुस्वामिपुत्राणां चैव निष्कृतिः।

Verse 41

गुर्वाज्ञया कृतं पापं तदाज्ञालङ्घनेर्ऽथकम् / दशब्राह्मणभृत्यर्थमेकं हन्याद्द्विजं नृपः

गुर्वाज्ञया कृतं पापं तदाज्ञालङ्घनेऽर्थकम्; दशब्राह्मणभृत्यर्थमेकं हन्याद्द्विजं नृपः।

Verse 42

शतब्राह्मणभृत्यर्थं ब्राह्मणो ब्राह्मणं तु वा / पञ्चब्रह्मविदामर्थे त्रैश्यमेकं तु दण्डयेत्

शतब्राह्मणभृत्यर्थं ब्राह्मणो ब्राह्मणं तु वा; पञ्चब्रह्मविदामर्थे त्रैश्यमेकं तु दण्डयेत्।

Verse 43

वैश्यं दशविशामर्थे विशां वा दण्डयेत्तथा / तथा शतविशामर्थे द्विजमेकं तु दण्डयेत्

वैश्यं दशविशामर्थे विशां वा दण्डयेत्तथा । तथा शतविशामर्थे द्विजमेकं तु दण्डयेत् ॥

Verse 44

शूद्राणां तु सहस्राणां दण्डयेद्ब्राह्मणं तु वा / तच्छतार्थं तु वा वैश्यं तद्दशार्द्धं तु शूद्रकम्

शूद्राणां तु सहस्राणां दण्डयेद्ब्राह्मणं तु वा । तच्छतार्थं तु वा वैश्यं तद्दशार्द्धं तु शूद्रकम् ॥

Verse 45

बन्धूनां चैव मित्राणामिष्टार्थे तु त्रिपादकम् / अर्थं कलत्रपुत्रार्थे स्वात्मार्थे न तु किञ्चन

बन्धूनां चैव मित्राणामिष्टार्थे तु त्रिपादकम् । अर्थं कलत्रपुत्रार्थे स्वात्मार्थे न तु किञ्चन ॥

Verse 46

आत्मानं हन्तुमारब्धं ब्राह्मणं क्षत्रियं विशम् / गां वा तुरगमन्यं वा हत्वा दोषैर्न लिप्यते

आत्मानं हन्तुमारब्धं ब्राह्मणं क्षत्रियं विशम् । गां वा तुरगमन्यं वा हत्वा दोषैर्न लिप्यते ॥

Verse 47

आत्मदारात्मजभ्रातृबन्धूनां च द्विजोत्तम / क्रमाद्दशगुणो दोषो रक्षणे च तथा फलम्

आत्मदारात्मजभ्रातृबन्धूनां च द्विजोत्तम । क्रमाद्दशगुणो दोषो रक्षणे च तथा फलम् ॥

Verse 48

भूपद्विजश्रोत्रियवेदविद्व्रतीवेदान्तविद्वेदविदां विनाशे / एकद्विपञ्चाशदथायुतं च स्यान्निष्कृतिश्चेति वदन्ति संतः

भूपद्विजश्रोत्रियवेदविद्व्रतीवेदान्तविद्वेदविदां विनाशे एकद्विपञ्चाशदथायुतं च निष्कृतिः स्यादिति सन्तो वदन्ति।

Verse 49

तेषां च रक्षणविधौ हि कृते च दाने पूर्वोदितोत्तरगुणं प्रवदन्ति पुण्यम् / तेषां च दर्शनविधौ नमने चकार्ये शूश्रूषणे ऽपि चरतां सदृशांश्च तेषाम्

तेषां रक्षणविधौ कृते दाने च पूर्वोदितोत्तरगुणं पुण्यं प्रवदन्ति। तेषां दर्शनविधौ नमने च कार्ये शूश्रूषणेऽपि चरतां तेषां सदृशांश्च।

Verse 50

सिंहव्याघ्रमृगादीनि लोकहिंसाकराणि तु / नृपो हन्याच्च सततं देवार्थे ब्राह्मणार्थके

