Rig Veda 10.49.3: Mandala 10, Sukta 49, Mantra 3
Sukta 10.49
Rishi: Indra (self-proclaiming voice)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires scan)
Samhita Patha (Devanagari)
अहमत्कं कवये शिश्नथं हथैरहं कुत्समावमाभिरूतिभिः । अहं शुष्णस्य श्नथिता वधर्यमं न यो रर आर्यं नाम दस्यवे ॥
Transliteration
ahám átkaṃ kaváye śiśnathaṃ háthaiḥ aháṃ kútsam ā́vam ābhír ūtíbhiḥ | aháṃ śúṣṇasya śnáthitā vádhar yámam ná yó ráre ā́ryaṃ nā́ma dásyave ||
Translation
Я ударами сокрушил Атку ради риши; я спас Кутсу своими поддержками. Я был сокрушителем Шушны — смертью, как Яма, для того, кто променял бы имя ария на долю дасыю.
Word by Word
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अत्कम्Atka (a demon/hostile being; name)
अत्कम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअत्क (प्रातिपदिक)
कवयेto/for the seer (Kavi)
कवये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
शिश्नथम्I shattered / struck down
शिश्नथम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootशिश्नथ् (धातु; Vedic: ‘to strike, crush, shatter’)
हथैःwith blows / with weapons
हथैः:
करण
TypeNoun
Rootहथ (प्रातिपदिक; ‘blow, stroke, weapon’)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कुत्सम्Kutsa
कुत्सम्:
कर्म
TypeProper Noun
Rootकुत्स (प्रातिपदिक; ऋषि/वीर-नाम)
आवम्I helped / protected
आवम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव् (धातु; ‘to help, protect, favor’)
आभिःwith these
आभिः:
करण
TypePronoun (demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊतिभिःwith aids / protections
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक; ‘help, aid, protection’)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुष्णस्यof Śuṣṇa
शुष्णस्य:
सम्बन्ध
TypeProper Noun
Rootशुष्ण (प्रातिपदिक; दस्यु/असुर-नाम)
श्नथिताthe shatterer / having shattered
श्नथिता:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple (past passive)
Rootश्नथ् (धातु; ‘to pierce, crush, shatter’) → श्नथित (कृदन्त)
वधर्यमम्the slayable/slayer (epithet; object of the action)
वधर्यमम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवधर्यम (प्रातिपदिक; ‘slayer/one fit to be slain’; epithet)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypeRelative Pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ररारhas given / granted
ररार:
क्रिया
TypeVerb
Rootरा (धातु; ‘to give, grant’) → ररार (परिपूर्ण/रेडुप्लिकेट-परफेक्ट)
आर्यम्Aryan, noble
आर्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
नामname (or: indeed, namely)
नाम:
कर्म/—
TypeNoun / Indeclinable (Vedic usage)
Rootनामन् (प्रातिपदिक) / अथवा निपात ‘नाम’ (emphatic)
दस्यवेto the Dasyu / for the hostile one
दस्यवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
