Rig Veda 1.52.8: Mandala 1, Sukta 52, Mantra 8

Sukta 1.52

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

जघन्वाँ उ हरिभिः सम्भृतक्रतविन्द्र वृत्रं मनुषे गातुयन्नपः । अयच्छथा बाह्वोर्वज्रमायसमधारयो दिव्या सूर्यं दृशे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.52.8

Transliteration

jaghanvā́ṃ u háribhiḥ sambhṛta-krátav índra vṛtráṃ mánuṣe gātu-yánn ápaḥ | áyacchathā bāhvór vájram āyásam ádhārayo divyā́ sū́ryaṃ dṛśé ||

Translation

Сразив Вṛтру своими рыжими конями, о Индра, собравший волю воедино, желая проложить путь человеку, ты высвободил воды. Ты обхватил руками железную ваджру; ты утвердил в небе божественное Солнце, дабы было оно видимо.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• जघन्वान्: having slain (slayer)
• जघन्वान्: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (participial)
• Root: हन् (√हन्) → जघन्- (परिपूर्ण/अभ्यास-भूत) + -वत्

• उ: indeed, then
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ

• हरिभिः: with the tawny (horses)
• हरिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: हरि-

• सम्भृतक्रतुः: whose resolve/plan is well-prepared
• सम्भृतक्रतुः: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (compound)
• Root: सम्-√भृ (सम्भृत) + क्रतु-

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र-

• वृत्रम्: Vṛtra
• वृत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृत्र-

• मनुषे: for Manu / for mankind
• मनुषे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: मनु-

• गातुयन्: seeking a path (for)
• गातुयन्: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Verb (participle)
• Root: गातु- (मार्ग/गमन) + √इ (इच्छार्थे) → गातुय्

• अपः: the waters
• अपः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अप्- (आपः)

• अयच्छथाः: you held back / restrained
• अयच्छथाः: कर्तृ (इन्द्रः)
• Type: Verb
• Root: यम् (√यम्) with अ- (augment) → अ-यच्छ-

• बाह्वोः: of (your) two arms
• बाह्वोः: अधिकारण/सम्बन्ध (in/at the two arms)
• Type: Noun
• Root: बाहु-

• वज्रम्: the thunderbolt
• वज्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वज्र-

• आयसम्: of metal, iron
• आयसम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: आयस-

• अधारयः: you held / you bore
• अधारयः: कर्तृ (इन्द्रः)
• Type: Verb
• Root: धृ (√धृ) with अधि- → अधि-धारय-

• दिव्या: heavenly, divine
• दिव्या: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य-

• सूर्यम्: the sun
• सूर्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सूर्य-

• दृशे: for sight, to be seen
• दृशे: प्रयोजन/सम्प्रदान (for seeing)
• Type: Noun (verbal noun)
• Root: दृश् (√दृश्) → दृश् (दर्शन)