Rig Veda 1.149.5: Mandala 1, Sukta 149, Mantra 5
Sukta 1.149
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
अयं स होता यो द्विजन्मा विश्वा दधे वार्याणि श्रवस्या । मर्तो यो अस्मै सुतुको ददाश ॥
Transliteration
ayáṃ sá hotā yó dvijánmā víśvā dadhé vā́ryāṇi śravasyā́ | márto yó asmai sutúko dadā́śa ||
Translation
Вот он — Хотар, Дваждырождённый, что держит и распределяет все желанные богатства и силы, дарующие славу. Смертный, кто с радостным сердцем приносит ему дар, тому он отвечает полнотой.
Word by Word
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā (सः—कर्ता-निर्देशः) / विषयः
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā / विषयः
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
होताthe Hotṛ (invoking priest)
होता:
Kartā (यजमानस्य/देवस्य कर्मणि कर्ता—‘invoker/priest’)
TypeNoun (agent) / title
Root√हु (जुहोति) → होतृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā (सम्बन्ध-कर्ता; ‘who’)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्विजन्माtwo-born / having two births
द्विजन्मा:
Kartā-विशेषणम्
TypeAdjective (compound)
Rootद्वि + जन्मन् (प्रातिपदिक); बहुव्रीहिः
विश्वाall (things)
विश्वा:
Karma (दधे इत्यस्य कर्म)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
दधेhas placed / has established
दधे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√धा (दधाति) [परस्मैपदम्]
वार्याणिchoice treasures / desirable boons
वार्याणि:
Karma (दधे इत्यस्य कर्म; ‘desirable goods’)
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootवार्य (प्रातिपदिक; ‘choice/precious, desirable’)
श्रवस्याfame-bringing / glorious
श्रवस्या:
Karma-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootश्रवस्य (प्रातिपदिक; ‘fame-giving, glorious’)
मर्तःa mortal
मर्तः:
Kartā (ददाश इत्यस्य कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā (सम्बन्ध-कर्ता; ‘who’)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मैto him
अस्मै:
Sampradāna (प्राप्ता/सम्प्रदानम्)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुतुकःwillingly / with good intent
सुतुकः:
Kartā-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootसु + तुक (प्रातिपदिक; ‘well-pleased/ready, eager’; RV adj.)
ददाशhas given / has bestowed
ददाश:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (ददाति) [परस्मैपदम्]
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.