Rig Veda 2.20.7: Mandala 2, Sukta 20, Mantra 7

Sukta 2.20

Rishi: Gṛtsamada

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

स वृत्रहेन्द्रः कृष्णयोनीः पुरंदरो दासीरैरयद्वि । अजनयन्मनवे क्षामपश्च सत्रा शंसं यजमानस्य तूतोत् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 2.20.7

Transliteration

sá vṛtra-héndraḥ kṛṣṇá-yonīḥ puram-daró dā́sīr airayad ví | ájanayan mánave kṣā́ma-paś ca satrā́ śáṃsaṃ yájamānasya tū́tot ||

Translation

Он, Индра-вритрахан, убийца Вритры, разрушитель крепостей, разогнал Даси, что обитают в чёрном лоне тьмы. Он породил для Ману пашни и воды и непрестанно побуждал хвалу приносящего жертву.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वृत्रहा: Vṛtra-slayer
• वृत्रहा: Kartā (सः इन्द्रः—विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: वृत्रहन् (वृत्र + हन्)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• कृष्णयोनीः: having dark/black wombs (i.e., with dark lairs/abodes)
• कृष्णयोनीः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: कृष्णयोनि (कृष्ण + योनि)

• पुरंदरः: fort-destroyer
• पुरंदरः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: पुरंदर (पुर्/पुरम् + √दॄ/दर् ‘to split, break’)

• दासीः: Dāsī women / female slaves (Dāsa women)
• दासीः: Karma
• Type: Noun
• Root: दासी (प्रातिपदिक)

• ऐरयत्: drove/impelled
• ऐरयत्: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: √ईर्/इर् (प्रेरणे) caus. √ईरय्

• इति: thus (quotative/particle)
• इति: —
• Type: Indeclinable
• Root: इति

• अजनयत्: generated/produced
• अजनयत्: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: √जन् (जनने) caus. √जनय्

• मनवे: for Manu
• मनवे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)

• क्षाम्: the earth/ground
• क्षाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: क्षाम्/क्षामा (प्रातिपदिक; ‘earth/ground’)

• अपः: waters
• अपः: Karma
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• सत्रा: continually/altogether
• सत्रा: —
• Type: Indeclinable
• Root: सत्रा

• शंसम्: praise
• शंसम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शंस (प्रातिपदिक; ‘praise/recitation’)

• यजमानस्य: of the sacrificer
• यजमानस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: यजमान (प्रातिपदिक)

• तूतोत्: praised (again and again) / kept praising
• तूतोत्: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: √तू/तव् (स्तुतौ/तोषणे; intensive/reduplicated stem तूतो-)