Rig Veda 1.190.2: Mandala 1, Sukta 190, Mantra 2

Sukta 1.190

Devata: Bṛhaspati (with functional presence of Mātariśvan as mediator)

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain here; not recomputed and the transmitted line-length suggests possible Jagatī tendencies)

Samhita Patha (Devanagari)

तमृत्विया उप वाचः सचन्ते सर्गो न यो देवयतामसर्जि । बृहस्पतिः स ह्यञ्जो वरांसि विभ्वाभवत्समृते मातरिश्वा ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.190.2

Transliteration

tam ṛtviyā́ upa vā́caḥ sacante sárgo na yó devayatā́m ásarji | bṛ́haspátiḥ sá hí áñjo várāṃsi ví-bhvā́ abhavat sám ṛté mātáriśvā́ ||

Translation

К Нему, по временам года, приближаются изречения — как поток, который Он выпускает для тех, кто ищет Божественного. Ибо Брихаспати, став всепроникающим, прямо утверждает избраннейшие полноты в истине Ṛta; а Матаришван собирает их в единую согласованность.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तम्: him/that (one)
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ऋत्वियाः: the priests (ṛtvij-s)
• ऋत्वियाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ऋत्विय (प्रातिपदिक)

• उप: towards, near
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• वाचः: words, speech
• वाचः: कर्म
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)

• सचन्ते: they accompany/attach themselves
• सचन्ते: —
• Type: Verb
• Root: सच् (धातु) < सह-च्/सच् ‘to accompany, attach oneself’

• सर्गः: a sending-forth, surge, emission
• सर्गः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सर्ग (प्रातिपदिक) < √सृज्

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• यः: who, which
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवयताम्: of the god-seeking/worshipping (ones)
• देवयताम्: सम्बन्ध
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: देवयत् (प्रातिपदिक/कृदन्त) < √देवय् ‘to seek/worship the gods’

• असर्जि: he sent forth, emitted
• असर्जि: —
• Type: Verb
• Root: √सृज् (धातु)

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: कर्तृ
• Type: Noun (proper)
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)

• अञ्जः: straight, directly; straightway
• अञ्जः: क्रियाविशेषण
• Type: Noun
• Root: अञ्जस् (प्रातिपदिक)

• वरांसि: boons, desirable gifts
• वरांसि: कर्म
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)

• विभ्वा: all-pervading, mighty
• विभ्वा: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: विभ्वन्/विभ्व (प्रातिपदिक)

• अभवत्: became, was
• अभवत्: —
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)

• समृते: in the gathering/encounter, in the assembly
• समृते: अधिकरण
• Type: Noun/Adjective (locative)
• Root: समृत (प्रातिपदिक/कृदन्त) < सम्-√ऋ ‘to go/fit together’ (sense: ‘in the meeting/assembly’)

• मातरिश्वा: Mātariśvan (Vedic fire/wind-messenger)
• मातरिश्वा: कर्तृ (apposition)
• Type: Noun (proper)
• Root: मातरिश्वन् (प्रातिपदिक)