Rig Veda 4.22.3: Mandala 4, Sukta 22, Mantra 3
Sukta 4.22
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)
Samhita Patha (Devanagari)
यो देवो देवतमो जायमानो महो वाजेभिर्महद्भिश्च शुष्मैः । दधानो वज्रं बाह्वोरुशन्तं द्याममेन रेजयत्प्र भूम ॥
Transliteration
yó devó devátamo jā́yamāno mahó vājébhir mahádbhiś ca śúṣmaiḥ | dádhāno vájraṃ bāhvór uśántaṃ dyā́m aména rejáyat prá bhū́ma ||
Translation
Тот бог, рождённый, — бог наибожественный, великий великими ваджами и могучими порывами силы; держа в объятиях желанный ваджра, он заставил дрожать небо и выдвинул вперёд землю.
Word by Word
यःwho
यः:
Kartā (सम्बन्ध-कर्तृ; यः = सः)
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवःthe god
देवः:
Kartā (यः देवः …) सहसम्बन्धः
TypeNoun
Rootदेव-
देवत॑मःmost divine, best of gods
देवत॑मः:
Viśeṣaṇa (देवस्य) / Kartṛ-सम्बन्धी
TypeAdjective
Rootदेवत॑म- (देव + तमप्)
जाय॑मानःbeing born, coming into being
जाय॑मानः:
Kartā-विशेषणम् (देवः … जायमानः)
TypeParticiple
Root√जन् (जायते) → जायमान- (शतृ/शानच्, आत्मनेपद-वर्तमान कृदन्त)
म॒हःgreat (might/majesty)
म॒हः:
Karma (रेजयत् इत्यस्य; ‘महः’ = महान् प्रभावः/महत्त्वम्)
TypeAdjective (substantivized) / Noun-like
Rootमहत्- (नपुंसक-रूप: महः)
वाजे॑भिःwith prizes/strengths (vigor, powers)
वाजे॑भिः:
Karaṇa (महः … वाजेभिः) / साधनम्
TypeNoun
Rootवाज-
म॒हद्भिःwith great (ones)
म॒हद्भिः:
Viśeṣaṇa (वाजेभिः) / Karaṇa-संबद्धम्
TypeAdjective
Rootमहत्-
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
शुष्मैःwith powers/impetuosities
शुष्मैः:
Karaṇa (महः … शुष्मैः) / साधनम्
TypeNoun
Rootशुष्म-
दधा॑नःbearing, holding
दधा॑नः:
Kartā-विशेषणम् (देवः … दधानः)
TypeParticiple
Root√धा (दधाति) → दधान- (शतृ, परस्मैपद-वर्तमान कृदन्त)
वज्रम्the thunderbolt
वज्रम्:
Karma (दधानः किम्? वज्रम्)
TypeNoun
Rootवज्र-
बाह्वोःin/of the two arms
बाह्वोः:
Adhikaraṇa/सम्बन्ध (बाह्वोः = in/on the two arms; ‘bearing in his two arms’)
TypeNoun
Rootबाहु-
उशन्तम्desired, eagerly sought
उशन्तम्:
Viśeṣaṇa (वज्रम्) / Karma-विशेषणम्
TypeParticiple (used adjectivally)
Root√वश्/उश् (इच्छति/कामयते) → उशन्त् (वर्तमान कृदन्त)
द्याम्the heaven (sky)
द्याम्:
Karma (रेजयत् किम्? द्याम्)
TypeNoun
Rootद्यौ- (स्त्रीलिङ्ग-रूप: द्याम्)
अमे॑नwith might, by strength
अमे॑न:
Karaṇa (अमेन् = by/with might)
TypeNoun
Rootअम- (वैदिक: ‘अम’ = बल/सामर्थ्य)
रेजयत्shook, made tremble
रेजयत्:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√रेज् (कम्पने)
प्रforth, forward, intensely
प्र:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र
भूम॑the earth
भूम॑:
Karma (रेजयत् किम्? भूमिम्) सह-समुच्चयः (द्याम् … भूमिम्)
TypeNoun
Rootभूमि- (स्त्रीलिङ्ग; वैदिक संहितायां ‘भूम’ इति रूपम्)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.