Rig Veda 10.149.3: Mandala 10, Sukta 149, Mantra 3

Sukta 10.149

Devata: Savitṛ (with Garutmān as his emblematic carrier)

Samhita Patha (Devanagari)

पश्चेदमन्यदभवद्यजत्रममर्त्यस्य भुवनस्य भूना । सुपर्णो अङ्ग सवितुर्गरुत्मान्पूर्वो जातः स उ अस्यानु धर्म ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.149.3

Transliteration

paścédám anyád abhavad yájatram ámartyasya bhúvanasya bhūnā́ | su-parṇó aṅgá savitúr garútmān pū́rvo jātáḥ sá u asyā́nu dhárma ||

Translation

Затем возникло это иное — досточтимое — в широте бессмертного бытия. Прекраснокрылый Гарутман Савитара родился первым; он движется по закону того (вечного) порядка, неся в своём полёте побуждение истины.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पश्चा: afterwards, later
• पश्चा: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चा (अव्यय) < पश्चात्

• इदम्: this
• इदम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अन्यत्: another, something else
• अन्यत्: Kartā
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)

• अभवत्: became, came to be
• अभवत्: —
• Type: Verb
• Root: √भू

• यजत्रम्: worthy of worship
• यजत्रम्: Kartā
• Type: Adjective
• Root: यजत्र (प्रातिपदिक)

• अमर्त्यस्य: of the immortal
• अमर्त्यस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun/Adjective
• Root: अमर्त्य (प्रातिपदिक)

• भुवनस्य: of the world, of existence
• भुवनस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक) < √भू

• भूना: by its abundance/extent; in fullness
• भूना: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: भूना (प्रातिपदिक)

• सुपर्णः: the fair-winged one (bird)
• सुपर्णः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सुपर्ण (प्रातिपदिक)

• अङ्ग: indeed, verily
• अङ्ग: —
• Type: Indeclinable
• Root: अङ्ग (निपात)

• सवितुः: of Savitṛ
• सवितुः: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• गरुत्मान्: Garutmān (the winged one; Garuḍa-like)
• गरुत्मान्: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: गरुत्मन्त् (प्रातिपदिक)

• पूर्वः: former, first
• पूर्वः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• जातः: born
• जातः: Kartā
• Type: Participle
• Root: √जन् → जात (क्त-प्रत्यय, कृदन्त)

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: indeed, just
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• अस्य: of this (one), of him
• अस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम्/अदस्-समूह (सर्वनाम) → अस्य

• अनु: according to, along
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• धर्म: law, ordinance, established order
• धर्म: Karma
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) < √धृ