Rig Veda 10.67.8: Mandala 10, Sukta 67, Mantra 8

Sukta 10.67

Rishi: Aṅgirasa/Bṛhaspati cycle (collective agents + Bṛhaspati)

Devata: Bṛhaspati (releaser) and gopati principle (lord of rays)

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by scan)

Samhita Patha (Devanagari)

ते सत्येन मनसा गोपतिं गा इयानास इषणयन्त धीभिः । बृहस्पतिर्मिथोअवद्यपेभिरुदुस्रिया असृजत स्वयुग्भिः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.67.8

Transliteration

te satyéna mánasā gopátiṃ gā́ iyānā́sa iṣaṇayanta dhībhíḥ | bṛ́haspátir mithó-avadyapebhir úd usríyā asṛjata svayúgbhiḥ ||

Translation

Они, с умом, исполненным истины, устремляясь к Гопати — Владыке лучей (коров), — побуждали лучи вперёд своими вдохновенными мыслями. Брихаспати, через взаимные безупречные возлияния/соучастия, высвободил сияющие стада вверх, своими самозапряжёнными силами.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ते: they
• ते: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सत्येन: by truth / with truth
• सत्येन: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)

• मनसा: with (their) mind
• मनसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• गोपतिम्: the lord/guardian of cows
• गोपतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गोपति (प्रातिपदिक)

• गाः: cows
• गाः: Karma
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• इयानासः: having gone/approached
• इयानासः: Kartā
• Type: Participle (Adjective)
• Root: या (धातु) → इयान (कृदन्त-प्रातिपदिक, परिपूर्ण/परिप्रसारित भूतकृदन्तः)

• इषणयन्त: they impelled / set in motion
• इषणयन्त: Kartā
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु) / इषणय् (णिच्-प्रयोगः, causative)

• धीभिः: with insights / prayers
• धीभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: धी (प्रातिपदिक)

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: Kartā
• Type: Noun (Proper/Deity)
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• मिथः: mutually / apart / in alternation
• मिथः: Adverbial
• Type: Indeclinable
• Root: मिथस् (अव्यय-प्रातिपदिक)

• अवद्यपेभिः: with reproaches / with blameworthy (words)
• अवद्यपेभिः: Karaṇa
• Type: Noun/Adjective
• Root: अवद्यप (प्रातिपदिक; RV-विशेषः, ‘निन्द्य/दोषयुक्त’ अथवा ‘अपवाद/अपशब्द’ इत्यर्थे)

• उत्: up, forth
• उत्: Adverbial
• Type: Indeclinable (Preverb)
• Root: उत् (उपसर्ग/अव्यय)

• उस्रियाः: the ruddy ones (cows / rays)
• उस्रियाः: Karma
• Type: Noun
• Root: उस्रिया (प्रातिपदिक; ‘उषस्-सम्बद्धा’, RV में ‘गावः/किरणाः’ इत्यर्थे)

• असृजत: he released / let loose
• असृजत: Kartā
• Type: Verb
• Root: सृज् (धातु)

• स्वयुग्भिः: with his own teams/yokes
• स्वयुग्भिः: Karaṇa
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: स्वयुग्भ (प्रातिपदिक; स्व-युग् ‘having one’s own yoke/teams’)