Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्

Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī

वैश्यं दशविशामर्थे विशां वा दण्डयेत्तथा / तथा शतविशामर्थे द्विजमेकं तु दण्डयेत्

vaiśyaṃ daśaviśāmarthe viśāṃ vā daṇḍayettathā / tathā śataviśāmarthe dvijamekaṃ tu daṇḍayet

वैश्यं दशविशामर्थे विशां वा दण्डयेत्तथा । तथा शतविशामर्थे द्विजमेकं तु दण्डयेत् ॥

vaiśyama Vaiśya (person)
vaiśyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaiśya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
daśa-viśām-arthein the matter/value of ten viśas
daśa-viśām-arthe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdaśa (संख्या-प्रातिपदिक) + viś (viśa/viśā, प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (viśām arthaḥ) with numeral qualifier (daśa)
viśāmof viśas (units/coins)
viśām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootviś (viśa/viśā, प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormParticle/alternative marker (विकल्पार्थक-अव्यय)
daṇḍayetshould punish
daṇḍayet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootdaṇḍ (दण्ड्, धातु)
FormOptative/vidhiliṅ (विधिलिङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
tathāthus/likewise
tathā:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण-अव्यय)
tathālikewise
tathā:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण-अव्यय)
śata-viśām-arthein the matter/value of a hundred viśas
śata-viśām-arthe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśata (संख्या-प्रातिपदिक) + viś (viśa/viśā, प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (viśām arthaḥ) with numeral qualifier (śata)
dvijama twice-born (Brahmin etc.)
dvijam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
ekamone
ekam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); विशेषणम् (qualifying dvijam)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle/emphasis-contrast (अवधारण/विरोधार्थक-अव्यय)
daṇḍayetshould punish
daṇḍayet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootdaṇḍ (दण्ड्, धातु)
FormOptative/vidhiliṅ (विधिलिङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)