Shloka 54
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
तेषां संरक्षणार्थाय पशूनपि चतुर्दश / यज्ञाश्च तद्विधानानि कृत्वा चैनानुवाच ह
Transliteration
teṣāṃ saṃrakṣaṇārthāya paśūnapi caturdaśa / yajñāśca tadvidhānāni kṛtvā cainānuvāca ha
Translation
तेषां संरक्षणार्थाय चतुर्दश मेध्यान् पशून् यज्ञान् च तद्विधानानि कृत्वा तान् उवाच।
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
संरक्षण-अर्थायfor the purpose of protection
संरक्षण-अर्थाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसंरक्षण (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘संरक्षणस्य अर्थः’
पशून्animals
पशून्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षा-अव्यय (particle: also/even)
चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर्दश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-विशेषण; द्विगु-समास (numeral: fourteen)
यज्ञाःsacrifices
यज्ञाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तत्-विधानानिtheir rules/ordinances
तत्-विधानानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + विधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘तस्य विधानानि’
कृत्वाhaving made/established
कृत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), ‘having done’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एनान्these (them)
एनान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
उवाचsaid, spoke
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
हindeed (narrative particle)
ह:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formस्मरण/इतिहाससूचक-अव्यय (expletive particle, narrative)