Shloka 59
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
पुराभूद्युवनाश्वस्य देवतानां महाक्रतुः / ममायमिति देवानां कलहः समजायत
Transliteration
purābhūdyuvanāśvasya devatānāṃ mahākratuḥ / mamāyamiti devānāṃ kalahaḥ samajāyata
Translation
पुरा युवनाश्वस्य देवतानां महाक्रतुरभूत्। ‘ममायम्’ इति देवानां कलहः समजायत॥
Word by Word
पुराformerly/once
पुरा:
Kāla (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
अभूत्arose/was
अभूत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (aorist/लुङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘was/occurred’
युवनाश्वस्यof Yuvanāśva
युवनाश्वस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुवनाश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (नाम), षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; genitive singular
देवतानाम्of the deities
देवतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; genitive plural
महाक्रतुःa great sacrifice/rite
महाक्रतुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + क्रतु (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् क्रतुः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
ममmy/mine
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formषष्ठी, एकवचन; genitive singular pronoun
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative pronoun
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; quotative particle (वाक्यसमाप्तिसूचक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; genitive plural
कलहःquarrel
कलहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकलह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
समजायतarose
समजायत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + जन् (धातु)
Formलुङ् (aorist/लुङ्), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘arose/occurred’