Rig Veda 8.49.1 — Mandala 8, Sukta 49, Mantra 1

Sukta 8.49

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

अभि प्र वः सुराधसमिन्द्रमर्च यथा विदे । यो जरितृभ्यो मघवा पुरूवसुः सहस्रेणेव शिक्षति ॥

Transliteration

abhí prá vaḥ su-rā́dhasam índram arca yáthā vidé | yó jaritṛ́bhyo maghávā purū-vásuḥ sahásreṇeva śíkṣati ||

Translation

Воспойте же Индру, щедрого на благие дары, — дабы вы узнали и постигли Его: того Магхавана, богатого многими сокровищами, кто для певца-молящегося дарует и взращивает, словно тысячекратной силой.

Word by Word

• अभि: towards, unto
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• वः: for you (pl.)
• वः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• सुराधसम्: the bountiful, of good giving
• सुराधसम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सु-राधस् (प्रातिपदिक)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अर्च: praise! sing!
• अर्च: —
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)

• यथा: so that, as
• यथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• विदे: (that) I may know/obtain
• विदे: —
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• जरितृभ्यः: to the singers/praisers
• जरितृभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: जरितृ (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जृ/जर् ‘to sing/praise’)

• मघवा: the bountiful one (Maghavan = Indra)
• मघवा: Kartā
• Type: Noun
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक)

• पुरूवसुः: having much wealth
• पुरूवसुः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: पुरु-वसु (प्रातिपदिक)

• सहस्रेण: with a thousand
• सहस्रेण: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• इव: like, as if
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• शिक्षति: gives, bestows; trains/instructs (here: bestows)
• शिक्षति: —
• Type: Verb
• Root: शिक्ष् (धातु)