Rig Veda 10.6.2: Mandala 10, Sukta 6, Mantra 2

Sukta 10.6

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

यो भानुभिर्विभावा विभात्यग्निर्देवेभिॠतावाजस्रः । आ यो विवाय सख्या सखिभ्योऽपरिह्वृतो अत्यो न सप्तिः ॥

Transliteration

yó bhānúbhir vibhā́vā vibhā́ty agnír devébhir ṛtā́vāj asráḥ | ā yó vivā́ya sakhyā́ sakhibhyo 'párihvṛto átyo ná sáptiḥ ||

Translation

Тот, кто лучами своими воссиявает — всепросветляющий Агни, идущий с богами как непрестанно текущая сила Риты. Он приходит, расширяя товарищество для друзей, неуклоняемый, — как быстрый конь с упряжью.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भानुभिः: with rays / by beams
• भानुभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: भानु- (प्रातिपदिक)

• विभावा: shining forth, radiant
• विभावा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: वि-भा (धातु) → विभावन्/विभाव (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• विभाति: shines forth
• विभाति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भा (भा दीप्तौ) + वि-

• अग्निः: Agni (fire)
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• देवेभिः: with the gods
• देवेभिः: Sahakāraka/Karaṇa
• Type: Noun
• Root: देव- (प्रातिपदिक)

• ऋतावाजस्रः: whose strength is according to ṛta; ever-victorious/ever-strong (epithet of Agni)
• ऋतावाजस्रः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: ऋत- (प्रातिपदिक) + वाजस्र- (प्रातिपदिक) (समासः)

• आ: towards, hither
• आ: (क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थः)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विवाय: has blown/has come wafting; has moved forth
• विवाय: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वा (वा गतिगन्धनयोः/वायौ) + वि-

• सख्या: friendship, companionship
• सख्या: Karma
• Type: Noun
• Root: सखि- (प्रातिपदिक) → सख्य (भाव/सम्बन्ध)

• सखिभ्यः: to/for the friends
• सखिभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: सखि- (प्रातिपदिक)

• अपरिह्वृतः: not deviating, not turning aside
• अपरिह्वृतः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अ- + परि-√ह्वृ (ह्वृ/ह्वर् ‘to go astray, to deviate’) → परिह्वृत (कृदन्त)

• अत्यः: steed, courser
• अत्यः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अत्य- (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: (उपमानसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• सप्तिः: a team (of horses), span
• सप्तिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सप्ति- (प्रातिपदिक)