Rig Veda 1.92.8: Mandala 1, Sukta 92, Mantra 8

Sukta 1.92

Rishi: Gotamas

Devata: Uṣas

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

उषस्तमश्यां यशसं सुवीरं दासप्रवर्गं रयिमश्वबुध्यम् । सुदंससा श्रवसा या विभासि वाजप्रसूता सुभगे बृहन्तम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.92.8

Transliteration

uṣás tám aśyāṃ yaśásaṃ su-vī́raṃ dā́saprāvargaṃ rayím aśvabúdhyam | su-dáṃsasā śrávasā yā́ vibhā́si vā́ja-prasūtā subhage bṛhántam ||

Translation

О Ушас (Заря), да достигну я того достояния бытия — славного, богатого героями, разрушающего рабства, пробуждающего конные силы. О благодейная, славою ты сияешь; ты, рождающая изобилия, о счастливая, принеси Великое.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उषः: O Dawn (Uṣas)
• उषः: सम्बोधन/कर्तृ (स्तुत्य-देवता)
• Type: Noun
• Root: उषस्- (प्रातिपदिक) < √वस्/उष् (उष् ‘दीप्तौ/प्रकाशे’)

• तम्: that (him/it)
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अश्याम्: may I attain / may I obtain
• अश्याम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अश् (अश् ‘व्याप्तौ/प्रापणे’)

• यशसम्: glorious, famed
• यशसम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यशस्- (प्रातिपदिक)

• सुवीरम्: rich in heroes / having good men
• सुवीरम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु- + वीर- (प्रातिपदिक)

• दासप्रवर्गम्: having a band/array of servants (retinue)
• दासप्रवर्गम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दास- + प्रवर्ग- (प्रातिपदिक; ‘समूह/वर्ग’)

• रयिम्: wealth, treasure
• रयिम्: कर्म (अश्याम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: रयि- (प्रातिपदिक)

• अश्वबुध्यम्: whose basis is horses / founded on horses
• अश्वबुध्यम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अश्व- + बुध्य- (प्रातिपदिक; ‘आधार/मूल’)

• सुदंससा: with good powers/deeds
• सुदंससा: करण
• Type: Adjective
• Root: सु- + दंसस्- (प्रातिपदिक; ‘कर्म/कौशल/शक्ति’)

• श्रवसा: with fame, with renown
• श्रवसा: करण
• Type: Noun
• Root: श्रवस्- (प्रातिपदिक)

• या: who (she)
• या: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विभासि: you shine forth
• विभासि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वि- + √भास् (भास् ‘दीप्तौ’)

• वाजप्रसूता: bringing forth prizes/strength (vāja)
• वाजप्रसूता: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वाज- + प्रसूत- (√सू ‘प्रसवे/जनने’ क्त-प्रत्यय; स्त्री)

• सुभगे: O fortunate one
• सुभगे: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: सु- + भग- (प्रातिपदिक)

• बृहन्तम्: great, lofty
• बृहन्तम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त्- (प्रातिपदिक)