Rig Veda 8.37.5: Mandala 8, Sukta 37, Mantra 5

Sukta 8.37

Rishi: Not specified in excerpt

Devata: Indra

Chandas: Jagatī (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

क्षेमस्य च प्रयुजश्च त्वमीशिषे शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः । माध्यंदिनस्य सवनस्य वृत्रहन्ननेद्य पिबा सोमस्य वज्रिवः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.37.5

Transliteration

kṣémasya ca prá-yujaś ca tvám ī́śiṣe śacī-pate índra víśvābhir ū́tibhiḥ | mādhyáṃdinasya sávanasya vṛtra-hann anédya píbā sómasya vajrivaḥ ||

Translation

Ты владычествуешь и над кшемой — мирным благополучием, и над правильным сопряжением сил, о Шачипати Индра, со всеми твоими вспомоществованиями. На полуденном выжимании, о Вритрахан, безупречный, пей Сому, о носящий ваджру.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• क्षेमस्य: of welfare/safety
• क्षेमस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: क्षेम (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• प्रयुजः: of the harnessing/setting-in-motion (of the yoking)
• प्रयुजः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: प्रयुज् (प्रातिपदिक; < प्र-युज् ‘to yoke/attach’)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• त्वम्: thou/you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ईशिषे: you rule/you are lord
• ईशिषे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ईश् (धातु) / ईशे (आत्मनेपद-प्रयोग)

• शचीपत॒: O lord of might/skill (Śacīpati)
• शचीपत॒: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: शचीपति (प्रातिपदिक; शची + पति)

• इन्द्र॒: O Indra
• इन्द्र॒: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• विश्वाभिः: with all
• विश्वाभिः: करण
• Type: Adjective
• Root: विश्व (सर्व/समस्त; प्रातिपदिक)

• ऊतिभिः: with helps/aids
• ऊतिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक)

• माध्यंदिनस्य: of the midday
• माध्यंदिनस्य: सम्बन्ध
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: माध्यंदिन (प्रातिपदिक; < मध्य + दिन)

• सवनस्य: of the Soma-pressing
• सवनस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: सवन (प्रातिपदिक; ‘pressing/rite’)

• वृत्रहन्: O slayer of Vṛtra
• वृत्रहन्: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: वृत्रहन् (प्रातिपदिक; वृत्र + हन्)

• अनेद्य: O blameless one
• अनेद्य: सम्बोधन
• Type: Adjective (epithet)
• Root: अनेद्य (प्रातिपदिक; a- + नेद्य ‘blameworthy/nearer?’ → ‘not blameworthy’)

• पिबा: drink!
• पिबा: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (धातु ‘to drink’)

• सोमस्य: of Soma
• सोमस्य: सम्बन्ध (genitive with verb: ‘of Soma’)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• वज्रिवः: O wielder of the thunderbolt
• वज्रिवः: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: वज्रिवस्/वज्रिन् (प्रातिपदिक; ‘having the vajra’)