Rig Veda 6.5.6: Mandala 6, Sukta 5, Mantra 6

Sukta 6.5

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

स तत्कृधीषितस्तूयमग्ने स्पृधो बाधस्व सहसा सहस्वान् । यच्छस्यसे द्युभिरक्तो वचोभिस्तज्जुषस्व जरितुर्घोषि मन्म ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.5.6

Transliteration

sa tat kṛdhīṣitas tūyam agne spṛdho bādhasva sahasā sahasvān | yac chasyase dyu-bhir akto vacobhis taj juṣasva jaritur ghoṣi manma ||

Translation

Соверши же это деяние, о Агни, быстро, когда ты побуждён; отгони соперничающие силы — ты, могучий силою, всесильный. И что бы ни возвещалось тебе — озарённое днями, помазанное словами, — то прими; дай зазвучать мысли певца.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he (Agni)
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स- (प्रonominal stem)

• तत्: that (deed/aid)
• तत्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कृधी: do! / make!
• कृधी: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• ईषितः: impelled, urged on
• ईषितः: कर्तृ (विशेषणम् सः इति)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: ईष्/ईष् (धातु) → ईषित (कृदन्त, क्त)

• तूयम्: swiftly
• तूयम्: क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable
• Root: तूयम् (अव्यय; ‘शीघ्रम्’)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• स्पृधः: hostilities, rivals
• स्पृधः: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्पृध् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक ‘स्पृध्’ = rivalry/hostility)

• बाधस्व: repel! / drive away!
• बाधस्व: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: बाध् (धातु)

• सहसा: with might, by force
• सहसा: करण
• Type: Noun (instrumental used adverbially)
• Root: सहस् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• सहस्वान्: mighty, powerful
• सहस्वान्: कर्तृ (विशेषणम् सः/अग्निः इति)
• Type: Adjective
• Root: सहस् (प्रातिपदिक) → सहस्वन्त् (विशेषण)

• यत्: what (that which)
• यत्: कर्म
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शस्यसे: you are praised
• शस्यसे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शंस् (धातु)

• द्युभिः: with lights / with heavenly (splendours)
• द्युभिः: करण
• Type: Noun
• Root: द्यु (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक ‘द्युः’ = heaven/brightness)

• अक्तः: anointed, adorned
• अक्तः: कर्तृ (विशेषणम्—अग्निः)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: अञ्ज् (धातु) → अक्त (कृदन्त, क्त)

• वचोभिः: with words, with hymns
• वचोभिः: करण
• Type: Noun
• Root: वचस् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• तत्: that
• तत्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जुषस्व: enjoy! / accept graciously!
• जुषस्व: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जुष् (धातु)

• जरितुः: of the singer/praiser
• जरितुः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: जरितृ (प्रातिपदिक; ‘singer, praiser’)

• घोषि: resounding
• घोषि: कर्म (विशेषणम् मन्मनः)
• Type: Adjective
• Root: घोषिन् (प्रातिपदिक; ‘sounding, resounding’)

• मन्म: hymn/thought (prayer)
• मन्म: कर्म
• Type: Noun
• Root: मन्मन्/मन्म (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक; ‘thought, hymn, devotion’)