Rig Veda 8.41.7: Mandala 8, Sukta 41, Mantra 7

Sukta 8.41

Devata: Varuṇa (whose vrata is followed by all gods)

Samhita Patha (Devanagari)

य आस्वत्क आशये विश्वा जातान्येषाम् । परि धामानि मर्मृशद्वरुणस्य पुरो गये विश्वे देवा अनु व्रतं नभन्तामन्यके समे ॥

Transliteration

ya āsu atka āśaye viśvā jātāni eṣām | pari dhāmāni marmṛśad varuṇasya puro gayaḥ viśve devā anu vratam nabhantām anyake same ||

Translation

Тот, кто в них, как одеяние, пребывает в обители покоя всего рожденного; кто ощупывает и прозревает жилища вокруг,— пред ликом Варуны все боги следуют обету (vrata),— да воссияют огни в ином единстве.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: सम्बन्ध/निर्देशक (यः—सः-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आस्वत्कः: dwelling/abiding (in one’s own seat/home)
• आस्वत्कः: विशेषणम् (यः…)
• Type: Adjective
• Root: आस्वत्क (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण)

• आशये: in the resting-place/abode
• आशये: अधिकरणम्
• Type: Noun
• Root: आ-शी (धातु; ‘to lie, rest, abide’) → आशय (स्थान/आश्रय)

• विश्वा: all
• विश्वा: कर्म (जा॒तानि इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• जातानि: beings/creatures that are born
• जातानि: कर्म
• Type: Participle (used as noun)
• Root: √जन् (धातु) → जात (कृदन्त, भूतकृत्/क्त)

• एषाम्: of these
• एषाम्: सम्बन्ध (जातानि—एषाम्)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• परि: around, all about
• परि: क्रियाविशेषणम् (मर्मृशत् इत्यस्य)
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• धामानि: abodes, stations, ordinances
• धामानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: धामन् (प्रातिपदिक)

• मर्मृशत्: he has touched/passed over
• मर्मृशत्: क्रिया (कर्तृ: यः…)
• Type: Verb
• Root: √मृश् (धातु; ‘to touch, stroke, pass over’) [वैदिक: पुनरुक्त-प्रयोगः]

• वरुणस्य: of Varuṇa
• वरुणस्य: सम्बन्ध (पुरः/गये इत्यादि)
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• पुरः: in front, before
• पुरः: अधिकरण/देशवाचक
• Type: Indeclinable (adverbial) / Noun-form used adverbially
• Root: पुरस् (अव्ययीभाव/अव्यय-प्रयोगः)

• गये: in the dwelling/seat called Gaya (or: in the place of going)
• गये: अधिकरणम्
• Type: Noun
• Root: गय (प्रातिपदिक; स्थाननाम/अवस्थान) अथवा √गा (धातु) → गय (गमन/स्थान) [वैदिक]

• विश्वे: all
• विश्वे: कर्तृ
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अनु: following, according to
• अनु: क्रियाविशेषणम् (नभन्ताम् इत्यस्य)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• व्रतम्: the ordinance, sacred law
• व्रतम्: कर्म (अनु + नभन्ताम्)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• नभन्ताम्: let them attain/press on to
• नभन्ताम्: क्रिया (कर्तृ: विश्वे देवाः)
• Type: Verb
• Root: √नभ् (धातु; ‘to strive/press on, reach’) [वैदिक]

• अन्यके: in another (place/way)
• अन्यके: अधिकरणम्
• Type: Adjective/Noun
• Root: अन्यक (प्रातिपदिक; ‘another/elsewhere’, वैदिक)

• समे: in sameness/at the meeting-level; together
• समे: अधिकरणम्
• Type: Noun/Adjective (used adverbially)
• Root: सम (प्रातिपदिक)