Rig Veda 7.76.3: Mandala 7, Sukta 76, Mantra 3

Sukta 7.76

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Uṣas

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

तानीदहानि बहुलान्यासन्या प्राचीनमुदिता सूर्यस्य । यतः परि जार इवाचरन्त्युषो ददृक्षे न पुनर्यतीव ॥

Transliteration

tā́nīd áhāni bahulā́ny āsan yā́ prācī́nam úd itā́ sū́ryasya | yatáḥ pári jārá iva ā́caranty uṣó dadṛkṣé ná púnar yatī́va ||

Translation

Воистину, много было тех дней, когда она восходила на востоке вместе с Солнцем. Оттуда Ушас обходит кругом, как возлюбленный, ищущий; вновь и вновь она видима — и всё же не возвращается той же, что прежде ушла.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तानि: those (things/days)
• तानि: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इद्: indeed, just
• इद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इद् (निपात)

• अहानि: days
• अहानि: Karma
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)

• बहुलानि: many, abundant
• बहुलानि: Karma
• Type: Adjective
• Root: बहुल (प्रातिपदिक)

• आसन्: were
• आसन्: —
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• या: which (she/that)
• या: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्राचीनम्: eastward, forward (toward the east)
• प्राचीनम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: प्राचीन (प्रातिपदिक) < प्र + अञ्च्

• उदिता: risen
• उदिता: Kartā
• Type: Participle (Adjective)
• Root: उद्-इ (धातु) → उदित (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• सूर्यस्य: of the Sun
• सूर्यस्य: —
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• यतः: from where, whence
• यतः: Apādāna
• Type: Indeclinable (relative adverb)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• जारः: a lover, wooer
• जारः: Kartā
• Type: Noun
• Root: जार (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• आचरन्ति: they move about, they go around
• आचरन्ति: —
• Type: Verb
• Root: आ-चर् (धातु)

• उषः: O Dawn
• उषः: —
• Type: Noun (vocative)
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• ददृक्षे: has appeared to sight / is seen
• ददृक्षे: —
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) → ददृक्ष् (इच्छार्थ/देशिदेरिवेटिव; desiderative)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• पुनः: again
• पुनः: —
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)

• यती: going, departing
• यती: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: यती (प्रातिपदिक) < यत्/या (गमन) अथवा यतिन्-सम्बद्धः; यहाँ ‘going one’

• इव: as if, like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)