Rig Veda 1.113.2 — Mandala 1, Sukta 113, Mantra 2
Sukta 1.113
Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional)
Devata: Uṣas (with implicit Rātrī as complementary power)
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
रुशद्वत्सा रुशती श्वेत्यागादारैगु कृष्णा सदनान्यस्याः । समानबन्धू अमृते अनूची द्यावा वर्णं चरत आमिनाने ॥
Transliteration
ruśád-vatsā ruśátī śvetíyā́gād ā́raig u kṛ́ṣṇā sádānāny asyāḥ | samānáb-andhū amṛ́te anūcī́ dyā́vā varṇáṃ carata ā́mināne ||
Translation
Сияя своими светлыми телятами, сияя сама, пришла бело-яркая; а чёрная ушла из её обителей. Две бессмертные сестры, одной связи, следуя одна за другой, проходят свой цвет, не причиняя ущерба.
Word by Word
रुशद्वत्साःhaving bright calves (i.e., bright young rays)
रुशद्वत्साः:
Kartā (उषाः) / विशेषण
TypeAdjective
Rootरुशद्-वत्स (प्रातिपदिक: रुशद् ‘दीप्त/श्वेत’ + वत्स ‘वत्स/बछड़ा’)
रुशतीshining, radiant
रुशती:
Kartā (उषाः) / विशेषण
TypeAdjective
Rootरुशत् (प्रातिपदिक; √रुश्/रुच् ‘दीप्तौ’ से) अथवा रुशती (विशेषण-स्त्री)
श्वेत्य्brightly, in a white/gleaming manner
श्वेत्य्:
क्रियाविशेषण (आगात् इत्यस्य) / manner
TypeIndeclinable
Rootश्वेत्य (अव्यय/निपात; ‘श्वेत’ से, ‘श्वेतवत्/श्वेतया’ अर्थे)
आtowards, hither
आ:
क्रियाविशेषण (आगात्) / direction
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
अगात्came
अगात्:
क्रिया
TypeVerb
Root√गम् (गच्छति)
अरैगुAraigu (a name/epithet of Dawn)
अरैगु:
Kartā (उषाः) / विशेषण
TypeNoun/Adjective
Rootअरैगु (प्रातिपदिक; उषसः नाम/विशेषण)
कृष्णाdark (ones)
कृष्णा:
Karma (चरति/आमिनाने इत्यस्य) / विशेषण
TypeAdjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
सदनानिdwellings, seats, abodes
सदनानि:
Karma
TypeNoun
Rootसदन (प्रातिपदिक; √सद् ‘सीदति/वसति’ से)
अस्याःof her
अस्याः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
समानबन्धूhaving the same bond/kinship
समानबन्धू:
Kartā (द्यावा) / विशेषण
TypeAdjective
Rootसमान-बन्धु (प्रातिपदिक; समान ‘सम’ + बन्धु ‘बंधु/सम्बन्ध’)
अमृतेimmortal (pair)
अमृते:
Kartā (द्यावापृथिव्यौ) / विशेषण
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
अनूचीfollowing behind, subsequent
अनूची:
Kartā (उषाः) / विशेषण
TypeAdjective
Rootअनूच्/अनूची (प्रातिपदिक; ‘अनु + अञ्च्/वच्’ → ‘अनुगामिनी/अनुवर्ती’, ‘पश्चात्-गामिनी’)
द्यावाthe two (heavens/sky-and-earth), the pair ‘Dyāvā’
द्यावा:
Kartā
TypeNoun
Rootद्याव् (प्रातिपदिक; द्यौ ‘sky’)
वर्णम्color, appearance
वर्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक)
चरतःthey two move, proceed
चरतः:
क्रिया
TypeVerb
Root√चर् (चरति)
आमिनानेwithout diminishing/harming (i.e., uninjuring)
आमिनाने:
क्रियाविशेषण (चरतोः) / manner
TypeVerb (participle-like finite form) / Kṛdanta
Root√मि/मीन् (मिनोति ‘क्षय/हिंसा/नाश’), उपसर्ग आ-; वैदिक मध्यम/आत्मनेपद-रूप
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.