सिंहव्याघ्रमृगादीनि लोकहिंसाकराणि तु नृपो हन्याच्च सततं देवार्थे ब्राह्मणार्थके।

Verse 51

आपत्स्वात्मार्थके चापि हत्वा मेध्यानि भक्षयेत्

आपत्स्वात्मार्थके चापि हत्वा मेध्यानि भक्षयेत्।

Verse 52

नात्मार्थे पाचयेदन्न नात्मार्थे पाचयेत्पशून् / देवार्थे ब्राह्मणार्थे वा पचमानो न लिप्यते

नात्मार्थे पाचयेदन्नं नात्मार्थे पाचयेत्पशून्। देवार्थे ब्राह्मणार्थे वा पचमानो न लिप्यते।

Verse 53

पुरा भगवती माया जगदुज्जीवनोन्मुखी / ससर्ज सर्वदेवांश्च तथैवासुरमानुषान्

पुरा भगवती माया जगदुज्जीवनोन्मुखी सर्वदेवान् तथा असुरमानुषांश्च ससर्ज।

Verse 54

तेषां संरक्षणार्थाय पशूनपि चतुर्दश / यज्ञाश्च तद्विधानानि कृत्वा चैनानुवाच ह

तेषां संरक्षणार्थाय चतुर्दश मेध्यान् पशून् यज्ञान् च तद्विधानानि कृत्वा तान् उवाच।

Verse 55

यजध्वं पशुभिर्देवान्विधिनानेन मानवाः / इष्टानि ये प्रदास्यन्ति पुष्टास्ते यज्ञभाविताः

मानवाः, अनेन विधिना पशुभिः देवान् यजध्वम्; यज्ञभाविताः पुष्टाः सन्तः ते इष्टानि प्रदास्यन्ति।

Verse 56

एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः / दरिद्रो नारकश्चैव भवेज्जन्मनि जन्मनि

एवं प्रवर्तितं चक्रं यो नानुवर्तयति, स दरिद्रो नारकश्च भवेत् जन्मनि जन्मनि।

Verse 57

देवतार्थे च पित्रर्थे तथैवाभ्यागते गुरौ / महदागमने चैव हन्यान्मेध्यान्पशून्द्विजः

देवतार्थे पित्रर्थे च अभ्यागते गुरौ महदागमने च द्विजः मेध्यान् पशून् हन्यात्।

Verse 58

आपत्सु ब्राह्मणो मांसं मेध्यमश्नन्न दोषभाक् / विहितानि तु कार्याणि प्रतिषिद्धानि वर्जयेत्

आपत्काले ब्राह्मणो मेध्यं मांसमश्नन् न दोषं प्राप्नुयात्। विहितानि कर्माणि कुर्यात्, प्रतिषिद्धानि तु वर्जयेत्॥

Verse 59

पुराभूद्युवनाश्वस्य देवतानां महाक्रतुः / ममायमिति देवानां कलहः समजायत

पुरा युवनाश्वस्य देवतानां महाक्रतुरभूत्। ‘ममायम्’ इति देवानां कलहः समजायत॥

Verse 60

तदा विभज्य देवानां मानुषांश्च पशूनपि / विभज्यैकैकशः प्रदाद्ब्रह्मा लोकपितामहः

तदा देवान् मनुष्यांश्च पशूनपि विभज्य। ब्रह्मा लोकपितामहः एकैकशः विभज्य प्रददौ॥

Verse 61

ततस्तु परमा शक्तिर्भूतसंधसहायिनी / कुपिताभूत्ततो ब्रह्मा तामुवाच नयान्वितः

ततस्तु परमा शक्तिर्भूतसङ्घसहायिनी कुपिताभूत्। ततो ब्रह्मा नयान्वितः तामुवाच॥

Verse 62

प्रादुर्भूता समुद्वीक्ष्य भूतानन्दभयान्वितः / प्राञ्जलिः प्रणतस्तुत्वा प्रसीदेति पुनः पुनः

प्रादुर्भूतां तां समुद्वीक्ष्य भूतानन्दभयान्वितः। प्राञ्जलिः प्रणतः स्तुत्वा ‘प्रसीद’ इति पुनः पुनः॥

