Rig Veda 2.24.12: Mandala 2, Sukta 24, Mantra 12

Sukta 2.24

Rishi: Gṛtsamada (traditionally for RV 2.24–2.25 in the Gṛtsamada cycle)

Devata: Indra-Brahmaṇaspati (dual)

Chandas: Triṣṭubh (probable for this section; confirmable via syllable count in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्चन प्र मिनन्ति व्रतं वाम् । अच्छेन्द्राब्रह्मणस्पती हविर्नोऽन्नं युजेव वाजिना जिगातम् ॥

Transliteration

víśvaṃ satyáṃ maghavānā yuvór íd ā́paś caná prá mínanti vratáṃ vām | ácchendrā-brahmaṇaspatī havír no ’nnaṃ yújā iva vā́jinā jigātam ||

Translation

О два щедрых Могущества, у вас обоих — всё есть Истина; даже Воды не умаляют вашего обета, вашего установленного деяния. Придите к нам, о Индра-Брахманаспати, неся наше возлияние и пищу-опору, как два могучих коня, впряжённые в колесницу изобилия.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विश्वम्: all, entire
• विश्वम्: Karma (वाक्ये ‘सत्यं’ इत्यस्य विशेषणम्/सम्बन्धि)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• सत्यम्: truth; true (order)
• सत्यम्: Karma/Predicative (विश्वम् इत्यस्य विधेयम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक; < सत्)

• मघवाना: O bountiful ones (Indra & companion)
• मघवाना: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun (epithet)
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक)

• युवोः: of you two
• युवोः: Sambandha (सम्बन्धः: ‘of you two’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: — (emphatic particle)
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• आपः: waters
• आपः: Kartā (मिनन्ति इत्यस्य कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आप्/आपस् (प्रातिपदिक)

• चन: even; also
• चन: — (emphatic/also)
• Type: Indeclinable
• Root: चन (निपात)

• प्र: forth; forward
• प्र: — (verbal preverb)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• मिनन्ति: they diminish/violate
• मिनन्ति: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: मि (धातु; ‘to diminish, violate’)

• व्रतम्: vow; sacred ordinance
• व्रतम्: Karma (मिनन्ति इत्यस्य कर्म)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• वाम्: of you two
• वाम्: Sambandha (सम्बन्धः: ‘your (two)’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अच्छ: towards
• अच्छ: — (directional: ‘towards’)
• Type: Indeclinable
• Root: अच्छ (अव्यय/उपसर्गार्थ)

• इन्द्रा: O Indra (you two)
• इन्द्रा: Sambodhana
• Type: Noun (deity)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• ब्रह्मणस्पती: O Brahmaṇaspati (Lord of prayer)
• ब्रह्मणस्पती: Sambodhana
• Type: Noun (deity)
• Root: ब्रह्मणस्-पति (समास-प्रातिपदिक)

• हविः: oblation
• हविः: Karma (जिगातम् इत्यस्य कर्म)
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)

• नः: our
• नः: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अन्नम्: food
• अन्नम्: Karma (जिगातम् इत्यस्य कर्म; हविः सह)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)

• युजा: with a yoke; as (one) yoked
• युजा: Karaṇa (उपमान-प्रयोगे: ‘as with a yoke/team’)
• Type: Noun (instrumental)
• Root: युज् (प्रातिपदिक/कृदन्ताधार; ‘yoke, team’)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• वाजिना: with a racer/steed; with the prize-winner
• वाजिना: Karaṇa/Upamāna (उपमान-करणम्: ‘like/with a prize-winning steed’)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)

• जिगातम्: come; approach
• जिगातम्: Kriyā (आह्वान/प्रार्थना)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + नि/जि- (वैदिक परिपूर्ण/आगमनार्थक रूप)