Rig Veda 9.68.6: Mandala 9, Sukta 68, Mantra 6

Sukta 9.68

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

मन्द्रस्य रूपं विविदुर्मनीषिणः श्येनो यदन्धो अभरत्परावतः । तं मर्जयन्त सुवृधं नदीष्वाँ उशन्तमंशुं परियन्तमृग्मियम् ॥

Transliteration

mandrásya rūpáṃ vívidur manīṣíṇaḥ śyénो yád ándho ábharat parāvátaḥ | táṃ márjayanta su-vṛ́dhaṃ nadī́ṣv ā́ uśántam aṃśúṃ paríyantam ṛ́gmiyam ||

Translation

Мудрецы распознали образ восторженного, когда орёл принёс с дальнего запределья сому — её сок-эссенцию. Его очищают, хорошо возрастающего, в реках — желаннейший луч, обходящий кругом, достойный гимна, созвучный рите.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मन्द्रस्य: of the gladdening/pleasant (one)
• मन्द्रस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: मन्द्र- (प्रातिपदिक)

• रूपम्: form, appearance
• रूपम्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: रूप- (प्रातिपदिक)

• विविदुः: they have found/recognized
• विविदुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √विद् (विदँ ‘to know/find’)

• मनीषिणः: the sages, the wise
• मनीषिणः: कर्तृ (subject)
• Type: Noun (agent noun)
• Root: मनीषिन्- (प्रातिपदिक; ‘wise, thoughtful’)

• श्येनः: the falcon/eagle
• श्येनः: कर्तृ (of the subordinate clause)
• Type: Noun
• Root: श्येन- (प्रातिपदिक)

• यत्: which (that)
• यत्: कर्म (relative object marker)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अन्धः: the Soma-juice (pressed draught)
• अन्धः: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: अन्धस्- (प्रातिपदिक; सोमरस)

• अभरत्: brought, carried
• अभरत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भृ (भृञ् ‘to bear, bring’)

• परावतः: from afar, from the distant region
• परावतः: अपादान (source)
• Type: Noun (ablatival use)
• Root: परावत्- (प्रातिपदिक; ‘far away, distant region’)

• तम्: him/that (Soma)
• तम्: कर्म (object)
• Type: Pronoun
• Root: तद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मर्जयन्त: they cleansed/purified
• मर्जयन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मृज् (मृजँ ‘to wipe/clean/purify’)

• सुवृधम्: well-grown, well-strengthened
• सुवृधम्: कर्म (object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सु-वृध- (प्रातिपदिक; ‘well-grown, greatly strengthened’)

• नदीषु: in the streams/rivers (i.e., in the waters)
• नदीषु: अधिकरण (locus)
• Type: Noun
• Root: नदी- (प्रातिपदिक)

• आन्: indeed, quite (emphatic)
• आन्: —
• Type: Indeclinable
• Root: आन् (वेदिक particle; intensifier/augment-like)

• उशन्तम्: desiring, eager
• उशन्तम्: कर्म (object-qualifier)
• Type: Participle (adjectival)
• Root: √वश्/उश् (उश् ‘to desire, wish’ → उशन्त्- present participle)

• अंशुम्: the Soma-stalk/beam (Soma)
• अंशुम्: कर्म (object; apposition to ‘तम्’)
• Type: Noun
• Root: अंशु- (प्रातिपदिक; Soma-stalk/beam)

• परियन्तम्: going around, circulating
• परियन्तम्: कर्म (object-qualifier)
• Type: Participle (adjectival)
• Root: √या (या ‘to go’) with परि-; यन्त्- present participle

• ऋग्मियम्: hymn-worthy, praised in ṛks
• ऋग्मियम्: कर्म (object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: ऋग्मिय- (प्रातिपदिक; ‘worthy of hymns/ṛc’)