Verse 63

प्रादुर्भूता यतो ऽसि त्वं कृतर्थो ऽस्मि पुरो मम / त्वयैतदखिलं कर्म निर्मितं सुशुभाशुभम्

प्रादुर्भूता यतोऽसि त्वं मम पुरः, अहं कृतार्थोऽस्मि। त्वयैवैतदखिलं कर्म निर्मितं सुशुभाशुभम्॥

Verse 64

श्रुतयः स्मृतयश्चैव त्वयैव प्रतिपादिताः / त्वयैव कल्पिता यागा मन्मुखात्तु महाक्रतौ

श्रुतयः स्मृतयश्चैव त्वयैव प्रतिपादिताः। त्वयैव कल्पिता यागा मन्मुखात्तु महाक्रतौ॥

Verse 65

ये विभक्तास्तु पशवो देवानां परमेश्वरि / ते सर्वे तावकाः संतुभूतानामपि तृप्तये

ये विभक्तास्तु पशवो देवानां परमेश्वरि। ते सर्वे तावकाः सन्तु भूतानामपि तृप्तये॥

Verse 66

इत्युक्त्वान्तर्दधे तेषां पुर एव पितामहः / तदुक्तेनैव विधिना चकार च महाक्रतून्

इत्युक्त्वान्तर्दधे तेषां पुर एव पितामहः। तदुक्तेनैव विधिना चकार च महाक्रतून्॥

Verse 67

इयाज च परां शक्तिं हत्वा मेध्यान्पशूनपि / तत्तद्विभागो वेदेषु प्रोक्तत्वादिह नोदितः

इयाज च परां शक्तिं हत्वा मेध्यान्पशूनपि। तत्तद्विभागो वेदेषु प्रोक्तत्वादिह नोदितः॥

Verse 68

स्त्रियः शुद्रास्तथा मांसमादद्युर्ब्राह्मणं विना / आपत्सु ब्राह्मणो वापि भक्षयेद्गुर्वनुज्ञया

स्त्रियः शूद्राश्च मांसं ब्राह्मणं विना गृह्णीयुः; आपत्काले तु ब्राह्मणोऽपि गुरोः अनुज्ञया भक्षयेत्।

Verse 69

शिवोद्भवमिद पिण्डमत्यथ शिवतां गतम् / उद्बुध्यस्व पशो त्वं हि नाशिवः सञ्छिवो ह्यसि

शिवोद्भवोऽयं पिण्डोऽत्यर्थं शिवतां गतः; हे पशो, त्वं प्रबुध्यस्व—नाशिवः, सन् शिवो ह्यसि।

Verse 70

ईशः सर्वजगत्कर्ता प्रभवः प्रलयस्तथा / यतो विश्वाधिको रुद्रस्तेन रुद्रो ऽसि वै पशो

ईशः सर्वजगत्कर्ता प्रभवः प्रलयस्तथा; यतो विश्वाधिको रुद्रः, तेन रुद्रोऽसि वै पशो।

Verse 71

अनेन तुरगं गा वा गजोष्ट्रमहिषादिकम् / आत्मार्थं वा परार्थं वा हत्वा दोषैर्न लिप्यते

अनेन तुरगं गां वा गजोष्ट्रमहिषादिकम्; आत्मार्थं वा परार्थं वा हत्वा दोषैर्न लिप्यते।

Verse 72

गृहानिष्टकरान्वापि नागाखुबलिवृश्चिकान् / एतद्गृहाश्रमस्थानां क्रियाफलमभीप्सताम् / मनःसंकल्पसिद्धानां महतां शिववर्चसाम्

गृहानिष्टकरान् वापि नागाखुबलिवृश्चिकान्; एतद्गृहाश्रमस्थानां क्रियाफलमभीप्सताम्, मनःसंकल्पसिद्धानां महतां शिववर्चसाम्।

Verse 73

पशुयज्ञेन चान्येषामिष्टा पूर्तिकरं भवेत् / जपहोमार्चनाद्यैस्तु तेषामिष्टं च सिध्यति

पशुयज्ञेन चान्येषामिष्टा पूर्तिकरं भवेत् । जपहोमार्चनाद्यैस्तु तेषामिष्टं च सिध्यति ॥