Rig Veda 1.49.4: Mandala 1, Sukta 49, Mantra 4

Sukta 1.49

Rishi: Kaṇva (family tradition; hymn attributed to Kāṇvas, with Praskaṇva prominent in this sequence)

Devata: Uṣas (Dawn)

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 1.49; verse-level metrical confirmation recommended)

Samhita Patha (Devanagari)

व्युच्छन्ती हि रश्मिभिर्विश्वमाभासि रोचनम् । तां त्वामुषर्वसूयवो गीर्भिः कण्वा अहूषत ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.49.4

Transliteration

vyucchántī hí raśmíbhir víśvam ābhā́si rocanám | tā́ṃ tvām uṣar vasūyávo gī́rbhiḥ kaṇvā́ ahūṣata ||

Translation

Ибо, восходя и прорываясь лучами, ты озаряешь весь сияющий мир. Потому тебя Канвы, взыскующие истинных богатств, призвали вдохновенными гимнами, о Заря.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• व्युच्छन्ती: shining forth, dawning
• व्युच्छन्ती: कर्तृ (विशेषणरूपेण ‘उषाः’/‘सा’ इत्यस्य)
• Type: Adjective/Participle
• Root: वि-उच्छ् (उच्छति) / उषस्- (कृदन्ताधार)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• रश्मिभिः: with rays
• रश्मिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: रश्मि

• विश्वम्: all, the whole (world)
• विश्वम्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व

• आभासि: you shine forth, you illumine
• आभासि: क्रिया (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-भा (भाति)

• रोचनम्: the bright realm, the luminous space
• रोचनम्: कर्म (आभासि इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: रोचन

• ताम्: her
• ताम्: कर्म (अहूषत इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद्

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म (अहूषत इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• उषः: O Dawn
• उषः: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: उषस्

• वसूयवः: wealth-seeking (men)
• वसूयवः: कर्तृ (अहूषत इत्यस्य)
• Type: Adjective (used as noun)
• Root: वसूयु

• गीर्भिः: with songs, with hymns
• गीर्भिः: करण
• Type: Noun
• Root: गीर्

• कण्वाः: the Kaṇvas
• कण्वाः: कर्तृ (वसूयवः इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन)
• Type: Noun (proper/tribal name)
• Root: कण्व

• अहूषत: they called, invoked
• अहूषत: क्रिया (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: हू (ह्वयति/आह्वयति)